Verantwoord beleggen

Navigeer snel in deze serie:

Deel deze serie:

Verantwoord beleggen

Duurzaam en verantwoord beleggen is voor APG en onze fondsen van groot belang. Maar waarom eigenlijk? En wat is dat precies: verantwoord beleggen? Wat is er aan de hand? En niet? Welke doelen hebben wij en onze fondsen voor ogen? Dat – en meer – lees je hier.

Thema
Duurzaamheid, Lange termijn beleggen
Collectie inhoud
75 Publicaties

Navigeer snel in deze serie:

Beleggers dragen samen bij aan Duurzame Ontwikkelings- doelen

Gepubliceerd op: 14 september 2020

Het Sustainable Development Investments Asset Owner Platform helpt beleggers bij hun keuzes voor investeringen die bijdragen aan de Duurzame Ontwikkelingdoelen. Hiervoor zijn 17 doelstellingen vastgesteld, waaronder klimaatactie, goede gezondheid en welzijn, en betaalbare schone energie.

Het SDI AOP is een broodnodig stukje in de puzzel om een bijdrage aan deze doelen te kunnen realiseren, was de conclusie van deskundigen uit verschillende continenten bij de online lancering van het platform op 10 september.

 

"Het SDI Asset Owner Platform (SDI AOP) is niet zomaar weer een duurzaam beleggersinitiatief," zegt Claudia Kruse, hoofd van het Global Responsible Investment & Governance-team van APG. "Het is opgezet door asset owners [zoals pensioenfondsen, red.} en richt zich specifiek op de Duurzame Ontwikkelingsdoelen. Het laat zien hoe de producten of diensten van bedrijven aan deze doelen bijdragen. Doordat de ongestructureerde data wordt verwerkt met behulp van kunstmatige intelligentie en natural language processing, kunnen duizenden wereldwijde kapitaalmarktbeleggingen worden geanalyseerd. De data zijn objectief en gebaseerd op gecontroleerde financiële cijfers. Ook de classificaties zijn op vaste regels gebaseerd en dus controleerbaar."

 

Belangrijk voor langetermijnbeleggers

 

De Duurzame Ontwikkelingsdoelen zijn belangrijk voor ons als langetermijnbelegger, zegt Andrew Gray, Directeur ESG & Stewardship bij AustralianSuper en een van de oprichters van het platform, samen met APG, PGGM en BCI. "Wij geloven dat bedrijven die bijdragen aan de doelstellingen er goed voor zullen staan in een toekomstige economie die in lijn is met de doelen, en dus aantrekkelijke beleggingskansen bieden."

Het gebrek aan kwaliteitsgegevens om bijdragen aan de Duurzame Ontwikkelingsdoelen te identificeren is lange tijd een belemmering geweest voor beleggers. "De informatie die het SDI AOP levert stelt ons in staat om beleggingskansen te ontdekken en vast te stellen in hoeverre onze portefeuille bijdraagt aan de doelen," zegt Gray. "Het maakt onze gesprekkend met bedrijven ook veel concreter doordat we het over objectieve, vergelijkbare data kunnen hebben. In de toekomst kan het ons ook helpen onze producten voor leden te verbeteren, bijvoorbeeld door een duurzame beleggingsoptie aan te bieden op basis van positieve bijdragen van bedrijven aan de Duurzame Ontwikkelingsdoelen in plaats van – zoals tot nut toe het geval was – op basis van uitsluiting."

Het platform is een prachtig voorbeeld van hoe we samen meer kunnen bereiken dan ieder voor zich

Gebruiksvriendelijk en kostenefficiënt

 

De Duurzame Ontwikkelingsdoelen zijn niet langer een niche, maar zijn inmiddels een prioriteit voor veel financiële dienstverleners. Asset owners hebben moeite om de doelen te integreren in hun standaardbeleggingsprocessen, zegt Ian Webster, Senior Managing Director bij distributiepartner Qontigo. "Het SDI AOP biedt een gebruiksvriendelijke en kostenefficiënte manier om de data op te nemen in bestaande tools voor beleggingssbeslissingen en rapportage. Hiermee biedt het platform een zeer breed scala aan toepassingen en mogelijkheden voor verdere ontwikkeling."

 

Ondernemingsplan van de wereld

 

De lancering van het SDI AOP komt op het juiste moment, zegt Fiona Reynolds, CEO van de Principles for Responsible Investment (PRI). "De Duurzame Ontwikkelingsdoelen zijn het ondernemingsplan van de wereld voor een groenere, inclusievere en duurzamere toekomst. En het SDI AOP is een broodnodig stukje in de puzzel voor beleggers die een bijdrage aan de doelen willen leveren. Het helpt om de Duurzame Ontwikkelingsdoelen te vertalen naar beleggingsdoelstellingen en zorgt ervoor dat beleggers en bedrijven een gestandaardiseerde manier van rapporteren hebben. Het platform is een prachtig voorbeeld van hoe we samen meer kunnen bereiken dan ieder voor zich."

Meer weten over het SDI Asset Owner Platform? Neem contact op met sdi@qontigo.com

Volgende publicatie:
APG investeert in unieke hotellocatie in hartje Londen

APG investeert in unieke hotellocatie in hartje Londen

Gepubliceerd op: 10 september 2020

Op slechts twee minuten lopen van het bekende Londense theater- en uitgaansgebied Covent Garden bevindt zich het Wellington Block. APG investeert samen met London Central Portfolio (LCP) in de herontwikkeling van deze bijzondere locatie. Aankoopprijs? 84,4 miljoen euro.
“Dit soort hotellocaties zijn zeldzaam in Londen,” zegt Robert-Jan Foortse, hoofd European Property Investments bij APG.

 

The Portfolio Club (“TPC”), een joint venture tussen APG en LCP, kocht de aantrekkelijke hotellocatie in hartje Londen van de Britse vastgoedonderneming Capco. In totaal koopt TPC zes aan elkaar geschakelde gebouwen die samen het Wellington Block vormen.

Recentelijk werd goedkeuring verkregen voor de verbouwing, waardoor het Wellington Block kan worden herontwikkeld en uitgebreid tot een hotel met minimaal 146 kamers en een winkel- en restaurantgedeelte. Naar verwachting kunnen de eerste gasten medio 2023 worden verwelkomd.

Unieke locatie

 

Naast de unieke locatie zal het hotel zich volgens Foortse ook op andere vlakken gaan onderscheiden van andere hotels. “Met dit hotelconcept richten we ons op deze locatie op een breed publiek: van toerist tot zakelijk en van dagverblijf tot meerdere weken of zelfs maanden. Kamers hebben naast de gebruikelijke faciliteiten ook een eigen kookgedeelte.”

Door te focussen op meerdere doelgroepen is het hotel minder gevoelig voor grote schommelingen in bijvoorbeeld het aantal toeristen of zakelijke reizigers. Foortse: “Juist in deze onzekere tijd bewijzen dit soort formules hun relatieve kracht.” 

 

Sterke formule


Ook Naomi Heaton, Chief Executive van TPC gelooft in de formule. Met de combinatie van mooie architectuur en een toplocatie zal volgens haar een brede doelgroep worden aangesproken: van nationaal tot internationaal.

Met het Wellington Block beschikt TPC over een tweede hotellocatie op een gewilde plek in het centrum van Londen. Eind 2019 kocht de joint venture van APG en LCP Harrington Hall in South Kensington. De 237 kamers van Harrington Hall worden op dit moment verbouwd naar hetzelfde concept als Wellington Block. De verwachte oplevering van Harrington Hall is eind 2021. Foortse: “We hopen onze portefeuille in Londen de komende periode nog verder uit te breiden.”

Volgende publicatie:
APG belegt in duurzame accu’s voor elektrische auto’s

APG belegt in duurzame accu’s voor elektrische auto’s

Gepubliceerd op: 3 september 2020

Ruim € 2,5 miljard – zoveel heeft het Zweedse Northvolt inmiddels opgehaald voor onderzoek en ontwikkeling en de bouw van twee gigafabrieken voor duurzame lithium-ion accu’s voor elektrische auto’s. Daarvan is $ 1,6 miljard (€ 1,35 miljard) recentelijk verkregen via een groep internationale financiële instellingen. Ook APG nam – namens opdrachtgever ABP – deel aan die kapitaalronde. Peter Carlsson, CEO van Northvolt: “Het momentum voor elektrische auto’s is sterker dan ooit.”

 

Northvolt is in 2016 opgericht door twee voormalige Tesla-managers, om bij te dragen aan de transitie naar schone energie in Europa. Met de € 1,35 miljard die Northvolt onlangs ophaalde – het betreft leningen – wil de onderneming twee gigafabrieken voor duurzame lithium-ion accu’s bouwen: één in Zweden (‘Northvolt Ett’) en één in Duitsland (‘Northvolt Zwei’).

 

BMW

Lithium-ion accu’s worden gebruikt in elektrische auto’s en spelen een belangrijke rol in de overgang van fossiele naar duurzame energie. Northvolt is de grootste fabrikant van dit soort batterijen in Europa. Voor de accu’s die Northvolt Ett zal maken, heeft Northvolt al een deal met BMW. De Duitse autofabrikant zal vanaf 2024 voor maar liefst € 2 miljard aan accu’s afnemen. Hiermee wordt Northvolt de op twee na belangrijkste leverancier van BMW, na het Zuid-Koreaanse Samsung SDI en het Chinese CATL.

Het momentum voor elektrische auto’s is sterker dan ooit, zegt Peter Carlsson, medeoprichter en CEO van Northvolt. “Onze klanten hebben grote hoeveelheden accu’s van een hoge kwaliteit en met een lage CO2-voetafdruk nodig. Europa moet hiervoor ook zijn eigen productiefaciliteiten bouwen.”


Politieke druk

Carlsson doelt op de toenemende politieke druk waaronder Duitse autofabrikanten staan om hun accutoevoer veilig te stellen door ook leveranciers uit de Europese Unie aan te trekken. In dit kader heeft de Europese Investeringsbank (EIB) al een lening van 350 miljoen euro verstrekt aan Northvolt Ett. Eerder steunde de EIB Northvolt Labs al, dat eind 2019 de eerste accucellen produceerde waarmee de basis werd gelegd voor de gigafabriek.

 

Start in 2021

Northvolt Ett wordt gebouwd in het Noord-Zweedse Skellefteå, en zal volledig op hernieuwbare energie draaien. De fabriek start in 2021 met de productie en levert naar verwachting 40 gigawattuur (GWh) aan energie per jaar op. Hiervan kunnen ruim 15.000 elektrische auto’s een jaar lang rijden. Northvolt Zwei in Duitsland wordt samen met autofabrikant Volkswagen gebouwd. Deze fabriek, die naar verwachting 20 GWh per jaar oplevert, begint in 2024 met de productie.

 

De belegging in Northvolt past in twee langetermijntrends waarop ABP met haar duurzaam en verantwoord beleggingsbeleid wil inspelen: de transitie naar duurzame energie, en verantwoord gebruik van grondstoffen door onder andere recycling.

Volgende publicatie:
APG belegt voor 25 miljoen in eerste groene Zweedse staatsobligatie

Belegging in groene staatsobligatie draagt bij aan Zweedse klimaatambities

Gepubliceerd op: 2 september 2020

APG maakt vandaag bekend dat het namens haar pensioenfondsklanten 25 miljoen belegt in de eerste groene Zweedse staatsobligatie. Met de opbrengst financiert Zweden maatregelen die bijdragen aan de ambitie voor een klimaatneutrale economie in 2045.

 

Groene obligaties worden uitgegeven door bedrijven en (semi-)overheidsinstellingen voor de financiering van duurzaamheidsprojecten. De Zweedse obligatie krijgt de kwalificatie ‘donkergroen’ van het onafhankelijke beoordelingsbureau Cicero. Dit betekent dat de obligatie voldoet aan de hoogste standaarden als het gaat om het gebruik van de opbrengst en het afleggen van verantwoording over de impact. Het rendement op deze obligatie is vergelijkbaar met een gewone (‘grijze’) Zweedse staatsobligatie.   

 

Groen vervoer

APG kreeg bij de uitgifte SEK 255 miljoen (circa € 25 miljoen) toegewezen. In totaal haalt Zweden met de groene staatsobligatie ruim € 1,9 miljard op. Het geld wordt onder andere gebruikt voor vergroening van vervoer en transport. Binnenlands vervoer draagt voor een derde bij aan de totale CO2-uitstoot van Zweden. De opbrengst van de obligatie kan bijvoorbeeld worden gebruikt voor investeringen in het openbaar vervoer, elektrificatie van het wagenpark en digitale oplossingen voor het verminderen van het aantal vervoersbewegingen.   

 

Bijdragen aan duurzame ambities

Met deze belegging dragen we bij aan het realiseren van de ambities van onze pensioenfondsklanten voor duurzaam en verantwoord beleggen. ABP, onze grootste klant, wil in 2025 minstens 20% van het pensioenvermogen beleggen in bedrijven en projecten die bijdragen aan de Duurzame Ontwikkelingsdoelen; bpfBOUW heeft de doelstelling hierin eind dit jaar € 12 miljard te beleggen. De ‘Sustainable Development Goals’ zijn in 2015 vastgesteld door de Verenigde Naties en richten zich onder andere op duurzame steden, betaalbare en schone energie en klimaatactie.

 

Grote belegger in groene obligaties

APG is wereldwijd een van de grootste beleggers in groene obligaties. Eerder belegden we in groene staatsobligaties van onder andere Nederland, Frankrijk en Ierland. Eind 2019 hadden we € 9 miljard belegd in groene, sociale en duurzame obligaties namens onze pensioenfondsklanten ABP, bpfBOUW, SPW en PPF APG. Met het oog op de verdere ontwikkeling van de markt heeft APG de Guidelines voor Green, Social and Sustainable Bonds gepubliceerd. Daarin geven we aan wat we van bedrijven, instanties en overheden verwachten die overwegen om groene obligaties uit te geven.

 

 

Volgende publicatie:
APG en Asper breiden Nordic Wind-platform uit met 60 MW

APG en Asper breiden Nordic Wind-platform uit met 60 MW

Gepubliceerd op: 31 augustus 2020

APG en Asper zijn begonnen met de bouw van een nieuw onshore windproject voor hun Zweedse windplatform. Het 60 MW Raftsjöhöjden windpark is eigendom van en wordt gefinancierd door APG voor de Nederlandse pensioenfondsen ABP en PPF. Het is het vijfde project in het Asper-platform dat wordt ondersteund door APG. De Zweedse portefeuille omvat nu 494 MW, met een verwachte jaarlijkse productie van 1,6 TWh. Genoeg elektriciteit om 320.000 Zweedse huishoudens van stroom te voorzien.

 

Het windpark bevindt zich buiten Östersund in Midden-Zweden. Het project is ontwikkeld door Vasa Vind - een bedrijf beheerd door Asper - dat ook de bouw en lokale activiteiten van het windpark zal beheren. Het project zal 11 GE 5,5 MW - 158 m turbines gebruiken.

GE zal ook een langdurige serviceovereenkomst voor het project leveren.

 

“We zijn verheugd met de verdere groei van ons Scandinavische platform. Samen met Vasa Vind en GE hebben we dit project ontworpen en geoptimaliseerd om het tot een goede aanvulling te maken van de bestaande APG-portefeuille ”, aldus Allister Sykes, directeur bij Asper Investment Management.

 

Dirk Hovers, Senior Portfolio Manager bij APG, voegt eraan toe: “Dit is onze vijfde investering in Nordic Wind met Asper en Vasa Vind. Nordic power is een strategisch gebied voor onze infrastructuurinvesteringen in hernieuwbare energie. We kijken ernaar uit om aan dit en aan andere succesvolle projecten te werken met onze partners Asper en Vasa Vind."

 

Volgende publicatie:
COVID-19: Eerste plaats voor APG op ranglijst verantwoorde beleggers

COVID-19: APG voert wereldwijde ranglijst verantwoorde beleggers aan

Gepubliceerd op: 26 augustus 2020

Het Responsible Asset Allocator Initiative (RAAI) heeft geanalyseerd hoe 25 toonaangevende verantwoorde beleggers omgaan met de COVID-19-crisis. Boven aan de lijst staat APG, die 100 procent scoort op alle onderzochte criteria.

 

Het Responsible Asset Allocator Initiative (RAAI) – een Amerikaans initiatief dat verantwoord beleggen en investeringen in de Duurzame Ontwikkelingsdoelen wil stimuleren bij de grootste instellingen ter wereld – heeft onderzoek gedaan naar de rol van de 25 koplopers in verantwoord beleggen. APG kreeg –net als PGGM– scores op alle criteria, waaronder het aanmoedigen van bedrijven om sociale maatregelen te nemen (zelfs als dat ten koste gaat van de winst op korte termijn), samenwerking met andere beleggers, en beleggen in Covid-19 oplossingen.

 

Snelle actie

APG speelde vanaf het begin een actieve rol in de bestrijding van de gevolgen van de Covid-19-crisis. In maart drongen APG en andere institutionele beleggers er bij bedrijven op aan om de sociale impact van de coronacrisis te beperken en de gezondheid en veiligheid van werknemers voorop te stellen. Zo vroeg APG Amazon om veiligheidsmaatregelen te nemen na berichten dat zieke Amazon-medewerkers onder druk werden gezet om te komen werken. Ook riepen de beleggers bedrijven op om zo veel mogelijk te voorkomen dat werknemers, leveranciers en klanten met financiële problemen werden geconfronteerd.

 

Beleggen in Covid-19-obligaties

APG belegde, namens pensioenfondsklanten ABP, bpfBOUW, SPW en PPF APG, in de allereerste Covid-19-obligatie – uitgegeven door de Nordic Investment Bank – en nog vele daarna. "Tot nu toe hebben we meer dan een half miljard euro geïnvesteerd in Covid-19 response bonds", zegt Oscar Jansen, Credit Portfolio Manager bij APG Asset Management. "De opbrengst van deze obligaties wordt gebruikt om zowel de gezondheidszorg als de economie te ondersteunen. Denk aan de financiering van noodmaatregelen zoals het uitbreiden van de testcapaciteit, het opleiden van medisch personeel en het aanschaffen van beschermende medische uitrustingen. Maar ook aan steunpakketten voor kleine en middelgrote ondernemingen in Europa en daarbuiten."

 

De obligaties bieden ook een aantrekkelijk rendement. "In de meeste gevallen", legt Jansen uit, "belegt APG in Covid-19-obligaties die worden uitgegeven door solide instellingen met een hoge kredietwaardigheid (AA of AAA). Het kredietrisico van AAA-obligaties is vergelijkbaar met het risico van Nederlandse staatsobligaties, terwijl de rente iets hoger is dan die op vergelijkbare obligaties."

 

Richtsnoer

Om de uitgifte van Covid-19-obligaties te stimuleren, heeft APG een richtsnoer gepubliceerd met de criteria waaraan obligaties moeten voldoen om zich te kwalificeren als sociale of duurzame obligaties. Het is gedeeld met partijen die obligaties uitgeven, om hen aan te sporen zoveel mogelijk hoogwaardige Covid-19 obligaties uit te geven. "Als een van 's werelds grootste beleggers in groene, sociale en duurzame obligaties, willen we onze verantwoordelijkheid nemen om de bestrijding van de Covid-19-crisis op een verantwoorde manier te ondersteunen", besluit Jansen.

 

Meer over de RAAI ranking:

https://www.top1000funds.com/2020/08/asset-owners-adapt-and-respond-to-covid/

Volgende publicatie:
‘Net Zero’ framework helpt APG klimaatambities klanten te realiseren

‘Net Zero’ framework helpt APG klimaatambities klanten te realiseren

Gepubliceerd op: 11 augustus 2020

Samen met andere grote beleggers heeft APG het ‘Net Zero Investment Frameworkgepubliceerd. Dit raamwerk biedt beleggers praktische handvatten voor het aanpakken van klimaatverandering en het realiseren van een CO2-neutrale economie in 2050.

 

Met het Net Zero Investment Framework (NZIF) kunnen beleggers hun portefeuilles in lijn brengen met de klimaatdoelstellingen van Parijs. Dat wil zeggen dat de portefeuille bijdraagt aan het doel om  de wereldwijde netto-uitstoot van broeikasgassen in 2050 tot nul terug te brengen. Het raamwerk is ontwikkeld door ruim zeventig grote beleggers op initiatief van de Institutional Investor Group on Climate Change (IIGCC). APG was medevoorzitter van dit initiatief.    

 

Commitment aan de Parijse klimaatdoelen

‘APG wil samen met haar pensioenfondsklanten bijdragen aan de doelstelling van het Akkoord van Parijs om de opwarming van de aarde tot ruim onder de twee graden te houden’, zegt Lucian Peppelenbos, Senior Responsible Investment & Governance Specialist bij APG Asset Management. ‘ABP, onze grootste klant, heeft zich eerder dit jaar uitgesproken voor een klimaatneutrale beleggingsportefeuille in 2050. Dit raamwerk helpt ons om die toezeggingen na te komen.’

In het NZIF staan principes en minimumvereisten voor CO2-doelstellingen in beleggingsportefeuilles en voor het investeren in klimaatoplossingen, zoals hernieuwbare energie, klimaatneutrale gebouwen en technologie voor efficiënte energie. Ook wordt aangegeven welke tools en methodes daarvoor het beste kunnen worden gebruikt. Dit wordt gedaan voor de algehele beleggingsstrategie, en op het niveau van de beleggingcategorieën aandelen, bedrijfsobligaties, staatsobligaties en vastgoed.

 

Doelstellingen van onze klanten

APG en haar klanten hebben al klimaatdoelstellingen voor 2025, zoals beleggen in hernieuwbare energie (ABP: € 15 miljard) en het verminderen van de CO2-voetafdruk van de aandelenportefeuille (-40%). Door het NZIF kunnen we die doelstellingen combineren in een samenhangend raamwerk dat vergelijkbaar is voor de gehele beleggingssector. APG is een van de vijf grote beleggers die meedoen aan een proef met het raamwerk. Peppelenbos: ‘Als verantwoorde langetermijnbelegger willen we het raamwerk uitproberen, begrijpen welke gevolgen het heeft en bepalen hoe we het in onze beleggingsportefeuille kunnen toepassen.’

Het voorlopige raamwerk is nu gepubliceerd voor openbare consultatie. IIGCC wil graag feedback van beleggers en andere stakeholders om het raamwerk te verbeteren én om er zeker van te zijn dat goed naar alle relevante benaderingen is gekeken. Het is de bedoeling dat beleggers het definitieve raamwerk gaan gebruiken volgens het principe ‘pas toe of leg uit’.   

Volgende publicatie:
Peter Branner over verantwoord beleggen in tijden van Corona

“Duurzaamheid en digitale transformatie worden nu belangrijker dan ooit”

Gepubliceerd op: 29 juli 2020

De coronacrisis heeft de beleggingsportefeuilles van APG in eerste instantie hard geraakt in maart, maar heeft ook veel kansen met zich meegebracht voor actieve beleggers zoals APG. Peter Branner, Chief Investment Officer van APG Asset Management, blikt terug op een bewogen eerste halfjaar van 2020.

 

Een achtbaan: zo kun je de eerste periode van 2020 wel noemen voor de beleggers. In 2019 werd een mooi rendement van 17,3 procent geboekt. Na die piek gingen de financiële markten dit voorjaar hard omlaag, om zich in het tweede kwartaal buitengewoon goed te herstellen. Met bij- en tegensturen, vooruitkijken en in scenario’s denken, probeerde Chief Investment Officer Peter Branner de uitdagingen in het belang van pensioenfondsklanten zo goed mogelijk het hoofd te bieden.

 

De coronacrisis leidde op de aandelenbeurzen tot een dramatische koersval: paniek?

“Wel op de financiële markten, niet bij ons. Als langetermijnbelegger hebben we een keer diep ademgehaald en zijn we vervolgens rustig de uitdagingen aangegaan. Ons antwoord op de crisis was een drietrapsraket. Onze eerste prioriteit was zorgen voor voldoende geld in kas voor de pensioenen en om aan onze andere financiële verplichtingen te voldoen. Elke dag hield ik onze liquiditeitspositie, de niveaus van risicodekking, de VIX (indicator van de volatiliteit van de aandelenmarkten), de olieprijzen en de Amerikaanse dollar nauwgezet in de gaten. Deze cijfers geven een goede indicatie van de marktsituatie. En dat doe ik nog steeds. We zagen flinke bewegingen van de dollarkoers en ondernamen onmiddellijk actie waar dat nodig was. Ook de olieprijs daalde. Begin april ontstond er zelfs een negatieve olieprijs: kopers van vaten olie kregen geld toe door een dramatische terugval in het verbruik. Gelukkig hadden we deze ontwikkeling voorzien en onze termijncontracten op tijd aangepast.” 

 

Wat was deel twee van de raket?

“Als actieve belegger passen we onze portefeuilles steeds op een zinvolle manier aan, ook en juist in een crisis. Als gevolg daarvan hadden we een hogere omzet in onze vermogens- en kredietpools, waar pensioenfondsklanten toegang kregen tot actief portefeuillebeheer bij APG. Tijdens de lockdown werd al snel zichtbaar welke sectoren in de problemen zouden komen, zoals energiebedrijven en reisorganisaties. Daarom hebben we onze posities in bijvoorbeeld cruisemaatschappijen verminderd. Aan de andere kant kochten we juist aandelen in bedrijven die van de crisis profiteerden, zoals doe-het-zelfbedrijven, aanbieders van thuisentertainment, online retailers en vakantieparken. We hebben alle bedrijven in onze beleggingsportefeuilles grondig doorgelicht: worden ze slechts tijdelijk of permanent door de crisis geraakt? En hoe kwetsbaar zijn deze ondernemingen, bijvoorbeeld omdat ze ver weg inkopen? We richten ons nu vooral op bedrijven die even sterk of zelfs sterker uit de crisis zullen komen.”   

   

De crisis biedt dus ook kansen?

“Zeker. Zo hebben we bijvoorbeeld aandelen en kredietinstrumenten gekocht van bedrijven die door de crisis in waarde gedaald zijn, maar waarvan we verwachten dat ze sterk genoeg zijn om te overleven, bijvoorbeeld autofabrikanten. Sommige bedrijven werden zo goedkoop dat we weer aandelen hebben teruggekocht, zoals cruisereders. Zelfs nu deze bedrijven een moeilijke periode tegemoet zien, vonden onze portfoliomanagers de verlaagde prijzen bijzonder aantrekkelijk. In Azië hebben we vooral in IT- en internetbedrijven geïnvesteerd. We hadden ook al tijden een wereldwijde toeleverancier van restaurants op ons verlanglijstje staan. Die aandelen waren steeds te duur, maar door het inzakken van de horeca konden we ze nu ineens wél kopen. Er zijn verschillende voorbeelden te noemen die de voordelen van beleggen op de lange termijn aantonen en die ervoor zorgen dat beslissingen op basis van een vertekende markt voorkomen kunnen worden.”

 

Waar heb je echt wakker van gelegen?

“Dan kom ik bij de derde trap van de raket: naast aandelen belegt APG in private bedrijven, vastgoed en infrastructuur. Die investeringsbeslissingen hebben een lange aanlooptijd. Je kunt het vergelijken met de tijd die je privé nodig hebt voor grote aankopen als een auto of een huis. Daarover beslis je immers ook niet zomaar. Bovendien wil je het eerst zelf zien: tegen de banden kunnen schoppen, of de kozijnen op houtrot controleren. Alleen is het door de crisis onmogelijk om bedrijven en bouwprojecten zelf te gaan bekijken. De pijplijn van investeringen is nu nog goed gevuld, maar hoe lang duurt het voor deze opdroogt? Dat baart me zorgen. We hebben nieuwe aanvoer nodig om ook in de toekomst rendement te realiseren. Of nieuwe manieren vinden om due diligence te betrachten.

Daarnaast ben ik uiteraard bezorgd om onze mensen. Het is al enige tijd geleden dat veel van hen een normale dag op kantoor konden doorbrengen. Ik besteed veel tijd aan digitale koffiepauzes met oude en nieuwe collega’s om hen te steunen. Ik ben erg trots op de organisatie, we moeten goede moed blijven houden.”

 

APG is een verantwoord belegger. Hoe uitte zich dat tijdens de crisis?

“Allereerst hebben we voor ruim een half miljard euro aan COVID-19-obligaties gekocht ten behoeve van onze pensioenfondsdeelnemers: dat geld wordt gebruikt voor het steunen van zorginstellingen en mkb-bedrijven die door de crisis in de problemen zijn gekomen. Die obligaties leveren trouwens ook gewoon rendement op. Verder hebben we per bedrijf bekeken of onze steun als aandeelhouder noodzakelijk en gewenst was, bijvoorbeeld met extra kapitaal, of door af te zien van dividendbetaling. We hebben bedrijven ook aangesproken op hun aanpak van de crisis. Zoals Amazon, over de coronabesmettingen in hun magazijnen. We voeren altíjd al een dialoog met bedrijven over de manier waarop ze worden geleid, hun sociale beleid en hoe ze met het milieu omgaan. De crisis heeft dat nog versterkt. Van een verantwoord belegger worden plausibele praktische activiteiten geëist.”

 

APG belegt het vermogen van pensioenfondsen als ABP en BpfBOUW. Hoe vaak hadden jullie de afgelopen maanden contact?

“Dagelijks wanneer dat nodig was. En daarnaast elke week een call zoals afgesproken. Vóór de crisis was dat ongeveer eens per twee weken of per maand. Als uitvoeringsorganisatie krijgen we een mandaat van de pensioenfondsen: waarin we wel en niet kunnen beleggen, hoeveel risico we kunnen nemen en hoe de verdeling is over de verschillende beleggingscategorieën, zoals aandelen, obligaties en vastgoed. Door koersdalingen en andere marktbewegingen kunnen daarin gemakkelijk fluctuaties ontstaan. Bovendien wil je als belegger tijdens een crisis graag actiever kunnen aan- en verkopen. Dat soort zaken bespreek je samen. Over het algemeen konden we trouwens prima met de mandaten uit de voeten. De grote lijn is duidelijk: we streven met elkaar naar een gebalanceerde portefeuille en beperkte risico’s voor gedegen beleggingsresultaten op de lange termijn.”

 

Hoe ziet de balans eruit na dit halfjaar?

“Dat verschilt per markt en beleggingscategorie. In de westerse, ontwikkelde markten zien we na de aanvankelijke worsteling een licht herstel, daar zijn we blij mee. Voor onze vastgoedportefeuille was dit geen goed halfjaar: daar blijven de prestaties achter bij de markt. Maar er zijn ook een aantal technische redenen ten aanzien van de benchmark, die we zorgvuldig moeten uitleggen aan klanten. Ik ben minder bezorgd over de prestaties op de lange termijn, maar ook onze cijfers over de afgelopen vijf jaar vereisen precieze communicatie. Verder hebben de opkomende economieën het moeilijk, dat is zorgelijk uit zowel humanitaire als uit beleggingsoverwegingen. China komt trouwens juist sterker uit de crisis: dat land kwam sneller uit de lockdown en maakt bovendien een digitale transformatie door die veel geavanceerder is dan verwacht werd. Dit zal China in de komende jaren enorm helpen.”

 

Moeten deelnemers zich zorgen maken over de gevolgen van de crisis voor hun pensioen?

“Helaas kunnen we dit jaar waarschijnlijk niet hetzelfde beleggingsresultaat laten zien als in voorgaande jaren. Wel hebben de aandelenmarkten sinds half maart een opmerkelijk herstel en veerkracht getoond, dankzij de sterke liquiditeitssteun van centrale banken en krachtige financiële stimulansen van overheden. Bovendien hanteren wij een langjarige beleggingshorizon, we kunnen lagere rendementen dus uitsmeren in de tijd. Het is begrijpelijk dat deelnemers zich zorgen maken over de gevolgen van de coronacrisis op het toekomstige pensioenstelsel, de koopkracht en het risico op sociale onrust. Veel van deze risico’s zullen langere tijd blijven bestaan. Als langetermijnbelegger kunnen we alleen maar ons best doen om deelnemers te garanderen dat we onze verantwoordelijkheid zeer serieus nemen.”

 

Hoe kijk je naar de toekomst?

“Pas als het virus weg is of wanneer er een vaccin beschikbaar is, kan de economie weer aantrekken. Als belegger hanteren we daarbij verschillende scenario’s, van gunstig tot worstcase: the Good, the Bad and the Ugly. We proberen ook alvast voorbíj de crisis te kijken. Als mensen bijvoorbeeld vaker blijven thuiswerken, welke gevolgen heeft dat dan voor kantoorruimtes, de drukte op de snelwegen en het spoor? We zien nu al een versnelling van de digitale transformatie en het bewustzijn van duurzaamheid. Die twee megatrends zullen nog meer leidend worden in ons beleggingsbeleid. De coronacrisis heeft de wereld voorgoed veranderd en wij veranderen mee.”

 

 

 

Volgende publicatie:
'Ik twijfel geen seconde aan wat ik van bedrijven vraag’

'Ik twijfel geen seconde aan wat ik van bedrijven vraag’

Gepubliceerd op: 10 juli 2020

Als voormalig studentenactivist en investment banker is Yoo-Kyung (YK) Park vastbesloten om het Aziatische bedrijfsleven ten goede te veranderen. Na elf jaar aan die missie gewerkt te hebben, is ze nog steeds even gedreven. Zijn er verschillen tussen Azië en andere werelddelen, als het gaat om het aanspreken van bedrijven op hun gedrag? 'Er is een groot verschil tussen de verschillende landen in Azië. Er zijn ontwikkelde landen, zoals Japan, Singapore en Hongkong, en opkomende landen, waaronder China, India en Zuid-Korea. Wat ze allemaal gemeen hebben, is dat hun ESG-standaarden nog in ontwikkeling zijn.'

Een interview met Yoo-Kyung Park, Hoofd Verantwoord Beleggen & Goed Bestuur Azië bij APG.

 

'Sommige praktijken die we in Europa als vanzelfsprekend beschouwen, zijn niet zo gebruikelijk in Azië. Als je in Europa met een bedrijf in gesprek wil gaan, krijg je het hoger management of zelfs bestuursleden te spreken. Meestal krijg je dan ook de informatie die je nodig hebt. Om dit soort contacten in Azië te krijgen, moet je eerst veel tijd en moeite investeren om een vertrouwensband op te bouwen. Pas na jaren krijg je toegang tot het bestuur. Ik ben al elf jaar in gesprek met bestuursleden van Samsung Electronics over verschillende onderwerpen op het gebied van goed ondernemingsbestuur. Hoewel het bedrijf positieve veranderingen heeft doorgevoerd, ben ik daar nog steeds niet klaar.'

 

Hoe ontvankelijk zijn Aziatische bedrijven voor wat je van hen vraagt?
'Het hangt af van wat je vraagt. Als je wilt dat een bedrijf zijn rapportage verbetert, krijg je de afdeling Investor Relations te spreken en is er een goede kans dat ze op je verzoek ingaan. Maar als je wilt dat een bedrijf zijn cultuur verandert of omkoping en corruptie aanpakt, is het niet zo eenvoudig, vooral als je belegging in het bedrijf relatief klein is. Het is dan best lastig om toegang te krijgen. Dan moet je dus vindingrijk zijn en andere manieren bedenken om invloed te krijgen. Ik zoek dan samenwerking met andere partijen, zoals politici, diplomaten, maatschappelijke organisaties of de media.

 

Hoe stel je gevoeligere onderwerpen, zoals mensenrechten, aan de orde?
'Ook dat is afhankelijk van het land waarin je het thema aan de orde stelt. In Japan kun je praten over mensenrechten, maar in China moet je minder directe manieren bedenken om dit te bespreken. Je spitst de dialoog dan bijvoorbeeld toe op de gezondheid en veiligheid van werknemers, of arbeidsomstandigheden voor arbeidsmigranten. En je koppelt het altijd aan de impact die het kan hebben op de financiële positie van een bedrijf. Toen ik met Koreaanse scheepsbouwers sprak over dodelijke bedrijfsongevallen en geen bevredigend antwoord kreeg, vroeg ik hun klanten, de grote afnemers van schepen, om aandacht voor deze kwestie. Zij maakten zich wel degelijk zorgen over veilige arbeidsomstandigheden en riepen de scheepsbouwers op deze te verbeteren. Verschillende oliemaatschappijen besteden nu meer aandacht aan de veiligheidsnormen voor Koreaanse scheepsbouwers.'

‘Ik wil verandering. Ik wil niet praten om te praten. Ik zie hoop voor Azië.

Is het feit dat je een vrouw bent een belemmering in sommige landen?
'Het was en is het nog steeds. Er is een aantal zeer conservatieve landen. Als ik bijvoorbeeld een bijeenkomst organiseer met leidinggevenden of beleidsmakers in landen als Japan en Zuid-Korea, zijn alle anderen in de zaal mannen. In zo’n geval word er niet van mij verwacht dat ik vragen stel. Ik merk dat ik harder moet aandringen en meer moeite moet doen om mijn boodschap over te brengen. Maar ik vind het niet erg. Mijn boodschap is belangrijk.'

 

Je doet dit werk al meer dan tien jaar, en het vraagt om doorzettingsvermogen. Hoe hou je het vol?
‘Ik wil verandering. Ik wil niet praten om te praten. Ik zie hoop voor Azië. Je ziet de cultuur en mentaliteit van bestuursleden veranderen, en we zijn erin geslaagd om concrete vooruitgang te boeken. Wat me de moed geeft om door te gaan, is dat ik me altijd gesteund weet door APG en haar pensioenfondsklanten. Ik weet dat ze oprecht verandering willen. Daardoor twijfel ik geen seconde aan wat ik van bedrijven vraag.'

Namens APG als wereldwijde pensioenbelegger gaat Yoo-Kyung Park in gesprek met bedrijven waar milieu-, sociale of bestuurskwesties spelen om verbetertrajecten in te zetten. Meer hierover leest u in ons Verslag Verantwoord Beleggen over 2019.

 

 

Volgende publicatie:
Platform voor beleggingen in Duurzame Ontwikkelingsdoelen

Platform voor beleggingen in Duurzame Ontwikkelingsdoelen

Gepubliceerd op: 6 juli 2020

APG en andere wereldwijde beleggers hebben het Sustainable Development Investments Asset Owner Platform (SDI AOP) opgericht. Met behulp van baanbrekende technologie stelt het platform beleggers in staat om bedrijven te beoordelen op hun bijdrage aan de Duurzame Ontwikkelingsdoelen (Sustainable Development Goals, SDG's). Deze doelstellingen, die in 2015 door de Verenigde Naties zijn vastgesteld, streven naar een betere, welvarende wereld door wereldwijde vraagstuken als schoon water, goede gezondheidszorg en de bescherming van het milieu aan te pakken.

 

APG en PGGM kondigden in september 2019 de oprichting aan van het SDI Asset Owner Platform aan. Onlangs hebben AustralianSuper en British Colombia Investment Management Corporation (BCI) zich bij het platform aangesloten. Samen hebben deze partijen meer dan US$ 1 biljoen aan vermogen onder beheer.

 

Data-uitdagingen oplossen


Beleggingen in bedrijven waarvan de producten of diensten bijdragen aan de SDG's worden Sustainable Development Investments (SDI's) genoemd. Steeds meer wereldwijde beleggers willen inzicht hebben in de bijdrage die zij met hun investeringen leveren aan de Duurzame Ontwikkelingsdoelen. Tot nu toe was gebrek aan betrouwbare data een belangrijk obstakel om bijdragen aan de SDG’s te bepalen. De methodologie van het SDI Asset Owner Platform helpt beleggers om de SDG's in hun beleggingsprocessen te integreren en meer te beleggen in de SDG’s. Ook kunnen ze hierdoor transparant en consistent rapporteren aan klanten en andere stakeholders.

 

Wereldwijde standaard


"Het lanceren van deze standaard met asset owners uit drie continenten onderschrijft onze toewijding om bij te dragen aan de SDG's", zegt Claudia Kruse, Managing Director en hoofd van APG's Global Responsible Investment & Governance team. "Het maakt deel uit van de inzet voor onze klanten, die een betaalbaar pensioen willen bieden in een duurzame wereld."

Het SDI Asset Owner Platform biedt een gemeenschappelijke definitie, taxonomie, en databron voor beleggingen in de SDG's. Met op kunstmatige intelligentie gebaseerde technologie levert data science-bedrijf Entis SDI-beoordelingen voor (tot nog toe) 8.000 bedrijven. De SDI- definitie en -taxonomie zijn openbaar beschikbaar en ook van toepassing op niet-beursgenoteerde beleggingen, zoals vastgoed en infrastructuur. De SDI-classificaties zullen beschikbaar worden gesteld via Qontigo.

 

Inzet voor de SDG's


APG co-lanceert dit initiatief namens haar pensioenfondsklanten. De twee grootste klanten hebben ambitieuze doelen gesteld om te investeren in de SDG's; pensioenfonds ABP wil in 2025 20% van het beheerd vermogen in de SDG's beleggen, en bouwpensioenfonds bpfBOUW streeft naar €12 miljard aan SDI's tegen het einde van 2020.

"Samen lopen we voorop in duurzaam beleggen", zegt Claudia. "Het SDI AOP nodigt beleggers van over de hele wereld uit om zich aan te sluiten. Hierdoor zal een kritische massa van beleggers ontstaan die samen bepalen wat het betekent om te investeren in de SDG's."

 

Lees het persbericht

Volgende publicatie:
Claudia Kruse in gesprek met Jort Kelder over China

Claudia Kruse in gesprek met Jort Kelder over China

Gepubliceerd op: 17 juni 2020

Wat betekent verantwoord beleggen in China concreet? En hoe kun je er zeker van zijn dat je geld ook echt duurzaam wordt belegd? Jort Kelder wijdde er voor Axa en BNR een podcast aan. Claudia Kruse (APG) schoof aan in de studio van BNR, Wilco van Heteren (Sustainalytics) deed dat virtueel.

 

In deze vierde aflevering van ‘Knooppunt Shanghai’ wordt Claudia Kruse (Managing Director Global Responsible Investment & Governance) bevraagd over de toonaangevende positie die APG als vermogensbeheerder inneemt op een aantal (wereldwijde) ranglijsten voor verantwoord beleggen. Wat betekent dat concreet? Vervolgens wordt samen met Claudia en Wilco (Sustainalytics’ Head of Research) ingezoomd op China: Hoeveel belegt APG in China, waarin en op welke manier? En vooral: Hoe opereer je als verantwoord belegger in China, wat maak je bespreekbaar, wat zijn de spelregels? Hoe ziet de dialoog met Chinese bedrijven eruit? De podcast wordt afgesloten met een blik in de toekomst door Claudia en Wilco.


Je vindt de podcast hier.

Volgende publicatie:
APG belegt ruim half miljard in Covid-19 obligaties

APG belegt ruim half miljard in Covid-19 obligaties

Gepubliceerd op: 20 mei 2020

Om de Covid-19 pandemie en de sociaal-economische gevolgen ervan te bestrijden, heeft APG namens zijn pensioenfondsklanten ruim € 500 miljoen belegd in Covid-19-obligaties. De opbrengst van zulke obligaties wordt onder meer gebruikt voor de financiering van noodmaatregelen in de gezondheidszorg en financiële ondersteuning van het midden- en kleinbedrijf in getroffen landen.

Recent heeft APG – namens ABP, bpfBOUW, SPW en PPF APG – deelgenomen aan de uitgifte van Covid-19 obligaties door UNEDIC (€ 50 miljoen), BPI France (€ 28 miljoen), Instituto de Credito Official (€ 28 miljoen) en Bank of America (€ 32 miljoen). De opbrengst wordt onder andere gebruikt voor het opschalen van de gezondheidszorg, steun aan het midden- en kleinbedrijf (MKB) en een tijdelijke verhoging van de uitgaven aan sociale zekerheid.

Snelle groei

De obligatie van de Bank of America is de eerste Amerikaanse bedrijfsobligatie met een raamwerk dat volledig is toegespitst op de bestrijding van de Covid-19 pandemie. De opbrengst ondersteunt zorginstellingen in de frontlinie, zoals openbare ziekenhuizen. "Voorafgaand aan de uitgifte bespraken we onze leidraad voor Covid-19 obligaties met Bank of America en dat vonden zij zeer nuttig", zegt Joshua Linder, kredietanalist Fixed Income bij APG Asset Management. '

Uitgedrukt in euro heeft APG sinds eind maart € 554 miljoen geïnvesteerd in Covid-19 obligaties. Eind maart gaf de Nordic Investment Bank als eerste een obligatie uit die specifiek was bedoeld om de Covid-19 pandemie en de impact ervan te bestrijden. Sindsdien hebben veel landen, supranationale organisaties en instanties - evenals een beperkt aantal bedrijven – dat voorbeeld gevolgd. In enkele maanden maanden tijd is de markt voor Covid-19 obligaties gegroeid tot naar schatting € 60 miljard. Waarschijnlijk blijft de markt groeien omdat overheden en bedrijven nieuwe leningen aangaan om de effecten van de pandemie te verzachten.

In de meeste gevallen belegt APG in obligaties uitgegeven door gerenommeerde instellingen met een AA of AAA-rating. Het kredietrisico van AAA-obligaties is vergelijkbaar met dat op Nederlandse staatsobligaties. De rente is iets hoger dan die op vergelijkbare obligaties.

Verantwoord belegger

Het is goed dat instellingen speciale Covid-19 obligaties uitgeven, zegt Oscar Jansen, vastrentende waarden specialist bij APG Asset Management. “De maatschappelijke en economische impact van de pandemie is enorm en er is veel geld nodig om de crisis te bestrijden. Als verantwoord belegger willen we hierin een actieve rol spelen.”

APG is een van ’s werelds grootste beleggers in groene obligaties. Dit zijn obligaties uitgegeven door bedrijven of (semi-)overheden om groene, sociale of duurzame projecten te financieren. Eind 2019 hadden we ruim € 9 miljard belegd in zulke obligaties. Deze beleggingen dragen bij aan de ambities van onze klanten op het gebied van duurzaam beleggen, met name de doelstellingen van ABP (20% van het vermogen belegd in de Duurzame Ontwikkelingsdoelen eind 2025) en bpfBOUW (€12 miljard eind 2020).

Volgende publicatie:
APG vraagt Amazon transparantie over bescherming personeel

APG vraagt Amazon transparantie over bescherming personeel

Gepubliceerd op: 15 mei 2020

APG, de New York City Comptroller en de New York City-pensioenfondsen roepen Amazon op om open te zijn over het effect van maatregelen om het personeel te beschermen tegen COVID-19. Hoewel Amazon onlangs een miljardenpakket aankondigde om zijn werknemers te beschermen, blijven deze bang om aan het werk te gaan.

 

Honderden Amazon-werknemers over de hele wereld nemen deel aan protesten, stakingen, en petities waarin zij het bedrijf oproepen meer te doen voor zijn werknemers. Naar verluidt hebben meer dan 50 Amazon-vestigingen gevallen van COVID-19 gerapporteerd.

 

De New York City Comptroller (de ‘financiële controleur’ van de stad), de New York City-pensioenfondsen en APG, namens haar pensioenfondsklanten, hebben gezamenlijk een brief gestuurd aan Amazon. Hierin dringen zij bij de onafhankelijke bestuurders van het bedrijf aan op openheid van zaken over het effect van maatregelen om werknemers te beschermen tegen het coronavirus. De brief is gericht aan de voorzitter van de commissie die toezicht houdt op de gezondheid en veiligheid van werknemers, en vraagt haar om verslag uit te brengen over de voortgang op de jaarlijkse aandeelhoudersvergadering van 27 mei 2020.

 

Amazon heeft onlangs aangekondigd om in het tweede kwartaal  van 2020 circa €3,7 miljard uit te geven aan corona-gerelateerde maatregelen, "inclusief investeringen in persoonlijke beschermingsmiddelen, grondigere reiniging van faciliteiten, veilige looproutes, hogere uurtarieven en honderden miljoenen dollars aan uitgaven om eigen COVID-19-testmogelijkheden te ontwikkelen." De media berichten echter dat veel Amazon-medewerkers bang blijven om naar hun werk te komen en bezorgd zijn over hun eigen veiligheid en die van hun families, collega's en klanten.

 

"De veiligheid en gezondheid van werknemers moet de eerste prioriteit van een bedrijf zijn en in deze  pandemie moet het management snel effectieve maatregelen nemen", zegt Anna Pot, Hoofd Responsible Investments Americas voor APG. "Hoewel we de aangekondigde maatregelen van Amazon toejuichen, willen we zekerheid dat de investeringen daadwerkelijk het beoogde effect hebben voor de werknemers – namelijk dat ze veiliger en gezonder zijn."

 

De NYC Comptroller, de NYC-pensioenfondsen en APG zijn verontrust over berichten dat veel Amazon-werknemers bang zijn voor hun gezondheid en veiligheid. Het bedrijf zou werknemers hebben bestraft en zou zieke werknemers onder druk zetten om te komen werken. De New York City-pensioenfondsen en APG hebben samen €3,9 miljard geïnvesteerd in Amazon (per 28 februari 2020).

 

"In plaats van te rapporteren over inspanningen zoals het aantal verstrekte maskers of geteste werknemers", zegt Anna Pot, "zijn we geïnteresseerd in de daadwerkelijke resultaten van deze investeringen. Denk aan trends in gemelde gevallen van COVID onder werknemers, verloren dagen als gevolg van COVID-gerelateerde ziektes, het aantal klachten, het effect op de productiviteit, de sfeer op de werkvloer en de bedrijfscultuur."

 

Om de volledige brief van The NYC Comptroller, de NYC-pensioenfondsen en APG te lezen, klik hier.

Volgende publicatie:
Richtlijnen voor verduurzaming vastgoed gunstig voor deelnemers

Richtlijnen voor verduurzaming vastgoed gunstig voor deelnemers

Gepubliceerd op: 11 mei 2020

APG, PGGM en andere investeerders zijn in het project Carbon Risk Real Estate Monitor (CRREM) weer een stap verder in de ontwikkeling van een wereldwijde methode die meet of een gebouw voldoet aan de doelstellingen van het Klimaatakkoord van Parijs. Voor ongeveer elk type vastgoed in een groot aantal landen is nu duidelijk hoeveel CO2 per vierkante meter ze jaarlijks tot 2050 mogen uitstoten om binnen die doelstellingen te blijven.

 

Deze zogeheten zogeheten ‘pathways’ of CO2-reductiepaden, laten ook zien hoeveel energie in een pand gebruikt mag worden om binnen de doelstellingen van Parijs te blijven. Dat is waardevolle informatie voor vastgoedbeleggers en -eigenaren, aldus Mathieu Elshout, Senior Director Private Real Estate Europe bij PGGM. “Middels onze private vastgoedportefeuille zijn we wereldwijd ongeveer in 4000 vastgoedobjecten belegd. Nu kunnen we precies meten hoeveel onze gebouwen in het tijdspad naar 2050 mogen uitstoten om onder de curve van de doelstellingen van het Klimaatakkoord te blijven. Je weet dus ook wanneer investeringen nodig zijn in bijvoorbeeld isolatie en nieuwe installaties.”

 

Richtlijn


Het nieuwe systeem is een handige plannings- en risicomanagmenttool, beaamt Derk Welling, Senior Responsible Investment en Governance specialist bij APG. “Het kost tijd en geld om vastgoed te verduurzamen. De reductiepaden geven daarvoor een richtlijn.”

Daarnaast ligt het risico voor strengere regelgeving voor vastgoed op de loer. Vastgoed is wereldwijd verantwoordelijk voor ongeveer 30% van de totale CO2-uitstoot en 40% van het energieverbruik. Mathieu: “Europees wordt er nu gewerkt aan een Green Deal. Het is niet ondenkbaar dat er een CO2-plafond voor de vastgoedsector komt. Dat maakt ook een systeem mogelijk waarbij vastgoedeigenaren verhandelbare rechten krijgen om een bepaalde hoeveelheid CO2 uit te stoten. Wie minder uitstoot dan hij aan rechten heeft, kan dus rechten verkopen. Andersom moeten de vervuilers dus extra rechten bijkopen.”

 

Regelgeving


Met behulp van de pathways sorteren beleggers voor op wat er mogelijk gaat komen aan regelgeving. Door voortaan bij de beleggingen rekening te houden met deze reductiepaden kunnen we risico’s van toekomstige regelgeving beter beheersen en uiteindelijk meer waarde leveren aan de pensioenfondsdeelnemers. Daarvan zijn Mathieu en Derk overtuigd. Mathieu: “Neem alleen al de aankoop van vastgoed. Wel of niet voldoen aan de klimaatdoelstellingen gaat in steeds grotere mate het risicoprofiel van vastgoed bepalen.”

 

Derk en Mathieu geloven kortom heilig in de positieve effecten van deze CO2-reductiepaden.. Nu is het zaak dat ook andere grote beleggers en vastgoedeigenaren het initiatief omarmen. Derk: “De pathways liggen er. We vragen marktpartijen nu om daar actief feedback op te geven. Daarmee kunnen we hopelijk een certificering ontwikkelen dat door de meerderheid van de markt wordt omarmd. Want eenduidigheid in de markt is nodig om echt impact te maken in de verduurzaming van vastgoed.”

Volgende publicatie:
Shell scherpt klimaatambities verder aan

Shell scherpt klimaatambities verder aan

Gepubliceerd op: 16 april 2020

Samenwerking beleggers in Climate Action 100+ werpt vruchten af

Shell wil dat zijn productketens uiterlijk in 2050 klimaatneutraal zijn. Dit maakte het olie- en gasbedrijf vandaag bekend. De plannen bouwen voort op de afspraken die Shell in 2018 maakte met het samenwerkingsverband Climate Action 100+. APG maakt hier, namens zijn pensioenfondsklanten, deel van uit.

 

Klimaatneutraal betekent dat Shell in 2050 – of eerder – per saldo geen broeikasgassen wil uitstoten. Het gaat hier zowel om de directe uitstoot van Shell zelf, als om de uitstoot van Shells leveranciers en klanten.

 

Onderdeel hiervan is dat Shell zijn doelstelling aanscherpt om de netto CO2-voetafdruk van zijn producten, zoals benzine of kerosine, te verlagen. Streefde het bedrijf eerst naar een verlaging met 50% voor 2050 en 20% voor 2035, nu worden de doelstellingen respectievelijk 65% en 30%. Naar afnemers, zoals luchtvaartmaatschappijen en transportbedrijven, wil Shell zich steeds meer gaan richten op bedrijven die deze CO2 vervolgens in hun eigen keten verder afvangen, opslaan of compenseren, bijvoorbeeld door natuurlijke ecosystemen uit te breiden.

Daarmee worden de totale ketens klimaatneutraal in 2050.

 

Met deze plannen zet Shell verdere stappen om bij te dragen aan het behalen van de klimaatdoelen van Parijs, zegt Corien Wortmann, bestuursvoorzitter van ABP. “We waarderen het dat Shell zijn ambities regelmatig evalueert en nu aanscherpt. Het is goed om te zien wat verantwoorde beleggers kunnen bereiken als zij hun krachten bundelen in een initiatief als Climate Action 100+.”

 

Na de eerdere aankondigingen in 2017 en 2018 heeft het voorbeeld van Shell navolging gevonden bij andere olie- en gasbedrijven. “Wij hopen dat deze aankondiging ook nu weer een domino-effect zal hebben. Als verantwoorde belegger en kritische aandeelhouder van Shell en andere olie- en gasmaatschappijen zullen wij dit nauwlettend blijven volgen.”

Met de aangescherpte ambities sluit Shell zich aan bij de oproep in een recent rapport van het klimaatpanel van de Verenigde Naties om de temperatuurstijging niet slechts tot 2 maar tot 1,5 graad Celsius beperkt te houden.

Volgende publicatie:
Eerder aangekondigde Åskalen-megawindpark operationeel

Eerder aangekondigde Åskalen-megawindpark operationeel

Gepubliceerd op: 15 april 2020

APG, Asper Investment Management en Vasa Vind kondigen de start aan van het 288 MW grote Åskälen-project. Het is één van de grootste windenergieprojecten op land in Europa en levert 1TWh hernieuwbare energie per jaar op. Voldoende om meer dan 175.000 Zweedse woningen van energie te voorzien. De investering bedraagt €300 miljoen.

 

Dit in 2017 aangekondigde windpark bestaat uit 80 Vestas V136 3,6 MW turbines, met een geschatte CO2-besparing van 250.000 ton per jaar. Het project profiteert van uitzonderlijk sterke lokale steun dankzij de actieve inzet van partner Vasa Vind, zowel op gemeentelijk als provinciaal niveau.

 

Vasa Vind, een portefeuillebedrijf van fondsen beheerd door Asper, heeft het project ontwikkeld, gebouwd en gaat het ook beheren. Asper, een in Londen gevestigde infrastructuurbeheerder die zich richt op greenfield duurzame infrastructuurplatforms, biedt ook ondersteuning voor strategisch activabeheer aan APG. ABP en PPF APG, waarvan het vermogen wordt beheerd door APG, bezitten 100% van het project en zorgden voor de benodigde investering van  €300 miljoen.

 

"De missie van Asper is het helpen van ondernemende bedrijven en investeerders in de voorhoede van de energietransitie: we zijn verheugd dat we met dit project APG hebben ondersteund bij het vergroten van hun portfolio van hernieuwbare energie. We zijn er ook trots op dat we Vasa Vind hebben geholpen om uit te groeien tot een volwaardige speler op de Zweedse markt, op het gebied van ontwikkeling, bouw en beheer.”, aldus Allister Sykes, directeur van Asper Investment Management.

 

Dirk Hovers, Senior Portfoliomanager Infrastructuur bij APG: "Als lange termijn, verantwoord belegger zijn we altijd op zoek naar investeringen die bijdragen aan een stabiel en duurzaam rendement voor ABP en andere pensioenfondsklanten waar we voor werken. We zijn erg blij met de start van dit project en onze samenwerking met Vasa Vind en Asper. Scandinavische energie is van strategisch belang voor onze infrastructuurinvesteringen in hernieuwbare energie en we kijken er naar uit om samen met deze partners aan deze en andere succesvolle projecten te werken. "

Volgende publicatie:
"Bedrijven die duurzaam ondernemen presteren beter"

‘Bedrijven die duurzaam ondernemen presteren beter’

Gepubliceerd op: 6 april 2020

APG streeft binnen haar investeringsportefeuille maximale duurzaamheid na. “De omvang ervan, ruim 500 miljard aan pensioenvermogen, maakt dat we bedrijven de goede kant op kunnen duwen”, vertelt specialist verantwoord beleggen Lucian Peppelenbos in een interview met Milieu Magazine.

 

APG beheert de vermogens van een aantal grote Nederlandse pensioenfondsen en hun deelnemers, waaronder bpfBOUW en ABP. Deze laatste is het grootste pensioenfonds waarvan APG ook het beleid uitvoert. Het vermogen, in totaal circa 544 miljard euro, wordt zo belegd dat hieruit nu en later de pensioenen kunnen worden betaald van de 4,7 miljoen deelnemers.

De vermogensbeheerder belegt inmiddels circa 70 miljard euro hiervan op basis van de Duurzame Ontwikkelingsdoelen van de Verenigde Naties. Dit zijn werelddoelen voor duurzame ontwikkeling die zich richten op een einde aan extreme armoede, ongelijkheid, onrecht en klimaatverandering.


Peppelenbos: “We investeren bewust in kansen om tot een schonere wereld te komen. Want onze klanten, de pensioenfondsen en hun deelnemers, willen dat.” Op het wereldtoneel doen steeds meer beleggers hetzelfde. “Vervuilende bedrijven krijgen het op termijn dus moeilijker om fondsen aan te boren.”

 

Lees het hele interview hier.

Volgende publicatie:
APG wil CO2-opname natuurlijke ecosystemen verbeteren

APG wil CO2-opname natuurlijke ecosystemen verbeteren

Gepubliceerd op: 30 maart 2020

Steeds meer luchtvaartmaatschappijen, energieleveranciers en andere CO2-intensieve bedrijven kondigen aan uiterlijk in 2050 CO2-neutraal te willen zijn. Maar hoe werkt dat? Naast het terugbrengen van de CO2-uitstoot investeren bedrijven steeds meer in het verbeteren van de CO2-opname door natuurlijke ecosystemen. Dat idee is niet nieuw, maar door hun toenemende schaalgrootte en professionaliteit worden zulke op de natuur gebaseerde oplossingen (Nature-based solutions of NbS) ook interessanter voor institutionele beleggers als APG, zegt Jos Lemmens.

 

Nestlé, ThyssenKrupp, Volkswagen, Repsol en BP: het zijn slechts een paar voorbeelden van de vele bedrijven die recent de ambitie hebben uitgesproken om uiterlijk in 2050 hun netto CO2-uitstoot terug te brengen tot nul. Hoewel er op details verschillen zijn, komt de aanpak van deze bedrijven op één punt overeen; ze zetten deels in op het vergroten van ‘negatieve uitstoot’ door ervoor te zorgen dat natuurlijke ecosystemen meer broeikasgassen kunnen vasthouden.  

Dit soort natuur-gebaseerde oplossingen zijn er al een tijdje, zegt Jos Lemmens, Senior Portfolio Manager van het Natural Resources Fund bij APG Asset Management, en een van de managers van een portefeuille met land- en bosbouwgronden. “Vaak wordt hierbij gedacht aan de markt voor CO2-credits, maar er zijn andere manieren waarop kan worden bijgedragen aan het vasthouden van broeikasgassen. Bijvoorbeeld door NbS te integreren in de aankoop en het onderhoud van land- en bosbouwgronden. We weten dat natuurlijke ecosystemen heel goed CO2 opnemen. In potentie kunnen zij 30 procent van de wereldwijde uitstoot vasthouden. Om dat potentieel volledig te benutten, moeten natuurlijke ecosystemen worden behouden, verbeterd en uitgebreid.

 

APG investeert namens zijn pensioenfondsklanten in productiebossen en landbouwgronden. Wanneer deze goed worden beheerd, kunnen ze meer COvasthouden in de bomen en de bodem, wat hun waarde vergroot. Dit biedt voordelen voor alle betrokkenen – beleggers, ontwikkelaars en lokale gemeenschappen.

 

Omslagpunt

Vóór de uitbraak van de corona-crisis sprak Jos op een conferentie, mede georganiseerd door APG, waar onderzoekers, beleggers, bedrijven en beleidsmakers bespraken hoe ze NbS schaalbaar kunnen maken en dus aantrekkelijker om in te investeren. “De markt lijkt op een omslagpunt te zijn aanbeland,” zegt Jos. “Initiatieven zijn vaak nog kleinschalig.. Maar nu grote bedrijven deze markt betreden, kunnen ontwikkelaars profiteren van de mogelijkheden op het gebied van financiering, marketing en risicomanagement die deze nieuwe partijen meebrengen.”

Eén van de belangrijkste uitkomsten van de conferentie was dat we ‘op vele paarden’ moeten wedden om klimaatverandering aan te kunnen pakken. Duncan van Bergen, VP Nature-based Solutions bij Shell, legde uit dat Shell niet alleen stappen neemt om de CO2-intensiteit van zijn producten terug te brengen, maar dat het bedrijf nu ook USD 300 miljoen per jaar investeert in NbS. Veel bedrijven hebben plannen aangekondigd om bomen te planten of moerasgebieden te (her)ontwikkelen, naast het terugbrengen van de CO2-uitstoot. Dat een grote hoeveelheid ‘negatieve uitstoot’ nodig is om de stijging van de gemiddelde temperatuur op aarde ruim onder de 2 graden te houden, is nu algemeen geaccepteerd.

 

De beleggingscase

Het opschalen van NbS-projecten kan ze aantrekkelijk maken voor grote beleggers als APG, zegt Jos. “Het is geen kwestie van eenvoudigweg een paar bomen planten. We bepalen hoe we NbS kunnen inzetten om een solide beleggingscase te bouwen. Op de lange termijn kan een belegging  alleen maar winstgevend zijn als het land – ons kapitaal – goed beheerd en beschermd wordt tegen degeneratie. Investeringen in natuurlijke hulpbronnen moeten duurzaam zijn om commercieel interessant te zijn op de lange termijn, en vice versa.”

De conferentie maakte duidelijk dat alle betrokkenen – inclusief bedrijven, aanbieders van NbS en beleggers – hun krachten willen bundelen om deze markt verder te ontwikkelen. “Wanneer het gaat om het investeren in natuurlijke hulpbronnen is duurzaamheid geen bijkomstigheid maar de kern van wat we doen. Als grote belegger hebben we de kans om echt verschil te maken, al is het maar een klein beetje, met elke van de vele euro’s die we investeren.”

Volgende publicatie:
Toppositie voor APG in wereldwijde duurzaamheidsranglijst

Toppositie voor APG in wereldwijde duurzaamheidsranglijst

Gepubliceerd op: 9 maart 2020

APG is een van de wereldwijde leiders op het gebied van verantwoord beleggen. Dat is het oordeel van ShareAction/AODP, dat vandaag zijn duurzaamheidsranglijst bekendmaakte. APG kreeg een A-beoordeling en behaalde de vierde plaats in een ranglijst van de 75 grootste vermogensbeheerders ter wereld. ShareAction/AODP (Asset Owners Disclosure Project) is een maatschappelijke organisatie die institutionele beleggers beoordeelt op hoe ze omgaan met verantwoord beleggen. De focus ligt op klimaatverandering, mensenrechten en biodiversiteit.

De A-rating was dit jaar de hoogste beoordeling. In de vorige ranglijst – de Global Climate Index 2017 – werden de 50 grootste vermogensbeheerders ter wereld alleen beoordeeld op in hoeverre zij in hun beleggingsbeleid rekening hielden met de gevolgen en risico’s van de opwarming van de aarde. APG had toen als enige vermogensbeheerder de hoogste (AAA) beoordeling. Met de uitbreiding naar mensenrechten en biodiversiteit dit jaar zijn geen AAA- of AA-beoordelingen toegekend. De reden is dat geen enkele vermogensbeheerder zich op alle gebieden als leider kwalificeert.

 

Het onderzoek van ShareAction/AODP is in lijn met de aanbevelingen van de Task Force on Climate-related Financial Disclosures (TCFD), een wereldwijde standaard voor hoe bedrijven en beleggers het beste kunnen rapporteren over klimaatverandering. ShareAction/AODP past deze standaard nu ook toe op mensenrechten en biodiversiteit. Een A-beoordeling houdt in dat een vermogensbeheerder een leider is als het gaat om het beheer van risico’s, kansen en impact op verschillende (niet alle) gebieden van verantwoord beleggen.

 

“We zijn verheugd met deze erkenning als leider in verantwoord beleggen”, zegt APG-klimaatspecialist Lucian Peppelenbos. “APG ziet de beoordeling als een aansporing om, samen met zijn klanten, verder werk te maken van het verantwoord beleggingsbeleid.” Onlangs maakte de grootste klant van APG, ABP, zijn nieuwe beleid voor duurzaam en verantwoord beleggen bekend. Het richt zich op drie transities: klimaatverandering en de energietransitie; grondstoffenschaarste en de omgang met natuurlijke hulpbronnen; en digitalisering. Respect voor mensenrechten en goed ondernemingsbestuur zijn hierbij belangrijke randvoorwaarden.

Volgende publicatie:
APG verstevigt positie in Noorse Waterkracht

APG verstevigt positie in Noorse Waterkracht

Gepubliceerd op: 18 februari 2020

APG heeft voor pensioenfonds ABP de investering in het waterkrachtbedrijf Småkraft met €250 miljoen verhoogd. Deze investering volgt op twee eerdere beleggingen in het Noorse bedrijf. APG heeft daarmee een totaal belegd vermogen van €550 miljoen in deze onderneming.

Het extra kapitaal stelt Småkraft in staat om zijn portfolio van waterkrachtcentrales in Noorwegen uit te breiden en maakt tot 2022 de bouw van tien nieuwe kleinschalige waterkrachtcentrales per jaar mogelijk. Door deze nieuwe centralesneemt de productie van hernieuwbare energie met 130 GWh per jaar toe. Uiteindelijk zal Småkraft voldoende duurzame energie opwekken voor 570.000 huishoudens.

 

Aquila Capital

 

Partner bij deze transactie is investeringsmaatschappij Aquila Capital. Zij volgt dagelijks het financiële en operationele beleid van Småkraft en ondersteunt waar nodig, aldus Viktor Filipan, portfoliomanager infrastructuur bij APG.

 

Met 110 operationele centrales is het Noorse bedrijf de grootste exploitant van kleine waterkrachtcentrales in Europa, met een huidige productie van bijna 1,2 TWh per jaar. Maar ook op technisch vlak is Småkraft marktleider, constateert Filipan. “Qua efficiency behoren deze centrales tot de top.” 

 

Goede moment

 

Volgens Filipan heeft de Noorse waterkrachtproducent daarnaast een aantrekkelijk risico/rendementsprofiel. “We zijn op het goede moment ingestapt en hebben inmiddels een stevige positie gecreëerd in deze markt. Met dit platform onderscheiden we ons van andere grote Europese beleggers.”

 

Daarnaast heeft waterkracht als vorm van duurzame energieopwekking een aantal voordelen: een lange levensduur van tientallen jaren, lage technische risico’s en voorspelbaarheid van energieproductie. Filipan: “We houden vanuit het infrastructuur team de mogelijkheden in de gaten om te investeren in grootschalige waterkrachtcentrales. De opslagcapaciteit hiervan zal in de toekomst steeds belangrijker worden om de piekbelasting van het elektriciteitsnet te reduceren. Daarmee bedoelen we dat je met behulp van dammen het water tijdelijk op kunt sparen tot het aanbod wind- en zonne-energie weer is gedaald.”

 

Hoge eisen

 

Deze belegging sluit goed aan op het nieuwe duurzaam en verantwoord beleggingsbeleid van ABP. Een doelstelling in dat beleid is om investeringen in duurzame energie uit te breiden naar €15 miljard. Filipan: Los van de duurzame ambities vinden we het belangrijk om de lat hoog te leggen voor alle bedrijven waar we in investeren. Dit bedrijf voldoet aan onze hoge eisen.”

Volgende publicatie:
"We willen een duurzaam domino-effect in de luchtvaart creëren"

"We willen een duurzaam domino-effect in de luchtvaart creëren"

Gepubliceerd op: 10 februari 2020

Luchtvaartmaatschappijen moeten hun netto CO2-uitstoot in 2050 hebben teruggebracht tot nul. Die harde eis stelt een groep van 122 grote institutionele beleggers, waaronder APG, aan de sector. Met een gezamenlijk beheerd vermogen van 6,4 biljoen euro verwachten de beleggers een vuist te kunnen maken om dit doel te realiseren. Welke bijdrage gaat APG namens de pensioenfondsklanten ABP, bpfBOUW, SPW en PPF APG, hieraan leveren? We vragen het aan Lucian Peppelenbos, Team Manager GRIG en HansWerner Hitge, senior portfoliomanager Developed Markets Equities.

 

Waarom doen beleggers deze oproep?

Lucian: “Deze afspraak om samen de luchtvaarsector te stimuleren tot verduurzaming is onderdeel van een groter samenwerkingsverband:  Climate Action 100+. Dat zijn ruim 400 beleggers wereldwijd die de grootste uitstoters van CO2 aanspreken op hun klimaatambities. Daartussen zitten ook luchtvaartmaatschappijen. Het momentum is naar ons idee daar om onze aandacht op deze sector te richten. Zo heeft de luchtvaartsector in het Verenigd Koninkrijk zichzelf onlangs ten doel gesteld om de CO2-uitstoot in 2050 naar 0 te brengen. Dat is in lijn met onze eigen doelstelling.”

Waarom zou de sector zich daar druk over maken? In het klimaatakkoord van Parijs blijft de luchtvaart buiten schot.Lucian: “Dat betekent niet dat de sector geen doelstelling heeft om zich op te richten. Brancheorganisatie IATA heeft de ambitie uitgesproken om de CO2-uitstoot in 2050 te halveren ten opzichte van 2005. Een goede stap, maar wij denken dat de lat nog een stuk hoger kan.”


Hoe gaat de sector die doelstellingen realiseren?
HansWerner: “Er is nog veel winst te behalen met een betere efficiency: door bijvoorbeeld de capaciteit van een vliegtuig optimaal te benutten. Verder kunnen technische ontwikkelingen een belangrijke bijdrage leveren. De techniek om biologische kerosine (ongeveer 80 procent CO2-reductie, red.) te maken bestaat nu al. Ze is alleen nog vrij duur.”

En elektrisch vliegen?

HansWerner: “Dat zie ik nog niet zo snel gebeuren. Kleinschalig zie je her en der wel wat elektrische vliegtuigen. Maar om een toestel van 140 ton elektrisch van de grond te krijgen is nog een stap te ver. We moeten in dat opzicht realistisch zijn: volledig zonder CO2-uitstoot vliegen is echt nog verre toekomstmuziek.”

Hoe is nul uitstoot in 2050 dan mogelijk?
Lucian: “Het gaat om de netto-uitstoot. Een deel van de uitstoot zal gecompenseerd moeten worden door bijvoorbeeld het planten van nieuwe bomen. Het streven van de sector moet wel zijn om dit compensatiedeel zo klein mogelijk te maken.”

Hoe gaan jullie de sector stimuleren om te verduurzamen?
HansWerner: “De sector begint steeds meer in te zien dat verduurzaming in veel gevallen ook kostenbesparing betekent. Zuinigere motoren hebben bijvoorbeeld een aanzienlijke invloed op het kerosineverbruik.” Lucian: “Natuurlijk zullen we waar nodig ook het gesprek met bedrijven aangaan; zelfstandig, maar ook samen met andere beleggers. Vorig jaar is er een tool voor de sector op de markt verschenen waarmee we duurzame prestaties van luchtvaartmaatschappijen goed met elkaar kunnen vergelijken. Dat is voor ons een handig middel om het gesprek aan te gaan met luchtvaartmaatschappijen over bijvoorbeeld achterblijvend klimaatbeleid.”
Lucian: “We hopen met het laten zien van goede voorbeelden een domino-effect te creëren. Wat is duidelijk geworden na het op de markt komen van deze tool is dat er grote onderlinge verschillen zijn: er is dus nog veel ruimte voor verbetering.”  

Volgende publicatie:
Lat duurzaam beleggen ABP gaat weer hoger

Lat duurzaam beleggen ABP gaat weer hoger

Gepubliceerd op: 3 februari 2020

ABP heeft met haar vandaag gepresenteerde beleid de lat voor duurzaam en verantwoord beleggen weer een stuk hoger gelegd. Zo moet de CO2-uitstoot in haar aandelenportefeuille met 40% worden teruggebracht en gaan haar investeringen in duurzame energie fors omhoog. Welke gevolgen hebben deze ambitieuze doelstellingen voor de bedrijven en sectoren waarin ABP belegt en wat gaat er voor medewerkers van APG Asset Management veranderen? We vragen het aan Peter Branner, CIO van APG Asset Management.

 

De duurzame doelen die ABP zichzelf tot 2020 heeft gesteld zijn allemaal gehaald. Kun je iets meer zeggen over de resultaten?

“Ja,  ABP heeft’ alle doelen voor  2020 ruimschoots gehaald. Als uitvoerder hebben wij eraan bijgedragen om dat te realiseren. Voor beursgenoteerde aandelen had ABP het doel om haar CO2-voetafdruk met 25 procent terug te dringen. Er is naar verwachting een reductie van 30 procent gerealiseerd. Bij SDI’s is haar doel gezet op 58 miljard euro. Er is 64 miljard euro gerealiseerd. Voor investeringen in duurzame energie was de ambitie 5 miljard euro. Het werd 6,4 miljard euro.” Wij zijn trots dat we hieraan hebben bijgedragen.”

 

Was het voor jullie een uitdaging om deze doelen te halen?

“Als je ABP’s doelen vergelijkt met die van onze concurrenten, dan loopt ABP voorop. De doelstellingen voor 2020 waren voor ons behoorlijk ambitieus.”

 

Hoe heeft APG aan dit succes kunnen bijdragen?

“Het is voor ons heel prettig dat ABP ons duidelijke doelen heeft gegeven om aan te werken. Teamwerk is een heel belangrijke factor. Deze duurzame doelen zijn omarmd door de hele organisatie: van hoog tot laag.  Onze duurzaamheidsexperts van het GRIG-team hebben daarin een belangrijke rol gespeeld (Global Responsible Investment and Governance, red.).”

 

In het nieuwe beleid van ABP is de lat op het gebied van duurzaamheid weer een stuk hoger gelegd. Wat gaat APG doen om ook die doelen te behalen?

“Grotendeels vervolgen we de weg die we eerder zijn ingeslagen. De nieuwe doelen zijn voor ons niettemin wederom een behoorlijk uitdaging. Er zijn ook nieuwe thema’s waarvoor we meer kennis moeten opbouwen.   Het thema digitalisering is bijvoorbeeld vrij nieuw. Wij geloven er echt in dat digitalisering in alle sectoren een grote bijdrage kan leveren aan meer efficiency, kostenbesparing en verduurzaming.”

 

Noem eens een voorbeeld?

“In de bouw zie je de trend van robotisering. Steeds meer onderdelen worden door robots gemaakt. Dat zorgt voor een sneller bouwproces, minder energieverbruik, efficiënter gebruik van materialen. Daarbij is het belangrijk dat deze overgang naar een nieuwe manier van werken rechtvaardig is voor de werknemers, bijvoorbeeld door aandacht te besteden aan omscholing van personeel.”

 

Wat betekent dit voor de beleggingsstrategie voor APG?

“We gaan ons meer op de duurzame leiders richten. Dat zijn in veel gevallen ook de digitale leiders. De digitaliseringsagenda van individuele bedrijven gaat voor ons een steeds belangrijkere rol spelen. Is die er niet of nauwelijks, dan is dat voor ons als belegger om te twijfelen aan de toekomstbestendigheid van een bedrijf.”

 

Naast duurzaamheid is een goed rendement ook heel belangrijk. Zijn er in de toekomst genoeg duurzame en rendabele investeringsmogelijkheden?

“Dat is afwachten. Het wordt moeilijker voor bedrijven om aan onze eisen te voldoen. Sommige bedrijven zullen mogelijk uit onze portefeuille verdwijnen. APG heeft de opdracht gekregen van ABP om haar duurzame ambities te realiseren zonder daarbij concessies te doen op het gebied van rendement en risico.”

 

Hoe gaan jullie die bedrijven meekrijgen?

“Door onze invloed als aandeelhouder aan te wenden om bij bedrijven tot verbeteringen te komen. Daarnaast worden de criteria van het insluitingsbeleid aangescherpt. . We hebben recent een aantal ‘signature deals’ gesloten die we ook andere bedrijven willen voorhouden als inspirerend voorbeeld op het gebied van duurzaamheid. Alpha Trains is zo’n bedrijf. Dat zorgt voor een belangrijke bijdrage aan de verlaging van de CO2-uitstoot van het Europese treintransport. Daarna kijken we natuurlijk ook gewoon naar de harde cijfers,.”

 

Welk effect heeft dit nieuwe beleid op de medewerkers van APG?

“Digitale vaardigheden worden steeds belangrijker. Portfoliomanagers moeten de trend van digitalisering kunnen vertalen naar interessante investeringsmogelijkheden. Nieuwe medewerkers gaan we meer op dat soort vaardigheden selecteren en bestaand personeel gaan we daarin opleiden. Ook op het gebied van beleggen maken we een grote digitaliseringsslag. Zo helpt ons data-analyse onderdeel Entis met het identificeren van SDG’s (Sustainable Development Goals, red.). Ook hiermee hopen we andere bedrijven te inspireren.”

Volgende publicatie:
"Durf als belegger ook activistisch te zijn bij verduurzaming"

‘Durf als belegger ook activistisch te zijn bij verduurzaming’

Gepubliceerd op: 24 januari 2020

Neem klimaatrisico’s en klimaatrendement mee in je beleggingsportefeuille. Dat is de dringende oproep die Thom Wetzer doet aan APG en de aanwezige pensioenfondsbestuurders tijdens het jaarlijkse APG-event ‘Met het oog op morgen’.

De hoogleraar Law and Finance aan de universiteit van Oxford bracht donderdag in Oegstgeest een verhaal met twee hoofdstukken: het optimistische deel ging over ogenschijnlijk kleine acties die kunnen leiden tot grote bewegingen. Een dan onbekende scholiere Gretha Thunberg die besluit om op een vrijdag niet naar school te gaan uit protest tegen het klimaatbeleid en er gaandeweg in slaagt om miljoenen mensen op de been te krijgen. Volgens Wetzer is het ook met investeringen mogelijk om dit soort sneeuwbaleffecten in gang te zetten. Hoe meer beleggers investeren in bijvoorbeeld zonnepanelen, hoe goedkoper ze worden, hoe vaker ze worden gekocht.

 

Desastreus

Wetzer begon zijn verhaal echter met het pessimistische hoofdstuk. Als we op gelijke voet doorgaan stijgt de gemiddelde temperatuur op aarde met 4,1 tot 4,8 graden. Dat zou desastreus zijn, constateert hij. “Bij een temperatuurstijging van 3 graden zouden miljoenen mensen worden gedwongen om te migreren naar andere gebieden. Het slechte nieuws is dat ook klimaatverandering te maken heeft met sneeuwbaleffecten, maar dan in negatieve zin. “Neem de smeltende gletsjers als voorbeeld. Door het verdwijnen van gletsjerijs wordt minder zonlicht weerkaatst. Daardoor wordt het aardoppervlak warmer. Dat leidt weer tot sneller smeltende gletsjers.”

De fysieke gevolgen van die klimaatverandering hebben nu al een groot effect op de productie en handel. De bosbranden in Australië zijn een bekend voorbeeld. Het Panamakanaal is een ander voorbeeld. Door de toenemende droogte daar kunnen schepen niet of minder zwaarbeladen door het kanaal. Dat heeft een groot negatief effect op het handelsverkeer en indirect dus op beleggingen.

 

Waarde portefeuille

Beleggers doen er verstandig aan om dat soort risico’s nu al mee te nemen in hun portefeuille, aldus Wetzer. Naast deze fysieke risico’s zijn er nog veel meer klimaat gerelateerde risico’s die grote effecten kunnen hebben op de waarde van een portefeuille. “De sterk dalende vraag naar steenkool heeft een enorme invloed op de waarde van bedrijven. Kolencentrales in de Verenigde Staten zijn de afgelopen 10 jaar 99 procent minder waard geworden. Oliebedrijven moeten volgens experts rekening houden met een toekomstige olieprijs van 20 tot 35 dollar per vat. Dat terwijl ze een vatprijs van 60 tot 80 dollar nodig hebben om winstgevend te zijn.”

Tegenover deze grote klimaatrisico’s staan volgens Wetzer ook grote klimaatkansen. Zoals Tesla dat de markt van elektrische auto’s domineert. En Volkswagen dat als reactie een miljardeninvestering doet om fors te groeien in elektrisch vervoer.

 

Klimaatkansen

Zowel de klimaatrisico’s als klimaatkansen worden echter vaak niet meegenomen bij de keuzes voor bepaalde beleggingen, constateert de hoogleraar. Hoe komt dat? “Veel beleggers kijken niet verder dan 5 jaar vooruit. Voor veel klimaatrisico’s hebben ze daarom geen oog, omdat die zich later voordoen. Daarnaast was er beperkte informatie over klimaatrisico’s en de mogelijke financiële gevolgen.”

Die informatievoorziening wordt gelukkig snel beter, ziet Wetzer. Een groep grote bedrijven, waaronder APG, hebben de zogeheten Taskforce of Climate-related Financial Disclosures (TCFD) ontwikkeld. Een standaard waarmee een waarde kan worden toegekend aan risico’s. Ook banken en toezichthouders willen meer informatie over klimaatrisico’s. Daarnaast wordt door voortschrijdend inzicht ook steeds duidelijker welke technologie kansrijk is. 

Voor beleggers zijn er geen redenen meer om klimaatrisico’s en klimaatkansen te negeren, aldus Wetzer. Hij geeft beleggers graag een aantal tips nee. Kijk eens goed naar je huidige portefeuille. Is die nog wel in balans? Drukken de klimaatrisico’s daarop niet te zwaar?

 

APG

Engagement, ofwel als belegger het gesprek aangaan is volgens Wetzer een beproefde methode om bedrijven aan te zetten tot meer duurzaamheid.” Maar schuw als dat niet werkt ook de activistische rol niet, is het advies van Wetzer aan APG -die hij een ‘koploper’ in duurzaam beleggen noemt- en andere grote beleggers. “Dreigen met Juridische stappen of verkoop van een aandeel zijn ook een krachtig middel om bedrijven in beweging te krijgen.”

Volgende publicatie:
Consortium neemt belangen in elektriciteitscentrales Astoria Energy in New York

Consortium neemt belangen in elektriciteitscentrales Astoria Energy in New York

Gepubliceerd op: 17 januari 2020

New York, 17 januari 2020 Een consortium van investeerders waaronder APG, MEAG (de vermogensbeheerder van Munich Re optredend voor beleggers binnen de Munich Re Group) en Clal Insurance Company, samen met andere Amerikaanse institutionele beleggers zijn overeengekomen om 100% van Astoria Energy I en een belang van 55% in Astoria Energy II over te nemen. De centrales bevinden zich in het New Yorkse stadsdeel Queens en genereren in totaal 1,2 GW aan elektriciteit. Van de installaties wordt verwacht dat deze betrouwbaar de vereiste energie leveren die New York in de komende decennia van energietransformatie nodig heeft.

 

Het betreft hier twee van de meest efficiënte gasgestookte centrales in de stad New York. Astoria I levert energie en capaciteit voor de New Yorkse groothandelsmarkt, terwijl Astoria Energy II een tot half 2031 lopend leveringscontract heeft afgesloten met de New York Power Authority, het nutsbedrijf van de staat New York. De toezichthouders moeten de transactie, die naar verwachting in de eerste helft van 2020 wordt afgerond, nog goedkeuren.

 

Steven Hason, Head of Americas Real Estate & Infrastructure van APG zei, “Als pensioenbeleggers zoeken wij voortdurend naar aantrekkelijke infrastructuurbeleggingen waarmee we stabiele rendementen op lange termijn voor onze pensioenklanten kunnen realiseren. Deze transactie vormt een kans om te beleggen in centrales die betrouwbaar kunnen voldoen aan de basisbehoefte van elektriciteit in New York en die stabiliteit biedt tijdens de energietransformatie van de stad. Wij kijken ernaar uit om samen te werken met onze partners, die met deze investeringen in kritische infrastructuur dezelfde beleggingsdoelen op lange termijn nastreven als wij.”

 

Holger Kerzel, lid van de raad van bestuur van MEAG, verklaarde, “Gezien het grote aandeel van de VS in de verzekeringsportefeuille van Munich Re willen wij graag in de Verenigde Staten investeren. De elektriciteitsvoorziening van New York City vormt een aantrekkelijke beleggingskans voor Munich Re vanwege de beperkte risico's en de stabiele en duurzame rendementen. Stabiele inkomsten op lange termijn kunnen de verplichtingen van onze klanten in de verzekeringsbranche afdekken. Wij zijn blij dat wij in dit project samen met professionele partners kunnen werken aan een succesvolle relatie op lange termijn.”

 

Yossi Dory, Chief Investment Officer van Clal, zei, “We zijn trots om samen met gerenommeerde beleggers als APG en MEAG voor de lange termijn te beleggen in assets van hoge kwaliteit, met een bewezen track-record en uitstekende performance. De Astoria-projecten, die de ruggengraat van het New Yorkse elektriciteitssysteem vormen, creëren duurzame rendementen op lange termijn voor onze klanten op het gebied van pensioenen, voorzorg en verzekeringen.”

 

Holland & Knight en Sidley Austin LLP traden op als adviseurs van het consortium.

 

Sinds 2004 is APG een actieve infrastructuurbelegger, die tot nu ongeveer € 14 miljard investeerde en 32 directe belangen in portefeuillebedrijven beheert.  Tot de beleggingen van APG behoren assets in energie- en nutsbedrijven, telecommunicatie en transportinfrastructuur.  APG's Global Infrastructure Team bestaat uit 32 beleggingsprofessionals.

Volgende publicatie:
APG en ABP investeren in nieuw windmolenpark in Oostflakkee

APG en ABP investeren in nieuw windmolenpark in Oostflakkee

Gepubliceerd op: 20 december 2019

APG en ABP kondigen vandaag de ontwikkeling van een nieuw, 32MW windenergieproject op land aan in Oostflakkee, 30 km ten zuidwesten van Rotterdam. De ontwikkeling wordt uitgevoerd door Kallista Energy. Een onafhankelijke en gespecialiseerde uitvoerder van duurzame energieprojecten.

We spraken met verantwoordelijk beleggers Jan-Willem Ruisbroek, Head of Global Infrastructure Investment Strategy en voorzitter van Kallista Energy - en Lee Crossingham, Portfolio Manager Infrastructure en bestuurslid van Kallista Energy.

 

Wat is de reden om in dit windmolenparkproject te investeren?

Jan-Willem: “APG doet graag investeringen die niet alleen sterke, lange termijn beleggingsrendementen opleveren voor onze pensioenfondsklanten en hun deelnemers maar ook bijdragen aan het welzijn van de samenleving waarvoor we werken. Deze belegging is een goed voorbeeld van dit dubbele doel: solide lange termijn rendementen en schone, groene energie voor meer dan 35.000 Nederlandse huishoudens.”

Lee: “Dit is de eerste directe investering voor APG en ABP in de duurzame energie in Nederland. We zijn al langer actief in hernieuwbare energie in verschillende regio's in Europa, Noord- en Zuid-Amerika en Azië, maar het betreden van Nederland, onze thuismarkt, vormt een nieuw en belangrijk hoofdstuk in de reis naar duurzame energie. ”

 

Wat is de rol van Kallista Energy?

Lee: “Kallista Energy is een onafhankelijke ontwikkelaar van hernieuwbare energie in Frankrijk, die grotendeels in handen is van APG. Kallista heeft al een uitstekende staat van dienst in Frankrijk, waar het platform een ​​windmolenparkportfolio van meer dan 200 MW exploiteert en de komende jaren nog eens 500 MW ontwikkelt. Dit project is de eerste stap in de uitbreiding van het Kallista-platform naar Nederland. ”

 

Dit project is een windpark op land, wat soms controversieel kan zijn. Hoe gaan jullie om met dergelijke zorgen?

Lee: “We gaan zeer zorgvuldig en proactief te werk wanneer we een nieuw, duurzaam energieproject opzetten. Daarbij betrekken we alle relevante belanghebbenden. In dit geval werd het project geïnitieerd door een groep lokale agrariërs en is het in lijn met de duurzaamheidsambities van Goeree-Overflakkee Meer in het algemeen komt het project ten goede aan alle Nederlandse burgers door een besparing van meer 1,2 miljoen ton CO2-equivalent gedurende de levensduur van het project. Hiermee leveren we ook een bijdrage aan het realiseren van de klimaatdoelen van Parijs.”

 

Kunnen we de komende jaren meer van dit soort investeringen in infrastructuur verwachten?

Jan-Willem: “We hebben veel vertrouwen in het Kallista Energy-platform en zien deze belegging als de eerste stap in een groter groeiplan voor Nederland, Frankrijk en Duitsland. Meer in het algemeen willen onze pensioenfondsklanten dat we meer in infrastructuur beleggen. Daarom zijn we constant op zoek naar andere aantrekkelijke mogelijkheden. We verwachten in de komende jaren zeker meer investeringen in duurzame energie-infrastructuur te doen.”

 

persbericht APG

 

persbericht ABP

Volgende publicatie:
APG draagt bij aan lagere CO2-uitstoot Europees treintransport

APG draagt bij aan lagere CO2-uitstoot Europees treintransport

Gepubliceerd op: 20 december 2019

APG heeft namens haar pensioenfondsklanten een belang genomen van 41,1% in Alpha Trains, een leasemaatschappij voor passagierstreinen en locomotieven in Europa. Het grootste deel van de vloot is elektrisch en draagt daardoor bij aan een lagere CO2-uitstoot van de Europese transportsector. De investering sluit aan bij de duurzame beleggingsstrategie.

‘Als verantwoordelijke pensioenbelegger op de lange termijn zoeken we continu naar aantrekkelijke beleggingen waarmee we stabiele opbrengsten kunnen realiseren voor onze pensioenfondsklanten’, zegt Peter Branner, CIO van APG.


‘Tegelijkertijd dragen we bij aan een duurzame wereld. De investering in Alpha Trains Group past perfect in onze investeringsstrategie: de vloot van voornamelijk elektrische treinen en locomotieven van Alpha Trains bevordert duurzaam, koolstofarm massatransport binnen Europa en biedt tegelijkertijd toegang tot een bedrijfsmodel op lange termijn met sterke groei en goede kasstromen.’

 

Marktleider

Alpha Trains verhuurt rollend materieel aan trein- en locomotiefoperators. Zij krijgen zo de flexibiliteit om dynamisch en commercieel te reageren op kansen die zich voordoen op de markt voor railvervoer. Onafhankelijk van investeringsoverwegingen op de lange termijn.
De Alpha Trains-portefeuille bestaat uit meer dan 800 passagierstreinen en locomotieven die worden gehuurd in Europa (onder andere Duitsland, Frankrijk, Italië, Spanje en de Benelux). Daar is Alpha Trains marktleider onder de particuliere verhuurders van rollend materieel.

 

Zie persbericht

Volgende publicatie:
APG breidt hotelbeleggingen uit met City ID en Harrington Hall

APG breidt hotelbeleggingen uit met City ID en Harrington Hall

Gepubliceerd op: 16 december 2019

APG heeft zijn hotelportefeuille uitgebreid met de investering in de Nederlandse hotelketen City ID en het Harrington Hall hotel in het Londense South Kensington. City ID is een van de leidende spelers op het gebied van aparthotels (samenvoeging appartementen en hotels).

Aparthotels hebben alle voordelen van van een hotel (reiniging - service - maaltijdservice) maar bestaan uit appartementen in plaats van kamers. De vestigingen van City ID onderscheiden zich op verschillende onderdelen van de meer traditionele hotels. Ze bieden een ideale oplossing voor gasten die op zoek zijn naar een accommodatie voor langere termijn, aldus Robert-Jan Foortse, hoofd European Property Investments bij APG. “Naar onze mening is er een aanzienlijke marktkans om dit concept uit te rollen naar de grote Europese steden. We kijken ernaar uit om hier met het team van City ID mee aan de slag te gaan.”

 

Amsterdam

City ID heeft momenteel drie vestigingen in Amsterdam. De afgelopen twee jaar opende City ID de hotels Twenty Eight aan het Stadionplein en Boat & Co in de Houthaven. Unieke interieurs, aandacht voor design, een breed scala aan diensten; met die kenmerken scoort het hotel een van de de hoogste klantbeoordelingen van de stad. 

Alexander Goad, CEO van City ID, ziet APG als een belangrijke partner om die groei te realiseren. “APG is een toonaangevende strategische investeerder in Europa. Het bedrijf heeft een grote staat van dienst als het gaat om het internationaal op de kaart zetten van innovatieve hotelketens.”

 

Harrington Hall

Naast de investering in City ID heeft APG in een joint venture met vastgoedinvesteerder London Central Portfolio (LCP) het Londense Harrington Hall Hotel overgenomen. Het gaat om een herontwikkelingen tot een all-suite hotel in de hogere middenklasse. Het hotel richt zich op budgetbewuste zakelijke gasten en toeristen.

Met de aandelen in City ID en Harrington Hall breidt APG zijn investeringen in de hotel-sector gestaag uit. Andere belangen van APG in de Europese hotel sector zijn Archer Hotels, CitizenM en The Student Hotel. Volgens Robert Jan zijn het beleggingen met een aantrekkelijk lange-termijn rendement tegenover het risico dat daarmee gemoeid is. Hij voorziet dat de sector de komende jaren een verdere impuls krijgt door de verwachte groei van toerisme en zakenreizen.

Volgende publicatie:
APG effent de weg voor verantwoord beleggen in obligaties

APG effent de weg voor verantwoord beleggen in obligaties

Gepubliceerd op: 16 december 2019

Duurzaam en verantwoord beleggen in vastrentende waarden (zoals obligaties) was altijd veel minder ontwikkeld dan in aandelen. Maar de laatste jaren wordt er vooruitgang geboekt. Namens onze pensioenfondsklanten effent APG de weg: we streven ernaar de ESG-prestaties van bedrijven die obligaties uitgeven te verbeteren en de markt verder te ontwikkelen.

Aandelen krijgen nog steeds veruit de meeste aandacht van verantwoorde beleggers. In vergelijking daarmee wordt er nog relatief weinig onderzoek gedaan naar hoe bedrijven die obligaties uitgeven omgaan met ‘mens, milieu en goed bestuur’ (Environmental, Social, Governance; ESG). Ook zijn er veel minder benchmarks en indices, en is de link met engagement – de dialoog die beleggers met bedrijven voeren om verbeteringen te realiseren – minder snel gemaakt.

 

Maar er is verandering op komst, ziet Tim Slütter, Head of European Credits bij APG Asset Management. “Beleggers ontdekken dat vastrentende waarden kunnen profiteren van meer focus op ESG én dat zij tegelijkertijd kunnen bijdragen aan de financiering van duurzame initiatieven. APG wil daarbij voorop lopen en de weg effenen voor verdere ontwikkeling van de markt.”

 

Vooruitgang boeken

APG boekte de afgelopen jaren grote vooruitgang bij de integratie van ESG in het beleggingsproces. Vastrentende beleggingen zijn goed voor ruim een derde van het vermogen dat APG namens de pensioenfondsklanten belegt. Het versterken van de ESG-prestaties in deze categorie draagt daarmee bij aan de verantwoorde en duurzame ambities van onze klanten, het beheersen van ESG-risico’s in de klantportefeuilles en de ontwikkeling van ESG in de obligatiemarkt.

 

APG benadert ESG in vastrentende waarden voor een belangrijk deel hetzelfde als voor aandelen.   “Bij al onze beleggingsbeslissingen houden we rekening met rendement, risico, kosten en ESG, ongeacht de beleggingscategorie”, licht Herman Slooijer, Managing Director Fixed Income, toe. “Maar het is juist de consistente integratie van ESG in alle beleggingscategorieën - wat wij insluiting noemen - waardoor we ons onderscheiden van andere beleggers.”

 

Sturen op verbetering

Niettemin zijn er wel degelijk verschillen tussen duurzaam en verantwoord beleggen in aandelen en obligaties. “Obligatiehouders hebben natuurlijk geen stemrecht”, zegt Slütter. “Je zou dus denken dat obligatiebeleggers minder invloed hebben bij de bedrijven waarin ze beleggen. Maar we zien in de praktijk dat bedrijven die openstaan voor de visie van hun aandeelhouders, ook luisteren naar hun obligatiehouders. Dit geldt vooral voor bedrijven die regelmatig geld nodig hebben voor groei of herfinanciering.” 

 

Onder de radar

Een ander verschil: hoewel het universum van mogelijke beleggingen in aandelen en obligaties redelijk op elkaar lijkt, is het niet precies hetzelfde. “Als obligatiehouder gaan we ook in gesprek met kleinere, niet-beursgenoteerde bedrijven”, zegt Slütter. Dit zijn bedrijven die bij beleggen in aandelen onder de radar blijven. “Zulke bedrijven zijn meestal niet gewend om periodiek financiële gegevens – laat staan ESG-informatie – te delen met een grotere groep beleggers. Wij hebben contact gelegd met honderden van zulke bedrijven. Met de meeste daarvan wisselen we nu informatie uit over bijvoorbeeld milieurisico’s en veiligheid op de werkvloer.” 

 

Vormgeven groene obligatiemarkt

Een vrij recente innovatie zijn groene, sociale en duurzame obligaties. Eind 2018 had APG € 6,9 miljard belegd in obligaties waarvan de opbrengst is bestemd voor maatschappelijke of milieuprojecten. APG is daarmee een van de grootste beleggers op deze markt. “In de loop van de jaren hebben wij een productieve relatie opgebouwd met partijen die zulke obligaties (willen) uitgeven, en ook met banksyndicaten, toezichthouders en certificerende instellingen”, zegt Herman Slooijer. “We zetten ons netwerk en onze ervaring en kennis in om de markt verder te ontwikkelen.”

 

Het is belangrijk dat bedrijven, instanties en overheden die overwegen om groene obligaties uit te geven, weten wat we van hen verwachten. Dan kan eventuele zorgen over de reactie van beleggers wegnemen en daarmee bijdragen aan de verdere ontwikkeling van de markt. APG heeft daarom eerder dit jaar de Guidelines for Green, Social and Sustainable Bonds gepubliceerd.

 

Wereldwijde aanpak

“Ook in de VS zien we meer bewustwording van zowel bedrijven als beleggers”,  zegt Ann-Marie Griffith, Managing Director Credits US. “Wij hebben ons hiervoor de afgelopen jaren ingezet en daar plukken we nu de vruchten van.” In de VS zet APG zich vooral in voor het bevorderen van de markt voor groene (bedrijfs)obligaties, die nog ver achterblijft bij de Europese markt. Dat heeft onder andere bijgedragen aan de recente uitgifte van de eerste obligatie in de VS die is verbonden aan de duurzame VN-ontwikkelingsdoelen.

 

De weg voorwaarts

Als het om ESG in obligaties gaat, heeft Herman Slooijer drie ambities. “Ten eerste, voortzetting van ons pionierswerk voor het verbeteren van ESG-prestaties en het delen van informatie. Ten tweede, verdere ontwikkeling van de markt voor groene obligaties, en zorgen dat we de reële impact hiervan beter kunnen meten en begrijpen. En ten derde het bedenken van een manier om ESG te integreren bij beleggen in staatsobligaties. Het besef dat ESG belangrijk is, is sterk toegenomen. De volgende stap is om dit toegenomen bewustzijn ook te benutten.”   

Volgende publicatie:
Wereldwijde beleggers standaardiseren CO2-rekenmethodes

Wereldwijde beleggers standaardiseren CO2-rekenmethodes

Gepubliceerd op: 12 december 2019

Een groeiend aantal financiële instellingen maakt inzichtelijk wat de CO2-impact van hun leningen en beleggingen is. Dat is een belangrijke stap bij het in lijn brengen van hun portefeuilles met de klimaatdoelen van Parijs.

 

Wereldwijd zijn er nu 57 financiële bedrijven die hierover rapporteren volgens de PCAF methodologie, waarvan APG medeoprichter is. 

 

Het nieuwe PCAF rapport - dat is gepresenteerd tijdens de klimaattop in Madrid - laat de vooruitgang zien die is geboekt. Op dit moment hebben 57 financials met 3,5 biljoen dollar beheerd vermogen de richtlijnen en methode van de Carbon Accounting Financials omarmd. Daaruit blijkt dat het initiatief - dat begon als een partnerschap tussen 12 Nederlandse financiële instellingen - is uitgegroeid tot een wereldwijde samenwerking.  

 

Geen exacte wetenschap

CEO Gerard van Olphen van APG benadrukt in zijn bijdrage aan het rapport het belang van de harmonisatie van rekenmethodes voor het vaststellen van de CO2-impact. “Prijzenswaardige voornemens voor CO2-reductie zijn betekenisloos zonder solide, geloofwaardige methodes om de uitstoot te meten. Nu de gevolgen van klimaatverandering om ons heen steeds zichtbaarder worden, is het meer dan ooit nodig om het streven naar verantwoord beleggen te koppelen aan robuuste methodes om de CO2-voetafdruk te berekenen.” 

 

In 2015 kwamen de pensioenfondsklanten van APG met een doelstelling voor 25% CO2-reductie van de beursgenoteerde aandelenportefeuille in 2020 (ten opzichte van 2015). “Op dit moment zitten we op een afname van 29%, dus we liggen voor op de doelstelling van onze klanten”, zegt Joost Slabbekoorn, duurzaamheidsspecialist bij APG. “Maar het meten van de CO2-uitstoot is geen exacte wetenschap. We willen dat de berekening meer is dan een papieren exercitie. Daarom moeten de veronderstellingen die onder de berekening liggen transparant en te controleren zijn. Dat is essentieel om vertrouwen in de cijfers te krijgen en zinvol te kunnen bijdragen aan CO2-reductie.” 

 

Commitment Nederlandse financials

APG gelooft dat de financiële sector een cruciale rol kan spelen bij de overgang naar een CO2-arme economie en het behalen van de klimaatdoelen van Parijs. Om dat te onderstrepen, trad Van Olphen onlangs op als voorzitter van de Taakgroep Financiering, die zicht richtte op de bijdrage van de financiële sector aan het Nederlandse Klimaatakkoord. Volgens de toezegging (commitment) van de sector moeten de aangesloten financiële instellingen de CO2-voetafdruk van leningen en beleggingen openbaar maken (2020). Ook moeten zij uiterlijk in 2022 actieplannen en reductiedoelstellingen voor 2030 aankondigen.  

Het commitment van de Nederlandse financiële sector schrijft geen specifieke methode voor het rapporteren van de CO2-voetafdruk voor, legt Slabbekoorn uit. “Alle partijen doen ervaring op met het vaststellen van hun voetafdruk. PCAF brengt dat bij elkaar. Op die manier leren we van elkaar en kunnen we sneller bijdragen aan de klimaatdoelen van Parijs. Bovendien is harmonisatie nodig om gezamenlijk te kunnen rapporteren over de bijdrage van de Nederlandse financiële sector aan het verlagen van de CO2-uitstoot.” 

 

De weg vooruit

ABP, de grootste klant van APG, werkt momenteel aan het opstellen van het nieuwe beleid voor duurzaam en verantwoord beleggen voor de periode 2020-25. “Daarin zal waarschijnlijk opnieuw een doelstelling voor vermindering van de CO2-voetafdruk worden opgenomen”, zegt Slabbekoorn. “Daarnaast zullen aansluitend bij het Nederlandse Klimaatakkoord manieren ontwikkelen om ook de voetafdruk van andere beleggingcategorieën te meten.”  

Volgende publicatie:
APG koopt belang in megawindpark Duitse Noordzee

APG koopt belang in megawindpark Duitse Noordzee

Gepubliceerd op: 10 december 2019

APG maakt vandaag bekend dat het een belang van 64% neemt in Merkur Offshore, een groot windpark in de Duitse Noordzee. De overname wordt gedaan namens pensioenfondsklant ABP. Het onlangs opgeleverde windpark, met een capaciteit van 396 MW, is volledig operationeel en levert voldoende duurzame energie voor het equivalent van 500.000 Nederlandse huishoudens. Het project bespaart ongeveer 18 miljoen ton aan CO2 gedurende de levensduur.

 

De resterende 36% van het windpark zal worden verworven in samenwerking met fondsen beheerd door InfraRed Capital Partners Limited, een toonaangevende internationale investeringsmanager gericht op infrastructuur en onroerend goed. Financiële details van de investering worden niet bekendgemaakt.

 

Het Merkur Offshore windpark bestaat uit 66 General Electric ("GE") Haliade-150 offshore windturbines, met een capaciteit van elk 6 MW, verspreid over een oppervlakte van ongeveer 47 km². Het windmolenpark ligt 45 kilometer uit de Noord-Duitse kust, waardoor het onzichtbaar is vanaf het land.

 

Patrick Kanters, Managing Director Global Real Assets bij APG: “Als pensioenbelegger zijn we altijd op zoek naar aantrekkelijke, verantwoorde infrastructuurbeleggingen die helpen om stabiele en lange termijn rendementen te realiseren voor ABP en andere pensioenfondsklanten waar we voor werken. De investering in dit grote windpark, namens ABP, sluit naadloos aan op deze strategie. We verwachten niet alleen een solide rendement, het is ook een belangrijke stap in de groei van onze portefeuille met hernieuwbare energie infrastructuur en levert duurzame energie aan honderdduizenden huishoudens. We kijken uit naar een goede samenwerking met InfraRed in de komende jaren. ”

 

APG doet deze belegging namens ABP en PPF APG.

 

Leest het persbericht van ABP (NL) hier. Het persbericht van APG (EN) is hier te vinden.

 

Bekijk hieronder een korte film over de bouw van het windpark.

Volgende publicatie:
APG stapt in Europese aanbieder van parkeeroplossingen

APG stapt in Europese aanbieder van parkeeroplossingen

Gepubliceerd op: 23 oktober 2019

APG/ABP maakt vandaag bekend dat het een belang van 39% neemt in Interparking, een van de grootste aanbieders van parkeeroplossingen in Europa.

 

Waarom belegt APG eigenlijk in Interparking?

“Deze investering is een uitstekende mogelijkheid om toegang te krijgen tot een hoogwaardige Europese portefeuille van parkeerlocaties met een aantrekkelijke lange termijn rendement voor ABP en hun deelnemers. Bovendien zien wij potentie voor verdere groei in de toekomst.

De belegging past in een grotere ontwikkeling die wij zien op het gebied van “Smart Cities & Smart Mobility”. Aanbieders van parkeeroplossingen zullen een belangrijke rol spelen in het “Smart City ecosysteem”. Een Smart City is een ecosysteem op het gebied van infrastructuur, dienstverlening en digitale oplossingen die de kwaliteit van leven, economische groei en duurzaamheid vergroten.”

 

Hoe valt deze belegging te rijmen met ons duurzaam en verantwoord beleggingsbeleid?

“Die link is goed te maken. Interparking draagt bij aan minder verkeersopstoppingen in steden en minder geparkeerde en rondrijdende auto’s op straat. Dat leidt ook tot minder uitstoot in steden. Interparking onderneemt bovendien diverse activiteiten om duurzaamheid te bevorderen. Het bedrijf werkt CO2-neutraal in alle landen waar het actief is, onder meer door de plaatsing van zonnepanelen op locaties. Daarnaast installeert Interparking laadstations om tegemoet te komen aan de groeiende behoefte voor het laden van elektrische auto’s.”

 

Parkeertarieven in garages kunnen soms erg hoog zijn. Hoe gaat Interparking hiermee om?

“Dit is uiteraard een belangrijk thema voor consumenten. Onderdeel van Interparking’s strategie is dat zij niet naar prijsmaximalisatie streven. De parkeertarieven die worden gehanteerd zijn vaak lager dan die van directe concurrenten. De reden hiervoor is dat Interparking gelooft in een lange termijn relatie met consumenten en gemeentes. Zodat het bedrijf ook in de toekomst relevant blijft. Ook hanteert Interparking lagere tarieven voor milieuvriendelijke auto’s en zijn er kortingen voor studenten en parkeren in avond en weekenden.”

 

Kunnen we nog meer van dit soort beleggingen in infrastructuur verwachten in de komende jaren?

“Gezien de wens van onze pensioenfondsklanten om meer te investeren in infrastructuur, kijken wij continu naar andere mogelijke aantrekkelijke investeringen in deze categorie. Hierbij toetsen we, net als bij onze andere beleggingen, altijd op rendement, risico, kosten en duurzaamheidsfactoren. We verwachten de komende jaren nog diverse beleggingen in infrastructuur aan onze portefeuille toe te voegen.”

 

Lees hier het ABP-persbericht

Lees hier het APG-persbericht

Volgende publicatie:
APG stuwt met collectief investeringen in duurzame ontwikkelingsdoelen

APG stuwt met collectief investeringen in duurzame ontwikkelingsdoelen

Gepubliceerd op: 17 oktober 2019

APG wil de komende jaren net als 29 andere grote internationale bedrijven en investeerders ervoor zorgen dat honderden miljarden euro’s in de duurzame ontwikkelingsdoelen van de Verenigde Naties (SDG’s) kunnen worden belegd.

 

In eerste instantie duurt het programma twee jaar, waarin het samenwerkingsverband samen met de VN aan aanbevelingen werkt die lange-termijninvesteringen in SDG's moeten bevorderen.


De 17 SDG’s vormen samen een blauwdruk voor een betere en duurzame wereld, zoals schone energie, klimaatactie en de bestrijding van armoede. Voor de financiering van deze doelen is veel meer geld nodig dan door overheden kan worden opgebracht; daarom moeten ook bedrijven en beleggers hieraan bijdragen. Het collectief heeft zich ten doel gesteld om de private sector investeringen in de duurzame ontwikkelingsdoelen flink op te schroeven.

Grote bedrijven
De groep investeerders presenteert zich als Global Investors for Sustainable Developments (GISD) en bestaat verder uit grote bedrijven in de financiële wereld, zoals GPIF, CDPQ, PIMCO, CalPERS en ook Bank of America, Citigroup, ICBC, Infosys, Investec, Santander en UBS.

António Guterres, secretaris-generaal van de Verenigde Naties, benadrukt in een verklaring het belang van de GISD. De groeiende kloof tussen arm en rijk, rampen, conflicten, de opwarming van de aarde; Gutteres is blij dat er bij CEO’s een gevoel van urgentie heerst om hier snel wat tegen te doen. “Deze samenwerking overstijgt landsgrenzen en sectorgrenzen. Zelfs op concurrentieniveau wordt samengewerkt”. Met reden, aldus de secretaris-generaal. Investeren in de SDG’s is volgens hem zowel ethisch als zakelijk heel verstandig.

 

Plicht
Ronald Wuijster, lid raad van bestuur van APG, ziet het als een noodzaak om als financiële sector samen te werken aan oplossingen voor een duurzame toekomst. “APG beheert de pensioenen van miljoenen hardwerkende mensen in Nederland. Het is onze plicht is om te zien dat zij hun pensioen zullen genieten in een stabiele, milieuvriendelijke en rechtvaardige wereld.”

Onlangs kondigde APG samen met PGGM de oprichting van het SDI Asset Owner Platform aan. Hiermee willen we gelijkgestemde lange-termijnbeleggers bij elkaar brengen, zodat zij op basis van dezelfde definitie, indeling (taxonomie) en data in de SDG’s kunnen beleggen.

Dit initiatief sluit ook naadloos aan bij de ambitieuze doelstellingen van onze pensioenfondsklanten: ABP (doel: 58 miljard euro) en bpfBOUW (doel: 12 miljard euro) willen in 2020 fors meer beleggingen hebben in de duurzame ontwikkelingsdoelen (SDI’s).

Het samenwerkingsprogramma duurt in eerste instantie twee jaar. In die tijd werkt het collectief samen met de Verenigde Naties aan aanbevelingen die lange-termijninvesteringen in SDG’s moeten bevorderen.

Volgende publicatie:
Pensioenfonds ABP opnieuw duurzaamste van Nederland

Pensioenfonds ABP opnieuw duurzaamste van Nederland

Gepubliceerd op: 10 oktober 2019

APG’s grootste klant ABP voert net als vorig jaar de ranglijst van duurzame Nederlandse pensioenfondsen aan. Dat maakte de Vereniging van Beleggers voor Duurzame Ontwikkeling (VBDO) vandaag, op de Dag van de Duurzaamheid, bekend bij de presentatie van de VBDO Benchmark Duurzaam Beleggen.

 

De vereniging presenteerde de lijst tijdens het jaarcongres van de Pensioenfederatie. ABP scoorde 4,6 van de 5 punten. Ook de andere vermogensbeheerklanten van APG behaalden mooie resultaten. BpbBOUW ging van een derde plaats vorig jaar naar een mooie tweede plek dit jaar. SPW behield zijn vijfde plaats.

 

Jaarlijks onderzoekt de VBDO de prestaties van het verantwoord beleggingsbeleid van Nederlandse pensioenfondsen. De benchmark beoordeelt de 50 grootste pensioenfondsen van Nederland, samen goed voor 92% van het beheerd vermogen met een totale waarde van meer dan €1.230 miljard.

 

Ieder fonds kreeg een lijst met in totaal 50 vragen, verdeeld in vier categorieën: bestuur, beleid, implementatie en verantwoording. VBDO gaf bij de uitreiking aan dit jaar de lat iets hoger te hebben gelegd omdat ze steeds meer ontwikkeling zien op het gebied van verantwoord beleggen.

 

Geïnteresseerd? Download het volledige verslag van VBDO hier.

Volgende publicatie:
Samenwerking beleggers bij CO2-reductie werpt vruchten af

Samenwerking beleggers bij CO2-reductie werpt vruchten af

Gepubliceerd op: 3 oktober 2019

APG bereikt samen met andere grote beleggers resultaat als het gaat om het terugdringen van de CO2-uitstoot van de bedrijven waarin wordt belegd. In vrijwel alle sectoren staan bedrijven op die een leidende rol spelen in de transitie naar een koolstofarme economie. Tegelijkertijd sluit bij veruit de meeste bedrijven de duurzame strategie nog niet aan bij de klimaatdoelen van Parijs.

 

Dat blijkt uit het eerste voortgangsrapport van Climate Action 100+, een samenwerkingsverband van ruim 370 grote beleggers waarbij ook APG namens de pensioenfondsklanten is aangesloten. Dit initiatief, opgericht in 2017, is erop gericht gezamenlijk druk uit te oefenen op 161 bedrijven die wereldwijd verantwoordelijk zijn voor de meeste CO2-uitstoot. De beleggers die meedoen hebben samen 32 biljoen dollar onder beheer, ongeveer een derde van al het geld dat wereldwijd door institutionele beleggers wordt belegd.

 

Bemoedigende resultaten

Climate Action 100+ vraagt van bedrijven dat zij inzicht geven in de klimaatrisico’s voor het bedrijf en maatregelen nemen om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen. Bedrijven moeten ambities formuleren voor de lange termijn in lijn met de afspraken van Parijs (beperking van de opwarming van de aarde tot ruim onder 1,5 °C) en die vertalen naar concrete, meetbare doelstellingen. Enkele voorbeelden van resultaten die Climate Action 100+ heeft geboekt:

  • Shell heeft lange-termijndoelstellingen geformuleerd voor vermindering van de CO2-uitstoot, en zal de beloning van het topmanagement koppelen aan concrete doelen op de korte en middellange termijn. 
  • Heidelberg-Cement en Maersk, de grootste rederij ter wereld, hebben aangekondigd in 2050 volledig klimaatneutraal te zullen werken.
  • Mijnbouwconcern Rio Tinto heeft zijn activiteiten in steenkool gestaakt.
  • Volkswagen heeft klimaatambities voor de lange termijn geformuleerd en zal in 2028 zeventig elektrische modellen op de markt hebben. 

APG maakt binnen Climate Action 100+ deel uit van de zogenoemde kerngroep van beleggers die zich vooral richten op de grote olie- en gasmaatschappijen. Daarnaast coördineert APG de dialoog met bedrijven in de voedingssector en hebben we de leiding in de gesprekken met Unilever en Nestlé. Dat laatste bedrijf maakte onlangs bekend dat het in 2050 volledig CO2-neutraal wil zijn.

 

Nog onvoldoende

Volgens Climate Action 100+ zijn de eerste resultaten ‘bemoedigend’. Tegelijkertijd staat in het rapport dat slechts 9% van de betrokken bedrijven op dit moment voldoende doet om de CO2-uitstoot in lijn te brengen met de klimaatdoelen van Parijs. “Hoewel er in elke sector leiders te vinden zijn die hun strategie aanpassen en de ambitie hebben om klimaatneutraal te werken, moeten er nog vele volgen. De taak die voor ons ligt, blijft immens”, aldus het rapport.

“De vooruitgang die we via Climate Action 100+ bij een aantal toonaangevende bedrijven hebben geboekt, laat zien dat we als institutionele beleggers een verschil maken”, zegt klimaatspecialist Lucian Peppelenbos. “Maar meer bedrijven zullen stappen moeten zetten. Waar nodig zullen we, samen met andere beleggers, de druk blijven opvoeren.”  

Volgende publicatie:
Uit de loopgraven

Uit de loopgraven

Gepubliceerd op: 23 september 2019

‘Moeten we eigenlijk toch niet gewoon een fundamentele discussie hebben over de vraag of de risicovrije rente werkelijk de enige maatstaf is waarmee in een collectief pensioencontract een evenwichtige risicodeling tussen ouderen en jongeren kan worden bereikt?’. Dat vraagt Peter Gortzak, hoofd beleid APG, zich deze week af in zijn column voor ESB. Centraal in zijn bijdrage staat de rentetermijnstructuur (risicovrije rente) waarmee pensioenfondsen hun dekkingsgraden moeten berekenen. Nu die rente extreem laag is, staat de financiële positie van fondsen sterk onder druk. ‘Dit zijn bijzondere tijden’, aldus Gortzak. ‘Zouden we niet uit de steeds dieper wordende loopgraven moeten komen?’ Lees de column hieronder:

 


 

Schuif de dogma’s terzijde

Het zijn bijzondere tijden. De inkt van het pensioenakkoord was nog niet droog of het gesteggel tussen akkoord-sluitende partijen ving aan over die uitwerking. Dat was voorzien.

Men heeft daarom ook een hele kerstboom opgetuigd om de uitwerking ter hand te nemen met als piek het zogenaamde escalatieniveau waar knopen zullen moeten worden doorgehakt waar werkgroepen, commissies, voorbereidingscommissie en de stuurgroep niet uitkomen.

Als je je oor te luisteren legt spreken collega’s van een lege verzameling: alle voorwaarden willen realiseren in één contract is onmogelijk.

Andere collega’s spreken van uitroken: een vooropgezet doel om vanuit het huidig ftk, al dan niet via een alternatief collectief contract, uit te komen op een variant van de verbeterde premieregeling.

 

Een harde noot die gekraakt moet worden is wat nou eigenlijk belangrijker is; de doelstellingen of de piketpalen in het akkoord. Is er ruimte om de gestelde doelen voor het SER-contract op een net iets andere manier te realiseren?

 

Uiteindelijk zal de discussie niet worden beslecht in de stuurgroep maar op het escalatieniveau: minister en voorzitters van sociale partners.

 

Wat niet voorzien was, waren de recente ontwikkelingen. Die zijn zo bijzonder dat je in enkele weken van je geloof kunt vallen en dat zelfs de beste jongens en meisjes van hun klas in verlegenheid worden gebracht. Ik heb het natuurlijk over de rente.

 

De rente is idioter gedaald dan tot voor kort voor mogelijk werd gehouden. De vraag is inmiddels gerechtvaardigd of het uitgangspunt van de rentetermijnstructuur, nog steeds kan worden gehuldigd.  Zelfs de meest verstokte aanhangers van een risicovrije rente, in een overigens door iedereen erkend niet meer bestaand model van zekerheid, zullen zich toch achter de oren moeten krabben of de consequenties ook door hen zo zijn bedoeld.

 

Inmiddels, mede met de door de parametercommissie vastgestelde nieuwe grenzen, én de fors verder gedaald rente, zitten vrijwel alle fondsen in een schuitje waar niemand ze in verwacht had. Is het niet vanwege een kortingsdreiging dan is het wel de dramatisch gedaald premiedekkingsgraad die noopt tot rigoureuze maatregelen.

 

Pleit ik dan voor nooit korten? U kent mij beter. Maar déze situatie vergt nadere overweging.  

Dat de rente langer laag blijft geloof ik direct. Maar dat we met een negatief rendement moeten rekenen snap ik niet. Als je het pensioen in Nederland voor een belangrijk deel stoelt op kapitaaldekking dan ga je toch uit van een bepaald te halen rendement, hoe bescheiden ook, en niet van 40 jaar negatief. Om dan tegen een deelnemer te zeggen, u legt 100 euro in om over 40 jaar 98 euro te ontvangen, terwijl er, zeker gemiddeld, wel degelijk rendement kan worden bijgeschreven, is gek.

 

De vraag is dan gerechtvaardigd of wij wel door moeten gaan met een (deels) op kapitaaldekking gebaseerd stelsel. Ik pleit niet voor opheffing daarvan. Integendeel. De kracht van ons stelsel zit m juist in de combinatie van een op omslagbasis én kapitaaldekking gebaseerd pensioen.

 

Maar ook als je voor een minder rigoureuze oplossing kiest: de route naar de verbeterde premieregeling lost niet alle zaken op. Ook in dat systeem heb je de rente nodig om te bepalen tegen welke prijs een opgebouwd kapitaal wordt omgezet in een uitkering.

Zelf zou ik het  jammer vinden als we het door de SER voorgestelde contract met de uitgebreidere risicodeling overboord gooien, alleen omdat de marktrente nu zo idioot laag is. Bovendien zal het schragen van de verplichtstelling, een wens die alle partijen zeggen te hebben, zonder dit contract niet eenvoudig blijken te zijn. Zeker niet als transparantie en duidelijkheid voor de deelnemer tot de doelstellingen horen.

 

Moeten we eigenlijk toch niet gewoon een fundamentele discussie hebben over de vraag of de risicovrije rente werkelijk de enige maatstaf is waarmee in een collectief pensioencontract een evenwichtige risicodeling tussen ouderen en jongeren kan worden bereikt.

 

Zouden we niet eens uit de steeds dieper wordende loopgraven moeten komen, de dogma’s terzijde moeten schuiven, erkennen dat de bijzondere situatie vergt en mogelijk maakt zonder gezichtsverlies van wie dan ook serieus te overleggen of de huidige systematiek niet voor een andere zou moeten worden ingeruild?

Volgende publicatie:
Wereldwijd SDI Asset Owner Platform neemt voortouw bij duurzaam beleggen

Wereldwijd SDI Asset Owner Platform neemt voortouw bij duurzaam beleggen

Gepubliceerd op: 11 september 2019

Met baanbrekende technologie zetten APG en PGGM de volgende stap in de ontwikkeling van een gemeenschappelijke benadering voor beleggingen die een bijdrage leveren aan de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen van de VN (SDI's).

 

Wat is het SDI Asset Owner Platform?
"Het SDI Asset Owner Platform brengt vermogensbezitters bij elkaar rond één gezamenlijke doelstelling: begrijpen in welke mate hun portefeuillebeleggingen bijdragen aan de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen van de VN (SDG's). Deze doelstellingen zijn in 2015 door de Verenigde Naties opgesteld en beogen een betere, leefbare wereld, bijvoorbeeld door duurzamere steden te bouwen en meer schone energie op te wekken. Het SDI Asset Owner Platform biedt voor beleggingen volgens de SDG's één gemeenschappelijke definitie, taxonomie en gegevensbron, en biedt inzichten die door beleggers kunnen worden gebruikt om hun wereldwijde beleggingen te analyseren, te selecteren en te volgen."

 

Waarom is dit belangrijk?
"Steeds meer wereldwijde vermogensbezitters en institutionele beleggers willen inzicht krijgen in de bijdrage die zij via hun beleggingen leveren aan de SDG's. Nu hebben APG en PGGM hun krachten gebundeld om een kritische massa van vermogensbezitters te creëren die samen bepalen wat het betekent om te beleggen in de SDG's. Dankzij deze inzichten, die in het beleggingsproces kunnen worden geïntegreerd, kunnen beleggers bovendien meer kapitaal overbrengen naar SDI's. Eén gemeenschappelijke taal verbetert de interactie met bedrijven en zou er uiteindelijk ook toe moeten leiden dat bedrijven meer betekenisvolle informatie verstrekken. Aangezien vermogensbezitters dezelfde grondslag hanteren om over hun beleggingen in SDG's te rapporteren, kan de informatie die zij verstrekken worden vergeleken, wat voor alle belanghebbenden tot meer transparantie leidt."

 

Hoe is het platform tot stand gekomen?
"In nog geen jaar tijd heeft Entis, het team van gegevenswetenschappers dat in 2018 door APG werd overgenomen, een beleggingsuniversum van zo'n 10.000 beursgenoteerde ondernemingen geanalyseerd en binnen dat universum de SDI's geïdentificeerd. Door de gegevens met behulp van artificiële intelligentie te vergelijken, kunnen vermogensbezitters enorme aantallen beleggingen beoordelen op hun bijdrage aan de SDG's en vaststellen of ze – op basis van de  SDI-taxonomie – in aanmerking komen als een SDI. De taxonomie is in 2017 samen met PGGM gepubliceerd. Door de EU High Level Expert Group wordt ze genoemd als een van de kaders die zou kunnen worden gebruikt om een classificatiesysteem voor duurzame beleggingen voor de hele EU te creëren."

 

Hoe staat het SDI Asset Owner Platform in verhouding tot de doelstellingen inzake verantwoord beleggen van de klanten van APG?
"Onze grootste klant, ABP, het Nederlandse ambtenarenpensioenfonds van € 430 miljard, heeft zich in 2015 ten doel gesteld zijn beleggingen in de SDG's tegen 2020 te verdubbelen tot € 58 miljard. Een andere klant, het Nederlandse pensioenfonds voor de bouw bpfBOUW, heeft ook een doel vooropgesteld, voor een bedrag van € 12 miljard. Het is daarom van cruciaal belang dat we SDI's kunnen identificeren. Ze moeten altijd voldoen aan de eisen die onze klanten stellen op het vlak van financieel risico en rendement."

 

Hoe bepaalt de SDI-methodologie de bijdrage van een belegging aan de SDG's?
“De SDI-methodologie meet welk deel van de activiteiten van een bedrijf betrekking heeft op producten en diensten die bijdragen aan SDG's. Dit wordt bepaald aan de hand van financiële of operationele gegevens, zoals inkomsten en investeringen, en andere relevante informatie, zoals de regio waarin het bedrijf opereert. Voor de toekomst hebben we de ambitie om niet alleen inzicht te hebben in het bedrag dat we beleggen in bedrijven die bijdragen aan de SDG's, maar ook in de verbeteringen die deze bedrijven daadwerkelijk in de wereld hebben bewerkstelligd. Denk bijvoorbeeld aan het aantal mensen dat toegang heeft tot financiële diensten.”

 

Hoe verhoudt het SDI Asset Owner Platform zicht tot andere initiatieven?
“Bestaande normen zijn een belangrijke bron van informatie voor de SDI-taxonomie en waar nodig gebruiken we die ook. Een belangrijk onderscheidend kenmerk is dat het SDI Asset Owner Platform een ??wereldwijd karakter heeft en alle SDI’s dus ook wereldwijd analyseert.”

 

Wat is de volgende stap?
"Nu PGGM toetreedt, kan het SDI Asset Owner Platform op steeds meer belangstelling rekenen en vervult het door de toepassing van AI-technologie een voortrekkersrol op het gebied van duurzaam beleggen. Samen zullen we deze baanbrekende benadering aanbieden aan gelijkgestemde institutionele beleggers en vermogensbezitters over de hele wereld, en hen uitnodigen om toe te treden tot het SDI Asset Owner Platform."

Lees het persbericht hier.

Volgende publicatie:
“Je kunt voor miljonairs werken of voor miljoenen mensen werken”

“Je kunt voor miljonairs werken of voor miljoenen mensen werken”

Gepubliceerd op: 6 september 2019

CIO Peter Branner werd onlangs geïnterviewd door IPE en sprak over toekomstige groei, verantwoord beleggen en zijn visie op de lange termijn.

 

In het interview sprak Peter over waar APG toekomstige groei vindt voor pensioenfondsklanten en hun deelnemers: “Het klopt dat de rendementsverwachtingen in Europa uiteraard nauw samenhangen met het feit dat we met een negatieve rente kampen. Elke belegginscategorie ondervindt daar in meer of mindere mate de gevolgen van. Dus het is duidelijk dat liquide assetklassen het in de nabije toekomst moeilijk hebben. En om demografische redenen is Europa ook geen sterk groeiende regio.”

Peter ziet echter wel goede kansen in Europa, bijvoorbeeld in duurzame beleggingen in groene technologie. Zo lopen we volgens hem voorop in segmenten als windturbines: “In Europa blijven we beleggen in infrastructuur, een terrein waarop Europa volgens mij gewild is. En zelfs als de rente negatief is, dan kan hier nog rendement worden geboekt. Volgens mij is het verstandig om in Europa op dit gebied te focussen. Als we naar liquide markten kijken, dan zijn wij eerder verder naar het Oosten, naar Azië gericht. Ik denk dat er in infrastructuur en vastgoed ook meer in Azië is te realiseren. Vandaar dat wij onze aanwezigheid in Hongkong ook versterken.”

Verantwoord beleggen


Mede omdat klanten als ABP onder het vergrootglas liggen, is ESG een belangrijk aandachtspunt, vooral op het gevoelige gebied van uitsluiting. APG volgt hier wat pensioenfondsklanten vragen wat betreft ESG-criteria. In lijn met andere pensioen- en vermogensbeheerders heeft APG in de afgelopen jaren ook een eigen positie bepaald en ESG in het vermogensbeheer geïntegreerd.

Wat ESG betreft zegt Peter dat “in principe de hele beleggingsorganisatie daarmee bezig is”. Hij licht dit toe: “Misschien is dat een open deur, maar ik vind het echt heel belangrijk dat duurzaamheid is verankerd in ons beleggingsproces. Als je dat niet doet, wordt als het ware een extra laag en biedt het voor onze klanten niet noodzakelijkerwijs voordelen. Als duurzaamheidsthema's echter in het beleggingsproces zijn geïntegreerd, kunnen sommige hiervan ook positief uitwerken voor de bedrijven waar we in beleggen en wij menen dat zij op lange termijn mede hierdoor de winnaars zullen zijn. En dat is natuurlijk goed voor onze pensioenfondsklanten en deelnemers.”

 

Lange termijn


Peter heeft ook een duidelijke visie op de APG-beleggingsorganisatie: “Ik ben er om de organisatie te helpen een lange termijn belegger te zijn. Ik ben er echt van overtuigd dat een professionele beleggingsorganisatie afhankelijk is van twee dingen: beleggingstalenten werven en deze talenten vervolgens langere tijd samen te laten werken. Dat klinkt simpel, maar wat talent is, verandert in de loop van de tijd. Echt, het aantrekken en behouden van talent staat bovenaan mijn agenda. Om dit te doen, moet je een zekere mate hoffelijkheid en vertrouwen binnen de organisatie creëren. Zodat medewerkers het gevoel hebben zich op de lange termijn te kunnen richten.”

Het gebruik van technologie kan eveneens goed uitpakken voor de pensioenfondsklanten van APG, zegt Peter: “Ik geloof dat technologie en digitalisering een grote rol zullen spelen in alle onderdelen van het beleggingsproces en in de hele waardeketen van wat we aanbieden. Iedereen moet ook een zekere vaardigheid op dat gebied hebben. Het is net als met talen. Onze collega’s moeten in staat zijn om Engels te spreken, nu moeten ze minimaal ook een beetje digitalisering spreken. Of in ieder geval eisen kunnen vaststellen voor hoe zij zien dat hun gegevens volledig gedigitaliseerd worden. Ik denk dat dit in het hele bedrijf gebeurt. Dan krijg je een bijzonder krachtig bedrijfseigen datawarehouse, dat je in het beleggingsproces kunt gebruiken ten gunste van onze pensioenfondsklanten.”

 

Lees het hele interview door Liam Kennedy op de website van IPE (Engelstalig).

Volgende publicatie:
APG boekt forse vooruitgang met duurzame doelen

APG boekt forse vooruitgang met duurzame doelen

Gepubliceerd op: 16 juli 2019

APG heeft in 2018 belangrijke stappen gezet in het realiseren van de doelstellingen van de pensioenfondsklanten voor duurzaamheid en verantwoord beleggen.

 

Dat blijkt uit het vandaag gepubliceerde Verslag Verantwoord Beleggen 2018 .

 

Bijna € 70 miljard in duurzame ontwikkeling
Eind 2018 had APG € 69,2 miljard (2017: € 55,3 miljard) belegd in bedrijven die bijdragen aan de realisatie van de duurzame ontwikkelingsdoelen van de Verenigde Naties. Dit is ongeveer 15% van het vermogen dat APG beheert. De twee grootste klanten, ABP en bpfBOUW, hebben specifieke doelstellingen voor deze Sustainable Development Investments (SDI’s) in 2020. Samen met pensioenuitvoerder PGGM heeft APG een raamwerk ontwikkeld om vast te stellen of een bedrijf met zijn producten en diensten bijdraagt aan duurzame ontwikkeling.  

 

Grote stap voorwaarts bij insluitingsbeleid
APG heeft in 2018 grote stappen gezet met het ‘insluitingsbeleid’. Dit betekent dat alle ruim 10.000 bedrijven waarin kan worden belegd via aandelen of obligaties, worden beoordeeld op rendement, risico, kosten en hoe duurzaam en verantwoord ze te werk gaan. Aan het eind van het jaar waren 7.700 bedrijven (2017: 600) beoordeeld. Onze klanten hebben de ambitie om vanaf 2020 alleen nog te beleggen in bedrijven die aan alle criteria voldoen, of in bedrijven waarvan APG verwacht dat ze tot verbeteringen kunnen worden aangezet. 

 

Voorop bij het in kaart brengen van klimaatrisico’s
APG kreeg in 2018 internationale erkenning voor zijn leidende rol bij het vaststellen van klimaatrisico’s en de mogelijke gevolgen voor de beleggingsportefeuille. In de jaarlijkse ranglijst van het Asset Owner Disclosure Project (AODP) krijgt APG als enige vermogensbeheerder de hoogste (AAA) beoordeling voor de manier waarop in de beleggingen rekening wordt gehouden met klimaatrisico’s en -kansen.  In 2018 voerde APG ook aanvullende analyses uit om na te gaan hoe snel de energietransitie verloopt en welke gevolgen klimaatverandering op de beleggingen - en daarmee op de pensioenen van deelnemers - kan hebben.

 

CO2-reductie en hernieuwbare energie
De CO2-voetafdruk van de aandelenbeleggingen nam in 2018 af met 28% (ten opzichte van het referentiejaar 2014). Onze pensioenfondsen hebben allen de doelstelling om in 2020 een kwart minder CO2 -uitstoot te hebben in de aandelenportefeuille. APG had eind 2018 ongeveer € 3,5 miljard (circa 11% van alle beleggingen in de energiesector) belegd in hernieuwbare energie. Met meer dan 300 andere grote beleggers wordt via de samenwerking van Climate Action 100+ druk uitgeoefend op 161 bedrijven die wereldwijd verantwoordelijk zijn voor de meeste CO2 uitstoot.

 

Waarom APG verantwoord wil beleggen
APG wil de pensioenfondsklanten in staat stellen hun deelnemers een goed pensioen in een leefbare wereld te bieden. Door naar meer dan alleen financiële aspecten te kijken, denkt APG betere beleggingsbeslissingen voor de lange termijn te kunnen nemen en tegelijkertijd bij te dragen aan een duurzame toekomst.

Volgende publicatie:
APG committeert tot €370 miljoen aan Australische vastgoedschulden

APG committeert tot €370 miljoen aan Australische vastgoedschulden

Gepubliceerd op: 1 juli 2019

APG heeft via de Australische specialist in commerciële vastgoedschulden, MaxCap Group, zijn eerste stap in de vastgoedschuldensector in Azië Pacific gezet.

 

APG is al vijf jaar succesvol actief in vastgoedschuldbeleggingen in Europa en de VS en verwacht meer kapitaal toe te zeggen aan dergelijke strategieën in de regio Azië Pacific.

 

Graeme Torre, Managing Director en Head of Private Real Estate Asia-Pacific:

“Als pensioenbelegger zoeken we constant naar aantrekkelijke beleggingen over de hele wereld, waarmee we voor stabiele, lange termijn rendementen voor onze pensioenfondsklanten kunnen realiseren. Door de structurele verschuiving van de marktdynamiek in de Australische bankensector verwachten we dat het rendement van aandelen en schuldeffecten steeds dichter naar elkaar toe zal komen. Zodoende geeft een vastgoedschuldstrategie ons de kans om via een aantrekkelijke risico/rendement propositie in deze beleggingscategorie te stappen. Wij zijn ervan overtuigd dat MaxCap met zijn lokale kennis, zijn goed aangeschreven reactievermogen en zijn bewezen trackrecord een sterke lange termijn partner voor APG zal zijn.”

 

Wayne Lasky, medeoprichter en Managing Director van MaxCap Group: We zijn erg verheugd dat we samen met APG deze schaalbare en duurzame strategie aangaan. Commerciële vastgoedschuld staat als institutionele beleggingscategorie in Australië nog in de kinderschoenen. We kijken ernaar uit om een lange termijn relatie met APG op te bouwen en sterke voor risico gecorrigeerde rendementen te leveren voor de klanten van APG en hun deelnemers.”

 

De investering is gedaan namens ABP, SPW en PPF APG.

 

Lees het engelstalige persbericht hier.

 

 

Volgende publicatie:
Ronald Wuijster in FT: “Mensen gaan ervan uit dat er geen geld meer is”

Ronald Wuijster in FT: “Mensen gaan ervan uit dat er geen geld meer is”

Gepubliceerd op: 20 juni 2019

Deze week verscheen een profiel van APG’s hoofd vermogensbeheer, Ronald Wuijster, in de Financial Times, waarin hij inging op zijn werk en natuurlijk de vele recente ontwikkelingen op het gebied van pensioenhervormingen in Nederland.

 

De Nederlandse regering heeft deze week afgesproken om aanpassingen in de aow-leeftijd uit te stellen, maar pensioenkortingen hangen nog steeds in de lucht. Met de voorgestelde veranderingen dragen individuele deelnemers meer risico en verantwoordelijkheid. Het FT vraagt Wuijster over deze hervormingen, vanuit het gezichtspunt van APG, Europa’s grootste beheerder van pensioengelden.

 

“Mensen gaan ervan uit dat er geen geld meer is”
Hoewel het Nederlandse pensioensysteem gezien wordt als één van de meest robuuste in de wereld, is het vertrouwen in het Nederlandse pensioensysteem gekelderd. Bijna twee-derde van de Nederlanders is er niet van overtuigd dat ze met pensioen zullen kunnen gaan als ze willen of dat ze hun levensstandaard kunnen handhaven wanneer ze met pensioen gaan, volgens een onderzoek van State Street in 2018. Vooral jonge mensen hebben het gevoel niet eerlijk te worden behandeld omdat ze steeds meer moeten bijdragen maar bang zijn dat er geen geld meer beschikbaar zal zijn wanneer zij met pensioen gaan. Wuijster: “Er is zoveel negatieve berichtgeving in de media geweest dat mensen ervan uitgaan dat er geen geld meer over is voor alle pensioenen. In werkelijkheid zijn er substantiële sommen geld gespaard die kunnen worden gebruikt voor pensioenen.”

 

“Te veel risico buffers”
“Ik vind dat er veel te veel buffers in het systeem zitten om risico’s te ondervangen. Dat is mijn persoonlijke mening,” zegt Wuijster. Nederlandse pensioenfondsen moeten een hoge conservatieve rentekorting hanteren om passiva te berekenen. Dit betekent dat de meeste geen verbetering hebben gezien in hun financieringspositie. Bedrijfstakpensioenfondsen moeten ook aanzienlijke solvabiliteitsbuffers aanhouden – aanvullende financiering – om er zeker van te zijn dat ze iedereen kunnen uitbetalen.  

 

Mensen pensioenbewuster maken
Het artikel noemt de persoonlijke pensioenpot en Helder Overzicht en Inzicht als voorbeelden van hoe APG werkt aan het vergroten van het pensioenbewustzijn. “De realiteit is dat 75 procent van het pensioen verdient moet worden met investeringen. De bijdragen van de werkgevers en de werknemers zijn bij elkaar 25 procent. Deelnemers realiseren zich niet wat de kracht van tijd en kortingen is op geld,” legt Wuijster in het artikel uit. Het FT profiel noemt ook de Groeifabriek en initiatieven zoals Kandoor, waarmee APG werkt aan innovaties voor de ‘dag na morgen’.

 

Een goed rendement op een duurzame manier
Het afgelopen decennium, heeft APG voor zijn grootste klant ABP, het pensioenfonds voor overheid en onderwijs, een netto jaarlijks rendement (na kosten) van circa 10 procent behaald. “We hebben 10 jaar geweldig gepresteerd, maar denken dat het rendement over de komende 10 jaar minder gaat zijn,” geeft Wuijster in het artikel aan.

APG heeft al zijn doelstelling voor 2020 behaald met betrekking tot het terugbrengen van de CO2 uitstoot van het beleggingsportfolio en denkt het na over nieuwe initiatieven op het gebied van milieu, maatschappij en bestuur. Wuijster noemt kort het tweede grote doel van APG: om als belegger bij te dragen aan een duurzame wereld: “We proberen in gesprek te gaan met energiebedrijven en hen bewust te maken van de uitdagingen van klimaatverandering, maar we zeggen nu geen ‘nee’ tegen fossiele brandstoffen. We moeten realistisch zijn en kijken hoe we de verandering kunnen beïnvloeden.”

Volgende publicatie:
“Wij gaan voor de lange termijn”

“Wij gaan voor de lange termijn”

Gepubliceerd op: 24 mei 2019

Interview Ronald Wuijster met Managementscope

 

“Bij APG zorgen we voor het inkomen van later voor miljoenen Nederlanders. Dat doen we door een goed rendement te realiseren.”, aldus Wuijster. ”Daarnaast hebben we nog een tweede doel, namelijk bijdragen aan een duurzame wereld.”  APG belegt in koplopers op het gebied van duurzaamheid. Maar ook in bedrijven die de belofte in zich dragen om zo’n koploper te worden. “Als je alleen belegt in bedrijven die het al fantastisch doen, verbeter je de wereld niet.”, stelt hij. “We gebruiken bewust onze invloed om bedrijven en overheden te stimuleren zich verantwoorder op te laten opstellen.”

Aantrekkelijke werkgever
Die maatschappelijke opstelling maakt APG tot een aantrekkelijke werkgever voor beleggers: “Medewerkers vinden voldoening in het bijdragen aan het pensioen van miljoenen mensen en het invloed uitoefenen op bedrijven en overheden. Ze kunnen bij ons aan die doelen werken met een groot vermogen, ze kunnen nieuwe markten betreden en wereldwijd zoeken naar nieuwe beleggingsmogelijkheden met een goed rendement.”

Beleggingsbeleid is verrijkt
Regelmatig wordt er gesproken over een mogelijk dilemma als het gaat om duurzaamheid en rendement. Wuijster kijkt daar genuanceerd naar: “In de praktijk worden we zelden met dat dilemma geconfronteerd, omdat we integraal naar onze beleggingen kijken. De portefeuillemanagers zélf nemen verschillende perspectieven mee in hun afwegingen, dus ook duurzaamheidsfactoren. Als je alleen naar economische factoren of de cashflow kijkt, krijg je een goed, maar eenzijdig beeld van bedrijfsprestaties. Portfoliomanagers zijn gaan inzien dat een breder perspectief de investeringsbeslissing alleen maar versterkt. Het heeft ons beleggingsbeleid dus verrijkt.”

Lange termijn
Wuijster benadrukt in het interview de lange termijn focus van APG, om daarmee maximale pensioenwaarde voor pensioenfondsen en deelnemers te realiseren: “We zien nog teveel aandeelhouders en bestuurders met een horizon van slechts drie maanden. Wij geloven dat je veel verder vooruit moet kijken. Wij willen bijdragen aan het verleggen van de kortetermijnhorizon bij bedrijven en overheden.”

Hij vervolgt: “Bij APG beleggen we niet impulsief. Mensen denken soms dat onze trading floor wordt geregeerd door testosteron. Daarin moet ik ze teleurstellen, dat is zeker niet het geval. Wij gaan voor de lange termijn.”

 

Lees het volledige interview met Managementscope hier

 

Volgende publicatie:
APG en Whitehelm Capital investeren in Californisch glasvezelnetwerk

APG en Whitehelm Capital investeren in Californisch glasvezelnetwerk

Gepubliceerd op: 8 april 2019

APG en Whitehelm Capital hebben, namens het Smart City Infrastructure Fund, een samenwerkingsovereenkomst met SiFi Networks America Ltd (“SiFi”) gesloten. De partijen steken ruim $75 miljoen (ca. €67 miljoen) in digitale infrastructuur voor de Californische stad Fullerton. De investering maakt de uitrol van het grootste - door de private sector gefinancierde - openbaar toegankelijke glasvezelnetwerk van SiFi in Noord-Amerika mogelijk.

 

Arjan Reinders, Hoofd Infrastructuur Europa bij APG: “Als lange termijn verantwoord belegger zijn wij erg blij met de samenwerking met SiFi. Hiermee ondersteunen we investeringen die duurzaamheidsontwikkelingen in geselecteerde stedelijke gebieden in de Verenigde Staten bevorderen.”

 

Het project in Fullerton voldoet aan de doelstelling van het fonds om de levenskwaliteit en de fysieke infrastructuur van een stad te verbeteren door verhoogde digitalisering.

Fullerton heeft een inwonertal van ongeveer 135,000. In de gemeente staan 50.000 woningen en 5.000 bedrijven. Het nieuwe glasvezelnetwerk zal over de gehele gemeente worden uitgerold. Het is de verwachting dat tussen 33 tot 50% van breedbandklanten op het nieuwe netwerk zullen overstappen. Het netwerk zal ook worden gebruikt voor gemeentelijke diensten, zoals wi-fi, toepassingen voor verkeersregulering, cameratoezicht, straatverlichting en watermanagement.

 

Arjan: "We verwachten aantrekkelijke lange termijn rendementen uit deze belegging in slimme infrastructuur. Onder meer door de gekozen commerciële strategie. Wij ook goede aanknopingspunten voor verdere groei."

 

Het Smart City Infrastructure Fund – wereldwijd het eerste van zijn soort – werd in november 2018 opgezet door APG en Whitehelm Capital. Het levert financiering op lange termijn voor Smart City-infrastructuurprojecten waarmee steden en gemeenschappen inclusiever, veiliger, veerkrachtiger en duurzamer kunnen worden. Het fonds werd gelanceerd met een initiële toezegging van €250 miljoen van APG.

 

“We zien een sterke pijplijn van soortgelijke projecten over de hele wereld. APG en het Smart City Infrastructure Fund willen hierbij een essentiële rol vervullen en bijdragen aan financiering zodat stadsbesturen innovatieve Smart City-oplossingen kunnen realiseren. Deze aankondiging past bij de lange termijn doelen van ABP en onze andere pensioenfondsklanten.”

 

De investering is gedaan namens ABP en PPF APG.

Lees het persbericht hier

 

Volgende publicatie:
APG breidt beleggingen in hotels fors uit: vers kapitaal in CitizenM

APG breidt beleggingen in hotels fors uit: vers kapitaal in CitizenM

Gepubliceerd op: 27 maart 2019

APG maakt vandaag bekend dat het heeft toegezegd opnieuw kapitaal te investeren in de verdere groei van de succesvolle hotelketen CitizenM. Tegelijkertijd wordt bekendgemaakt dat GIC, het staatsfonds van Singapore een belang van 25% verwerft in CitizenM. Daarmee wordt de onderneming gewaardeerd op ongeveer €2 miljard. Bovendien verschaffen GIC en oprichter Rattan Chadha (middels KRC Capital) ook eigen vermogen voor de verdere groei. In totaal bedraagt het beschikbare eigen vermogen dat door de huidige drie eigenaren is verschaft €750 miljoen.

 

Sterke investeringscase

APG belegt voor zijn pensioenfondsen in hotels, omdat die een aantrekkelijk lange termijn rendement bieden bij een risico dat daarmee in balans is. ‘Hotels liften mee op wereldwijde megatrends. Denk aan het flink groeiende toerisme, mede als gevolg van de wereldwijd opkomende middenklasse’, zegt Robert-Jan Foortse, hoofd Europees vastgoed. Hij noemt ook de opkomst van de belevenisseneconomie. ‘Moderne reizigers zijn op zoek naar beleving en hechten in mindere mate aan materiële zaken. Reizen is een belangrijke vorm van beleving. Moderne reizigers, waaronder de millenials, stellen overigens ook andere eisen aan hun accommodaties.’

 

Hotelbeleggingen hebben de afgelopen jaren goed gerendeerd. Onder andere door de hoge bezettingsgraad en oplopende kamerprijzen vanwege het groeiend aantal toeristen en zakenreizigers. Hierdoor is de waarde van het onderliggende vastgoed, vaak in binnensteden, de afgelopen jaren toegenomen. Het jaarrendement kwam in de dubbele cijfers uit.

Naast genoemde CitizenM en Archer Hotel Capital heeft APG in Europa ook nog een belang in The Student Hotel. Verder heeft APG private belangen in hotels en hotelketens in Brazilië en India, alsmede belangen in beursgenoteerde hotel ondernemingen. In totaal bedragen de hotelbeleggingen meer dan €2 miljard, circa 5% van de totale vastgoedportefeuille met een omvang van €42 miljard.

 

CitizenM

CitizenM bestaat nu 11 jaar en groeit snel. APG is vanaf het begin als investeerder betrokken bij de onderneming. CitizenM biedt reizigers betaalbare luxe in een groot aantal steden. Op dit moment heeft CitizenM 15 operationele hotels in steden als Amsterdam, Rotterdam, London, Parijs, Kopenhagen, New York, en Taipei. Daarnaast heeft de onderneming 25 hotels in aanbouw in onder andere Boston, Seattle, San Francisco, Los Angeles, Washington, Miami, Shanghai en Kuala Lumpur.

 

Archer Hotel

Onlangs werd ook al bekend gemaakt dat APG via Archer Hotel Capital de investering in een aantal Europese tophotels heeft vergroot. APG belegde sinds 2006 samen met Host Hotels & Resorts en GIC in een bedrijf dat elf Europese hotels in eigendom heeft met een waarde van €2 miljard. Samen met GIC heeft APG de aandelen van de derde partner, Host Hotels, overgenomen. De hotels zijn nu eigendom van de nieuw opgerichte joint venture, genaamd Archer Hotel Capital.

 

De hotels staan in West-Europese steden, waaronder Londen, Barcelona, Brussel, Parijs en Berlijn. In Nederland gaat het om het Hilton op Schiphol en het Renaissance Hotel in Amsterdam.

 

Volgende publicatie:
‘We hebben 1320 nieuwe Tesla’s ontdekt’

‘We hebben 1320 nieuwe Tesla’s ontdekt’

Gepubliceerd op: 25 maart 2019

Eén jaar Entis en APG

 

Slimme algoritmen scanden in nog geen twaalf maanden tijd 10.000 bedrijven op hun bijdrage aan een betere wereld. Gerben de Zwart, directeur kwantitatieve beleggingen, blikt terug op één jaar Entis: het team dat kunstmatige intelligentie inzet voor meer rendement en duurzaam beleggen.

 

Een goed pensioen in een duurzame wereld. Om dat doel voor ABP en de andere aangesloten pensioenfondsen en hun deelnemers te bereiken, zet APG naast de klassieke beleggingsmethoden innovatieve technologie in, zoals artificial intelligence. Deze slimme algoritmen kunnen zowel duurzame bedrijven identificeren als verborgen signalen oppikken waarmee beleggers eerder en beter rendementskansen en risico’s kunnen inschatten. Om het innovatietempo te versnellen, nam APG begin vorig jaar het data-analyse team van Deloitte over: dertien vrouwen en mannen die kunstmatige intelligentie en Big Data toepassen op duurzaam beleggen. Het team ging door als een apart bedrijfsonderdeel van APG onder de naam Entis. ‘Het is de Ferrari op het gebied van beleggingsinnovaties’, aldus Gerben de Zwart, wiens kwantitatieve beleggingsteam nauw samenwerkt met Entis. Hij vertelt hoe snel er in een jaar tijd is geaccelereerd.

 

Wat is er het afgelopen jaar bereikt? 
‘In één jaar tijd heeft Entis wereldwijd 10.000 beursgenoteerde bedrijven ondergebracht in een SDI-classificatiesysteem: hoe duurzaam zijn hun producten en diensten en kunnen ze daarmee worden aangemerkt als Sustainable Development Investment (SDI)? Daarvoor zijn de zeventien duurzame ontwikkelingsdoelen (de SDG’s, sustainable development goals) van de Verenigde Naties als uitgangspunt genomen. Als verantwoord belegger voor de lange termijn willen we graag weten of bedrijven zich bezighouden met de SDG’s en zo ja, hoe serieus ze dat doen. Om daarachter te komen, heeft Entis alle jaarverslagen, websites en Kamer van Koophandel-inschrijvingen van die 10.000 bedrijven gescand met behulp van kunstmatige intelligentie en machine learning.’

 

Veel werk? 
‘Een gigantische klus. Maar als alles handmatig had gemoeten, had het veel meer tijd gekost, of was het zelfs onmogelijk geweest. Neem bijvoorbeeld het thema ‘betaalbare en duurzame energie’: slimme algoritmen hebben alle bronnen razendsnel geanalyseerd op signaalwoorden als ‘zonnepanelen’, ‘CO2-uitstoot’ en ‘klimaatverandering’. Vervolgens is die informatie vergeleken met verkoop- en omzetcijfers. Zo kun je antwoord geven op de vraag: draagt het merendeel van de omzet van producten en diensten bij aan de SDG’s, aan een betere en duurzamere wereld? Soms zéggen bedrijven alleen maar dat ze groene dingen doen, maar blijkt dat niet uit hun daden. Met een combinatie van de algoritmen en toezicht door de mens kun je greenwashing doorprikken. Het SDI-classificatiesysteem van Entis helpt ons als belegger om de koplopers op het gebied van duurzaamheid te identificeren. We waren op zoek naar een nieuwe Tesla, maar we hebben er uiteindelijk zelfs 1320 gevonden. Deze informatie is uniek en nergens anders ter wereld beschikbaar.  Dit wordt bevestigd in de gesprekken die we voeren met collega-pensioenfondsen: niet alleen uit Nederland, maar ook uit Japan, Scandinavië en Australië.’

 

Nog meer hoogtepunten?
‘Kunstmatige intelligentie kun je ook inzetten voor het beter inschatten van risico en rendement. Zo heeft Entis een infrastructuur gebouwd voor het scannen van teksten en taalgebruik in jaarverslagen en andere verplichte bedrijfsrapportages. In totaal hebben we meer dan 400.000 documenten verwerkt. Een voorbeeld: door op zoek te gaan naar vergelijkbare producten kun je bedrijven op een andere manier clusteren, dwars door de klassieke sectorgrenzen heen. Zo kun je in kaart brengen wie de échte concurrenten van bedrijven zijn. Een bedrijf als Facebook bijvoorbeeld concurreert zowel met IT- bedrijven als met mediabedrijven en autofabrikanten krijgen steeds meer concurrentie uit onverwachte hoek, zoals de zelfrijdende auto van Google. Met dat inzicht kun je als belegger zowel de prestaties van bedrijven binnen dat nieuwe concurrentieveld als de risico’s beter beoordelen.’

 

Wat zijn andere toepassingen?
‘Een ander voorbeeld is het scannen van jaarverslagen op veranderingen in de tekst ten opzichte van voorgaande jaren, bijvoorbeeld in de risicoparagraaf. Vaak duidt dat op problemen en een dalende beurskoers in de toekomst, zo blijkt uit het rapport Lazy Prices, waarin Harvard-onderzoekers de jaarverslagen van Amerikaanse beursgenoteerde bedrijven analyseerden. De meeste beleggers reageren echter pas maanden later op dit soort verborgen signalen. Er is dus voordeel te behalen voor beleggers die wél alert zijn op deze negatieve en soms ook positieve signalen. Entis heeft het afgelopen jaar met intelligente algoritmen en machine learning de jaarverslagen van meer dan duizend Amerikaanse bedrijven op tekstveranderingen gescand. Een derde project was het in kaart brengen van diversiteit in de besturen van bedrijven. Uit een onderzoek van Tilburg University kwam naar voren dat bedrijven met een hoge mate van diversiteit 0,4 procent meer rendement per maand behalen dan bedrijven met een nagenoeg homogene samenstelling. Entis heeft dat onderzoek herhaald, maar we vonden de resultaten vooralsnog niet robuust genoeg om diversiteit als criterium in onze beleggingsstrategie op te nemen.’

 

Waarmee heeft het Entis-team zich het afgelopen jaar verder beziggehouden?
‘Naast het genereren van inzichten voor de beleggers van APG, heeft het Entis-team  het eigen technologieplatform overgebracht van Deloitte naar een zelfstandige omgeving in de Cloud, inclusief de bijbehorende innovatieve technologie. Het technologieplatform heeft een belangrijke toegevoegde waarde. Zo heeft het platform het scannen van alle documenten aanzienlijk sneller gemaakt: de verwerkingstijd is teruggebracht van weken naar dagen. De volgende stap is het uitbreiden van het huidige platform naar de productieomgeving. Daardoor kan het beleggingsbeleid voor onze pensioenklanten en hun deelnemers in de toekomst op dagelijks profiteren van de innovatieve inzichten van Entis.’

 

Wat bleek uitdagend in het afgelopen jaar?
‘Het inzetten van kunstmatige intelligentie voor succesvol en verantwoord beleggen op de lange termijn is nieuw. Het is dus constant zoeken naar onze eigen weg daarin. Bovendien gaat het om enorme hoeveelheden data: het analyseren daarvan kost veel tijd. Een andere uitdaging is het houden van focus. We hebben er een paar projecten uitgepikt om mee te beginnen, terwijl we wel dertig innovatieve ideeën hebben liggen.’

 

Wat zijn de concrete resultaten tot nu toe?
‘Voor beleggen geldt: meten is weten. Dat meten heeft Entis het afgelopen jaar intensief gedaan. Een belangrijke mijlpaal was het voorzien van die 10.000 ondernemingen van een SDI-classificatie. Verder onderzoeken we momenteel hoe de patronen die de algoritmen hebben gesignaleerd het rendement van onze beleggingsstrategie kunnen verbeteren. Die analyse moet bepalen of we deze informatie in onze beleggingen willen toepassen. Dit willen we zorgvuldig afwegen: je hebt het wel over een kwantitatieve aandelenportefeuille van inmiddels zo’n vijftig miljard euro die we voor onze pensioenklanten beheren.’

 

Wat hebben de aangesloten pensioenfondsen en deelnemers aan deze innovatieve beleggingsmethoden?
‘Met kunstmatige intelligentie en Big Data verwachten we in de nabije toekomst betere beleggingsbeslissingen te kunnen nemen en leveren we meer pensioenwaarde aan de fondsen. Zo kunnen we SDI-bedrijven identificeren en hiermee verdere invulling geven aan de duurzaamheidsambities van onze klanten: de 1320 Tesla’s bieden de mogelijkheid om vroegtijdig te beleggen in dit soort kansrijke bedrijven. De innovaties op het gebied van kwantatitief beleggen kunnen verder bijdragen aan meer rendement en dus een beter pensioen voor de deelnemers: we kunnen steeds beter voorspellen wanneer we in welke bedrijven moeten beleggen en risico’s beter inschatten.

 

Dus Entis was de investering waard?
‘Absoluut. Ongestructureerde data spelen een steeds grotere rol in beleggen. Door de overname van Entis zijn we in één klap drie jaar verder dan wanneer we dit op eigen kracht hadden gedaan. Met het SDI-classificatiesysteem dat er nu ligt, kunnen we voor de aangesloten pensioenfondsen wereldwijd een leidende rol spelen in duurzaam beleggen. We zijn nu aan het kijken of we ook andere pensioenfondsen toegang kunnen geven tot de classificatie.’

 

Hoe ziet het beleggen van de toekomst eruit: komt daar nog een mens aan te pas, of worden alle beleggingsbeslissingen straks genomen door algoritmen en robots?
‘Wij geloven sterk in de combinatie van mens en computers. De computer kan steeds meer zoek- en analysewerk overnemen. Daardoor kunnen de portfoliomanagers efficiënter werken en krijgen ze de handen vrij voor het nemen van beleggingsbeslissingen. Ze blijven zelf de handmatige controle doen, hun expertise en ervaring spelen hierbij een belangrijke rol. Ook in een toekomst met kunstmatige intelligentie zal de mens altijd de constante factor blijven.’

Volgende publicatie:
APG-QIC Consortium verwerft belang in Brussels Airport

APG-QIC Consortium verwerft belang in Brussels Airport

Gepubliceerd op: 16 maart 2019

Pensioenbelegger APG is in partnerschap met alternatieve fondsbelegger QIC de voorkeursbieder voor de overname van een belang van 36% in Brussels Airport.

 

Patrick Kanters, Managing Director Global Real Assets bij APG: "Als pensioenbelegger zijn wij voortdurend op zoek naar aantrekkelijke investeringen in infrastructuur wereldwijd, die ons helpen om stabiele en lange termijn rendementen te realiseren voor ABP en andere pensioenfondsklanten waar we voor werken."

 

"Deze investering in Brussels Airport, die we namens ABP doen, sluit naadloos aan op onze strategie, aangezien het een aantrekkelijke kans is om toegang te krijgen tot kwalitatief hoogwaardige, robuuste infrastructuur met een veelbelovend groeipotentieel op lange termijn. We zien uit naar positieve en lange termijn samenwerking met de andere aandeelhouders van Brussels Airport, Ontario Teacher's Pension Plan en FPIM.”

 

Ross Israël, Head of Global Infrastructure bij QIC: "Ik ben opgetogen dat ons team erin geslaagd is een kwalitatief hoogwaardige infrastructuur asset te vergaren, namens de investeerders in het QIC Global Infrastructure Fund en een lang bestaande klant van QIC.”

 

"Deze toevoeging aan onze portfolio levert onze klanten belangrijke diversificatievoordelen op en heeft een sterke bescherming in neerwaartse markten. Verder past het in onze strategie om met actief beheer lange termijn waarde te creëren."

 

Brussels Airport is de grootste luchthaven van België. Het is gelegen nabij de politieke hoofdstad van Europa, waar onder meer de EU en de NAVO zetelen. Het is een sterk presterende gateway luchthaven, ondersteund door een transparante en stabiele regelgeving.

 

Volgende publicatie:
Na Shell legt ook BP zich vast op klimaatstrategie

Na Shell legt ook BP zich vast op klimaatstrategie

Gepubliceerd op: 1 februari 2019

Lucian Peppelenbos APG: ‘Dit is een signaal aan andere bedrijven

 

APG heeft namens ABP samen met andere grote beleggers een klimaatresolutie ingediend bij olie- en gasconcern BP. ‘Hiermee geven we ook een signaal aan andere bedrijven’, aldus Lucian Peppelenbos, lid van het team voor verantwoord beleggen bij APG.

 

Eind vorig jaar scherpte Shell het klimaatbeleid aan onder invloed van grote aandeelhouders. Nu wordt ook bij olie- en gasconcern BP de druk opgevoerd. Climate Action 100+ (een samenwerkingsverband van grote beleggers, waarbij zowel APG als pensioenfonds ABP is aangesloten) heeft een klimaatresolutie ingediend bij BP, die op de aandeelhoudersvergadering in stemming zal worden gebracht. De resolutie stelt drie eisen aan BP: een strategie die consistent is met het Akkoord van Parijs, het formuleren van klimaatambities en -doelstellingen voor de korte, middellange en lange termijn, en een jaarlijkse rapportage daarover. De topbestuurders van het Britse olie- en gasbedrijf steunen de resolutie. Een doorbraak, stelt Lucian Peppelenbos, senior responsible investment & governance specialist bij APG, dat de pensioengelden belegt voor onder meer ABP, bpfBOUW en SPW en zich namens hen achter de resolutie schaarde. 

 

De resolutie is ingediend door Climate Action 100+. Wat is de missie van die organisatie?  

‘Climate Action 100+ bestaat uit ruim driehonderd grote aandeelhouders die samen meer dan 32 biljoen dollar vertegenwoordigen. Dat is ongeveer een derde van al het geld dat wereldwijd voor en door partijen als pensioenfondsen en verzekeringsmaatschappijen wordt belegd. APG is lid van de kerngroep van Climate Action 100+. Door mondiaal samen te werken kunnen we meer invloed uitoefenen op het klimaatbeleid van bedrijven. Daarbij richten we ons op 161 bedrijven die met elkaar tachtig procent van de wereldwijde CO2-uitstoot vertegenwoordigen. Dat deden we eerder bij Shell, dat doen we nu bij BP door het indienen van een resolutie.’

 

Bij Shell was sprake van een gezamenlijke verklaring met de aandeelhouders. Waarom is bij BP gekozen voor een resolutie?

‘We voeren al jarenlang een dialoog met BP over het Klimaatakkoord van Parijs. Tot nu toe liet het bedrijf zich in de strategie nauwelijks leiden door de klimaatdoelen van Parijs. BP heeft net een nieuwe Chairman en die ziet nadrukkelijk wél het belang van een klimaatbeleid waarin BP haar toekomst als bedrijf schetst in de energietransitie. De nieuwe Chairman geeft zelf de voorkeur aan een resolutie boven een gezamenlijke verklaring, vanwege het bindende karakter ervan. Wellicht geeft dat de BP-top in eigen huis extra mandaat voor een strategie die aantoonbaar bijdraagt aan het Parijs-akkoord. Dát commitment is de grootste winst die we met de resolutie boeken.’

 

Shell gaat vanaf 2020 concrete klimaatdoelen stellen en de beloning daaraan koppelen. In hoeverre verschilt de BP-resolutie daarvan?

‘De resolutie gaat minder ver dan het Shell-akkoord. Shell gaat concrete klimaatdoelen formuleren voor de korte, middellange én lange termijn. Daarbij gaat het zowel om de CO2-uitstoot van de onderneming zelf, als om de broeikasgasemissies door het gebruik van haar producten door derden. De beloning van de Shell-top wordt deels afhankelijk van het halen van die doelen. In de BP-resolutie gaat het om het formuleren van klimaatambíties voor de lange termijn in combinatie met meetbare targets voor de eigen CO2-uitstoot als bedrijf op kortere termijn. Voor de broeikasgasemissies door het gebruik van de producten vraagt de resolutie in eerste instantie aan BP om deze emissies te gaan meten. Ook vraagt de resolutie om de beloning te linken aan het klimaatbeleid.’

 

Gaat dat wel ver genoeg? Er ligt ook een resolutie van activistisch aandeelhouderscollectief Follow This, die aan BP dezelfde eisen stelt als aan Shell.  

‘De BP-resolutie van Follow This eist bindende targets op de lange-termijn, tot aan 2050. In onze ogen is het niet mogelijk om doelen zo lang vooruit te plannen. Immers, niemand kan de toekomst voorspellen. We zien als langetermijnbeleggers liever een geleidelijke transitie, dan een overambitieus en risicovol klimaatbeleid. BP heeft nieuwe topbestuurders benoemd, die van goede wil zijn. Op basis van deze resolutie gaan we met hen de komende jaren verder in dialoog om een toonaangevend klimaatbeleid bij BP te bewerkstelligen.’

 

Kunnen we de komende tijd nog meer resoluties verwachten?

‘Deze resolutie is ook een signaal naar andere bedrijven. We gaan dit klimaatbeleid ook van hen vragen: ambities formuleren voor de lange termijn, vertaald naar concrete en meetbare doelen voor de korte termijn, met een koppeling naar het beloningsbeleid en een structurele rapportage over de voortgang. Daar gaan wij dan weer de dialoog over aan. Bij veel bedrijven loopt de huidige strategie tot 2020. In de nieuwe strategieën móet klimaat een belangrijker rol gaan spelen. Niet alleen bij olie- en gasbedrijven, maar ook bij bedrijven in andere sectoren, zoals mijnbouw, chemie of voeding.’

 

Volgende publicatie:
"The green, green grass of home"

"The green, green grass of home"

Gepubliceerd op: 18 januari 2019

APG gaat voor pensioenfondsen ABP, bpfBOUW en SPW ruim 500 miljoen euro investeren in groene hypotheken via Rabobank-dochter Vista. Twee vliegen in één klap: een goed lange-termijnrendement voor deelnemers en bijdragen aan de verduurzaming van Nederland, aldus Menno van den Elsaker en Kay Mennens.

 

‘In Holland staat een huis’, luidt de titel van een oud kinderliedje. In het 21e-eeuwe Holland staan zelfs zo’n 7,5 miljoen huizen, die volgens het regeerakkoord in 2030 het zuinige energielabel A moeten hebben en in 2050 energieneutraal moeten zijn. Al die huizen moeten worden aangepast om aan de nieuwe duurzaamheideisen te voldoen. Een grote maatschappelijke uitdaging: hoe krijgen we dat mét elkaar vóór elkaar en wie gaat dat betalen?

 

In vijf jaar tijd een miljard investeren

ABP, bpfBOUW en SPW willen daaraan bijdragen via het investeren van ruim 500 miljoen euro in duurzame hypotheken van de nieuwe aanbieder Vista, een dochter van de Rabobank. Vista fungeert daarbij als ‘regiepartner’: ABP, bpfBOUW en SPW zorgen voor de financiering, Vista voor de verstrekking van de hypotheek aan de consument en de administratieve afwikkeling. In totaal investeren de pensioenfondsen via APG de komende vijf jaar een miljard euro in de hypotheken van Vista, waarvan ongeveer de helft in duurzame hypotheken. Ter vergelijking: pensioenfonds ABP investeert wereldwijd 19 miljard euro in hypotheken, waarvan 4 miljard in Nederland.

 

Duurzaamheidskorting op hypotheekrente

De groene hypotheek van Vista geeft 0,1 procent rentekorting aan klanten die tijdens de looptijd hun huis verduurzamen naar energielabel-A, of die een bestaande woning of nieuwbouwhuis kopen dat al aan die eis voldoet. De investering past bij de ambitie van zowel de pensioenfondsen als APG om duurzamer en vaker in Nederland te beleggen. Daarbij leveren hypotheken ook nog eens een stabiel, langjarig en duurzaam rendement op voor de pensioenfondsdeelnemer, stellen Menno van den Elsaker en Kay Mennens, bij APG verantwoordelijk voor de investering.

De rente is historisch laag. Hoe kan beleggen in hypotheken dan toch een aantrekkelijk rendement opleveren?

Menno van den Elsaker: ‘Die lage rente geldt niet alleen voor hypotheken, maar in nog sterkere mate voor staats- en bedrijfsobligaties. Vergeleken daarmee levert beleggen in hypotheken nog steeds een relatief aantrekkelijk lange-termijnrendement op.’

Kay Mennens: ‘Op hypotheken kunnen we 1 tot 1,25 procent extra verdienen ten opzichte van bedrijfsobligaties. Bovendien is het risico van beleggen in hypotheken beperkt. De ervaring leert dat Nederlandse huizenbezitters trouw aan hun betalingsverplichtingen voldoen.’

 

Hoe is het idee voor een duurzame hypotheek ontstaan?  

Van den Elsaker: ‘In 2018 werden we benaderd door Vista om samen te werken op het gebied van hypotheken. We waren de eerste investeerder die instapte en dus konden we onze wensen op tafel leggen. Wij stelden aan onze investering de voorwaarde dat minimaal de helft van de hypotheken zou worden gekoppeld aan duurzaamheid. Dat past goed bij de duurzaamheidsagenda van ABP, bpfBOUW, SPW en ook van APG. Enhet sluit ook goed aan op de duurzaamsplannen van Rabobank, de moederorganisatie van Vista.’

 

Waarom investeren jullie niet dat hele miljard in groene hypotheken? Nu gaat de helft nog naar grijze, niet-duurzame hypotheken.  

Mennens:  ‘Van onze investering is op dit moment ongeveer 28 procent van de onderpanden groen (dus nieuwbouw of bestaande bouw met energielabel A). Als je alleen in groene hypotheken investeert, sluit je het merendeel van de consumenten dus uit. We vinden het ook belangrijk dat consumenten nadenken over hun bestaande woning als die nog niet groen is. Daarom is het bij Vista vanaf 1 april voor klanten mogelijk de duurzaamheidskorting krijgen als zij gedurende de looptijd hun woning verduurzamen.’

 

Hoe groen zijn die hypotheken eigenlijk? De consument krijgt 0,1 procent korting op de rente. Op een gemiddelde hypotheek van 250.000 euro is dat 250 euro per jaar. Is dat voldoende om de consument te stimuleren om te investeren in een energiezuinig huis en om de concurrentie met andere groene hypotheken aan te gaan?

Mennens: ‘Op jaarbasis lijkt dat misschien niet veel, maar bekeken over de gehele looptijd van de hypotheek heb je het over duizenden euro’s. Er zijn nog niet zoveel andere aanbieders van groene hypotheken. Vergeleken daarmee biedt Vista een simpele duurzame hypotheek met een relatief snelle procedure voor de verstrekking. Andere aanbieders koppelen de korting soms aan striktere duurzaamheidseisen, waardoor de drempel voor de consument hoger ligt.’

Van den Elsaker: ‘Overigens kunnen we in de toekomst samen met Vista nog aan de knoppen van kortingstarief, duurzaamheidseisen en volume draaien, afhankelijk van hoe de markt zich zal ontwikkelen. Verder is het de bedoeling dat de komende jaren ook andere grote beleggers toetreden voor meer volume.’

 

Dromen jullie ervan om ook de mondiale hypotheekportefeuille van APG te vergroenen?

Van den Elsaker: ‘Onze primaire doelstelling is het realiseren van een goed pensioen voor de deelnemers. Wij moeten dus voortdurend een goede balans zien te vinden tussen het gewenste rendement voor de lange termijn en het beleggen van het geld op een zo duurzaam mogelijke manier. Het vergroenen van de hypotheekportefeuille vormt daar een onderdeel van. We zien dit als een goede eerste stap.’

 

Volgende publicatie:
'Het voelt goed om invloed uit te oefenen, zoals bij Shell'

'Het voelt goed om invloed uit te oefenen, zoals bij Shell'

Gepubliceerd op: 11 december 2018

Na een lange dialoog met APG en andere grote beleggers is het zover: Shell gaat concrete klimaatdoelen stellen en maakt de beloning van de top deels afhankelijk van het behalen daarvan. Jags Walia en Terhi Halme over het aanspreken van bedrijven op hun maatschappelijke verantwoordelijkheid.

 

‘Welke bijdrage leveren jullie aan de oplossing voor klimaatverandering?’ Die vraag stelde Jags Walia, senior portfolio manager van APG, op de aandeelhoudersvergadering van olie- en gasconcern Shell in 2016, toen het Akkoord van Parijs net ondertekend was door 174 landen. En het jaar erna wéér. Tussendoor werd intensief met de Shell-top gepraat. Het bedrijf kwam met een doelstelling voor de lange termijn: halvering van de CO2-voetafdruk in 2050. Ambitieuzer dan andere olie- en gasbedrijven, maar het ging APG en andere grote beleggers niet ver genoeg. Ze drongen aan op concrete klimaatdoelen voor de korte- en middellange termijn en een koppeling met de beloning, zodat het bedrijf er ook echt op kan worden afgerekend. Onlangs werd bekend dat Shell naar de institutionele beleggers heeft geluisterd: het bedrijf gaat de gevraagde maatregelen vanaf 2020 invoeren.  

 

Koplopers en achterblijvers
APG gebruikt het belegd vermogen van 482 miljard euro (juli 2018) namens zijn pensioenfondsen - waaronder ABP en bpfBOUW - voor het uitoefenen van invloed op bedrijven om hun verantwoordelijkheid te nemen. Dat wordt engagement genoemd. De ESG-factoren (environmental, social en governance) zijn volledig in het beleggingsbeleid geïntegreerd: naast rendement, risico en kosten wordt er bij nieuwe en bestaande investeringen onder meer gekeken naar gedrag en prestaties op het gebied van milieu en naar de sociaal-maatschappelijke opstelling. APG investeert actief in de koplopers op die gebieden en voert indringende gesprekken met de ‘achterblijvers’. Dat Nederlandse woord wordt zelfs met een zwaar accent door de beleggingsspecialisten in de VS en Hong Kong gebezigd, grinniken Walia en Terhi Halme, senior sustainability specialist.

 

Is de beslissing van Shell een doorbraak op het gebied van engagement?  
Jags Walia
: ‘Absoluut. De vragen op de aandeelhoudersvergadering en de gesprekken met het management hebben kennelijk gefungeerd als een wake-up call. Shell heeft als eerste bedrijf in de olie- en gassector ambitieuze doelen gesteld aan de CO2-uitstoot en zet nu een extra stap om die ambities waar te maken. Ze leggen hun eigen standaarden ook op aan hun leveranciers en sectorgenoten. Je ziet dat Total dat beleid inmiddels kopieert. Het kan dus ook andere partijen ertoe brengen om dit voorbeeld te volgen. Zo ontstaat een vliegwiel, dat zien we graag.’

Terhi Halme: ‘We willen als APG graag vooroplopen met een verantwoord beleggingsbeleid, namens onze pensioenfondsen. Bepaalde sectoren zijn uitgesloten, zoals tabaks- en controversiële wapenfabrikanten. Voor alle andere categorieën hanteren we een geïntegreerde benadering: we kijken niet eerst alleen naar rendement en risico en pas achteraf nog eens apart naar de ESG-factoren, als een laagje vernis. Onze beleggingsbeslissingen vormen een combinatie van álle factoren. Door te beleggen in de koplopers en invloed uit te oefenen op de achterblijvers kunnen we het vereiste rendement realiseren voor de deelnemers van onze pensioenfondsen en de risico’s van beleggingen terugbrengen. Shell is daarvan een voorbeeld.’

 

Luisteren bedrijven wel voldoende naar APG?
Walia: ‘APG heeft 750 miljoen euro belegd in Shell namens onze pensioenfondsen, mijn schoonmoeder 150 euro. Zij kan daarmee geen invloed uitoefenen, wij wel. Dat geldt ook voor de andere bedrijven waarin we beleggen. In de afgelopen twaalf jaar heb ik vier engagementtrajecten bij bedrijven uitgevoerd en uiteindelijk hebben ze allemaal geluisterd. Al duurt dat soms wel even.’

 

Wat doen jullie als bedrijven niet snel genoeg in beweging komen?    
Halme: ‘We hebben gesprekken met diverse personen binnen een bedrijf over verschillende onderwerpen. Dit kunnen zowel financiële als maatschappelijke en milieukwesties zijn. Als het management het niet met je eens is, ga je naar andere wegen zoeken. We kunnen bijvoorbeeld het woord vragen op de aandeelhoudersvergadering, stemmen en samenwerken met andere beleggers om sterker aan te dringen op verandering.’

 

Zoals destijds bij de olieboringen van Shell in het Noordpoolgebied?
Walia: ‘De gesprekken met het toenmalige management over de risico’s, bijvoorbeeld een olielek, verliepen aanvankelijk niet zoals we hoopten. Toen de huidige ceo Ben van Beurden aantrad, ontstond er wél een constructieve dialoog. Toch kregen we ook toen niet meteen toegang tot de manager die het project op de Noordpool leidde. Om de druk op te voeren, spraken we ons uit op aandeelhoudersvergaderingen en gaven we interviews. Drie dagen later nodigde Shell ons uit om mee te gaan naar de Noordpool. Het was juni, ik stond in mijn T-shirt tussen het ijs.’

 

Wat waren je indrukken?
Walia: ‘Ik merkte dat de lokale bevolking niet anti-Shell was, maar juist pro-Shell, vanwege de investeringen in de infrastructuur. De stamhoofden hielden zelfs een bidstonde op het boorplatform. Ik was ook onder de indruk van de snelheid waarmee Shell zou kunnen reageren bij een olieramp: in 12 tot 24 uur, terwijl BP dat pas na vier maanden kon bij het olielek in de Golf van Mexico. Toch hield ik zorgen, die ik na mijn terugkeer deelde met het management. Op 24 september 2015, om 07.30 uur ’s morgens, maakte Shell bekend dat het zou stoppen met boren in het Noordpoolgebied.’

 

Ngo’s zeggen vaak dat APG en andere grote beleggers zich moeten terugtrekken uit bedrijven als Shell om verandering af te dwingen.
Halme: ‘Verkopen is bijna nooit de meest effectieve optie. Wij willen juist positieve verandering bewerkstelligen en daarom stoppen we ook zoveel energie in engagement.’

Walia: ‘Als je je aandelen verkoopt, heb je niets gedaan om de wereld beter te maken. Dan trek je je handen ervan af. Je weet ook niet of de koper van die aandelen zijn stem laat horen. Wij vinden het onze verantwoordelijkheid om dat wel te doen. We moeten geld verdienen voor de deelnemers van onder meer ABP en bpfBOUW, zodat mensen later over een fatsoenlijk pensioen kunnen beschikken. Maar we moeten dat wel op een verantwoorde manier doen, zodat er straks nog een planeet is waarop je met pensioen kúnt gaan.’

 

Jullie spraken eerder dit jaar ook met Madonna Thunder Hawk, stamoudste van de Lakota Sioux. Zij voert een kruistocht tegen de aanleg van oliepijpleidingen op Indiaans grondgebied.
Walia: ‘Een van de mooiste ontmoetingen tijdens mijn loopbaan. Madonna dacht dat verantwoord beleggen binair is: als je je zorgen maakt over het gedrag van een bedrijf, verkoop je. Blijf je zitten, dan kan het je kennelijk niets schelen. We hebben haar uitgelegd dat er nog een derde weg is: invloed uitoefenen. We delen haar zorgen en hebben ook haar hulp gevraagd: wat zien zij en de lokale gemeenschap terug van de verbeterpunten die wij met het bedrijf achter de oliepijplijn hebben afgesproken? We hebben behoefte aan onafhankelijke bronnen, naast het management en ngo’s. Met die feedback kunnen we weer terug naar het bedrijf.’

 

Wat is jullie persoonlijke motivatie voor dit werk?Walia: ‘Als je erin slaagt om invloed uit te oefenen, zoals bij Shell, voelt dat heel goed. Ik heb kinderen en als ouder en als mens maak je je zorgen over de toekomst.’

Halme: ‘Mijn kinderen houden op school presentaties over klimaatverandering, dat raakt je. Ik vind het inspirerend om namens onze pensioenfondsen te zoeken naar investeringsmogelijkheden in bedrijven die zich verantwoord opstellen, of om bij te dragen aan positieve verandering. Die persoonlijke betrokkenheid merk je bij álle mensen in ons team.’

 

Volgende publicatie:
APG wint IPE-onderscheiding voor duurzaam beleggen

APG wint IPE-onderscheiding voor duurzaam beleggen

Gepubliceerd op: 5 december 2018

Onze klanten zijn heel duidelijk over maatschappelijke doelen

Op dinsdag 4 december 2018 ontving APG de IPE-onderscheiding voor milieu, sociale en governance (ESG)- beleggingen. De onderscheiding is een erkenning voor APG’s inspanningen om concrete criteria te ontwikkelen waarmee kan worden bepaald of producten en diensten van een bedrijf bijdragen aan de duurzame ontwikkelingsdoelen (Sustainable Development Goals) van de Verenigde Naties.

 

Gerben de Zwart, hoofd van het kwantitatieve beleggingsteam van APG, ontving de

onderscheiding tijdens de jaarlijkse IPE-conferentie, die dit jaar in Dublin werd gehouden. ‘Onze klanten zijn heel duidelijk over de specifieke maatschappelijke doelen die zij willen bereiken en waar zij actief hun kapitaal in willen steken. Wij hebben een innovatieve methode ontwikkeld om hun bijdrage aan de duurzame ontwikkelingsdoelen te meten en weer te geven, en tegelijkertijd te voldoen aan hun risico- en rendementseisen.’

 

APG heeft onder andere een ‘taxonomie‘ ontwikkeld om de duurzame ontwikkelingsdoelen te vertalen in UN Sustainable Development Investments (SDI’s); zo wordt de brug geslagen tussen de doelstellingen van de VN en tastbare beleggingskansen. APG onderneemt momenteel stappen om big data en kunstmatige intelligentie te integreren, zodat de methodiek verder kan worden verbeterd in het belang van onze pensioenfondsklanten en hun deelnemers.  

Twee van onze klanten hebben concrete doelen gesteld voor hun SDI-exposure in 2020: ABP beoogt voor €58 miljard in SDI’s te hebben, terwijl bpfBOUW een doelstelling van €11 miljard heeft vastgelegd. Vorig jaar ontving APG de IPE-onderscheiding voor klimaatgerelateerd risicobeheer.

Volgende publicatie:
Engagement werkt: Shell maakt doelstellingen duurzaamheid concreter

Engagement werkt: Shell maakt doelstellingen duurzaamheid concreter

Gepubliceerd op: 3 december 2018

Dat engagement op het gebied van duurzaamheid en ESG met beursgenoteerde ondernemingen werkt, blijkt wel uit het statement dat Shell samen met een groot aantal institutionele investeerders vandaag publiceert. De investeerders, waaronder APG, zijn samen goed voor zo’n $ 32 biljoen en traden gezamenlijk op namens de Climate Action 100+.

 

Shell maakte vandaag bekend om binnen afzienbare tijd doelen vast te stellen om op lange termijn zijn ‘Net Carbon Footprint’ te reduceren en zo een bijdrage te leveren aan het realiseren van de Parijs-doelstellingen en klimaatverandering tegen te gaan. 

Minstens zo belangrijk is dat Shell deze doelen nu wil koppelen aan de beloning van het topmanagement.

 

Het zijn beide punten waarover APG, namens de fondsen waarvoor zij werkt, in intensieve dialoog was met het topmanagement van Shell. Dit als onderdeel van de insluitingsaanpak van APG.

 

Namens ABP, het grootste pensioenfonds waar APG voor werkt stelt Corien Wortmann: "Dit is een belangrijke stap, omdat het management van Shell verdere stappen zet om bij te dragen aan het halen van de klimaatdoelen van Parijs. Dat Shell nu haar ambitie in haar beloningsbeleid heeft verankerd, biedt vertrouwen dat Shell zich er echt voor inzet. Als langetermijn verantwoordelijke beleggers en aandeelhouders in Shell blijven we in gesprek met het bedrijf en volgen we de voortgang met belangstelling. We hopen dat andere bedrijven Shell zullen volgen."

 

Lees meer

Het Persbericht van Shell en investeerders

Het Financieele Dagblad: "Shell koppelt concrete klimaatdoelen aan beloning van de top"

Financial Times: "Shell yields to investors by setting target on carbon footprint"
 

Volgende publicatie:
APG investeert al ruim 4,8 miljard euro in hernieuwbare energie

APG investeert al ruim 4,8 miljard euro in hernieuwbare energie

Gepubliceerd op: 27 november 2018

EV laat investeringen in hernieuwbare energie buiten beschouwing

 

De Eerlijke Verzekeringswijzer (EV) heeft onderzoek gedaan naar de rol van investeerders bij het tegengaan van klimaatverandering. In de studie laat EV 4,8 miljard aan investeringen van APG in hernieuwbare energie buiten beschouwing. Er is in het onderzoek namelijk alleen naar investeringen in beursgenoteerde aandelen gekeken, terwijl APG ook op andere wijze zeer fors investeert in verduurzaming. Eind 2017 noteerde APG een stijging van niet minder dan 85% aan beleggingen in hernieuwbare energie ten opzichte van 2015. In dezelfde periode daalde de CO2 voetafdruk met 27,5%. Een en ander is te lezen in het APG Verslag Verantwoord Beleggen, dat is eerder dit jaar is gepubliceerd.

 

APG investeert namens pensioenfondsen en hun deelnemers en hecht aan eerlijke en transparante communicatie over het duurzaamheidsbeleid. Mede daarom is in de afgelopen jaren een uitgebreide dialoog gevoerd met onderzoekers van de EV over diverse onderwerpen. Het is teleurstellend dat de EV de grote inspanningen van APG op het gebied van investeringen in hernieuwbare energie buiten beschouwing laat, omdat alleen beleggingen in aandelen zijn meegenomen.

 

Dit laat onverlet dat APG veel respect heeft voor het werk van EV om organisaties te stimuleren verantwoord te beleggen. APG gelooft immers in een goed pensioen in een duurzame wereld. Ook in de toekomst zullen we de dialoog blijven voeren met EV en de achterliggende stakeholders.

Volgende publicatie:
Verantwoord beleggen is geen ‘quick fix’ maar echt heel hard werken

Verantwoord beleggen is geen ‘quick fix’ maar echt heel hard werken

Gepubliceerd op: 15 november 2018

‘Als APG zijn we echt wereldtop op het terrein van verantwoord beleggen. Verantwoord beleggen is niet een soort ‘quick fix’, dat is echt heel hard werken en heel intensief’. Aldus Gerard van Olphen van APG, gisteravond tijdens een bijeenkomst van Triodos Bank in Pakhuis De Zwijger in Amsterdam.

 

APG’s bestuursvoorzitter sprak daar samen met andere leiders uit de financiële wereld en een betrokken publiek over de vraag wat de financiële sector doet om de klimaatdoelen voor 2050 te halen. Van Olphen: ‘Onze klanten, de pensioenfondsen, stellen hoge eisen aan verantwoord beleggen. Want zij en ook wij geloven in een goed pensioen in een duurzame wereld. Samen met onze fondsen boeken onze beleggers en specialisten daar goede voortgang.’

 

Overige deelnemers aan het levendige debat waren Kees van Dijkhuizen, CEO van ABN Amro Bank, Frank Elderson van de Nederlandse Bank, Peter Blom, CEO van Triodos bank, Annemiek van Melick, CFO van Volksbank en Kees Vendrik van Triodos Bank.

Volgende publicatie:
APG investeert €250 miljoen in Smart City Infrastructuur fonds

APG investeert €250 miljoen in Smart City Infrastructuur fonds

Gepubliceerd op: 13 november 2018

Helaas is dit artikel niet in het Nederlands beschikbaar.

Volgende publicatie:
ABP en APG nodigen Greenpeace uit om mee te denken

ABP en APG nodigen Greenpeace uit om mee te denken

Gepubliceerd op: 26 september 2018

Greenpeace gevraagd om mee te denken over versterking engagement

 

Greenpeace en ABP/APG komen in het voorjaar van 2019 opnieuw bijeen om te praten over de duurzaamheidsdoelstellingen van ABP.

 

Aanleiding voor het gesprek was een petitie die Greenpeace eerder die dag aanbood om de aandacht te vestigen op beleggingen in teerzandbedrijven.  

Zoals te verwachten viel, kwamen beide partijen niet nader tot elkaar op het ‘teerzanddossier’. Corien Wortmann verduidelijkte nogmaals dat ABP/APG alleen investeert in bedrijven die op dit vlak al tot de top behoren en de mensenrechten respecteren. Greenpeace blijft bij haar standpunt dat ABP/APG direct moet stoppen met investeringen in teerzandbedrijven.

Van de zijde van ABP/APG kregen beide bestuurders uitgebreid de gelegenheid om het duurzaamheidsbeleid toe te lichten. Van Olphen wees daarbij op wat hij de ‘viercijferige pincode’ van het beleggingsbeleid van ABP/APG noemt. Hij benadrukte dat duurzaamheid daarin even zwaar weegt als de traditionele criteria rendement, risico en kosten.

 

Corien Wortmann nodigde Greenpeace uit voor een meeting in maart 2019. ‘Laten we elkaar dan weer ontmoeten om te zien hoe ons beleggingsportfolio er dan uitziet. Dan kunnen we ook beoordelen of we elkaar genoeg scherp hebben gehouden. Bovendien kunnen we dan praten over wat de duurzaamheidsdoelstellingen van ABP na 2020 zouden moeten zijn.’

 

Gerard van Olphen sloot zich hierbij aan: ‘Greenpeace weet zoveel van duurzaamheid. Help ons om ons engagement verder te vergroten’. De delegatie van Greenpeace accepteerde de uitnodiging voor een verder gesprek welwillend.

Volgende publicatie:
Sterke groei van beleggingen in duurzaam vastgoed en infrastructuur

Sterke groei van beleggingen in duurzaam vastgoed en infrastructuur

Gepubliceerd op: 20 september 2018

APG zet grote stappen in het verder verduurzamen van zijn vastgoed- en infrastructuurbeleggingen. Inmiddels belegt APG 21,7 miljard euro in duurzaam vastgoed. Ten opzichte van 2017 een stijging van 1,3 miljard euro. Ook investeringen in de meest duurzame infrastructuurcategorie laten een sterke groei zien. Ten opzichte van 2017 stegen deze investeringen met circa 900 miljoen euro naar 2,3 miljard euro. Investeringen in duurzaam vastgoed en infrastructuur dragen bij aan de doelstelling van APG’s grootste pensioenfondsklant ABP om in 2020 58 miljard euro belegd te hebben in zaken die bijdragen aan de duurzame ontwikkelingsdoelen van de VN. APG beheert in totaal 482 miljard euro aan pensioenvermogen.

 

 GRESB

Om de inspanningen op het gebied van duurzaam vastgoed te meten maakt APG gebruik van het onderzoek van de Global Real Estate Sustainability Benchmark (GRESB). Dit is een organisatie die over de hele wereld duurzaamheidsprestaties van de vastgoedbeleggingssector meet, waarbij 5 sterren de maximale duurzaamheidsscore is voor een bepaalde investering. Samen met APG heeft GRESB in 2016 ook ‘GRESB Infra’ ontwikkeld, waarmee naast vastgoed nu ook de duurzaamheid van infrastructuurinvesteringen in kaart is gebracht.

 

Bijdrage aan duurzame ontwikkelingsdoelen

APG belegt momenteel 21,7 miljard euro in vastgoed met 4 of 5 sterren volgens deze GRESB normering. Een voorbeeld van zo’n investering is het belang in de Nederlandse woningbelegger Vesteda, die uitstekend scoort volgens GRESB. Deze beleggingen kwalificeren als zogenaamde Sustainable Developments Investment. Daarmee draagt APG bij aan de VN duurzaamheidsdoelen, in het bijzonder doel 11, ' Duurzame steden en gemeenschappen'. Tegelijk zorgen deze investeringen ook voor een stabiel en langjarig rendement.

Het aandeel van de infrastructuurbeleggingen van APG dat volgens de GRESB infra normering de maximale score heeft gekregen is in 2018 eveneens sterk gegroeid van 1,4 naar 2,3 miljard euro. Een recent voorbeeld hiervan is het vergroten van de investeringen in Småkraft, een duurzaam Noors waterkrachtbedrijf. Het bedrijf gaat de komende jaren de hernieuwbare energiecapaciteit verdubbelen naar 2Twh in 2022. Dat is genoeg energie om zo’n 570.000 huishoudens van duurzame energie te voorzien.

 

De GRESB Infra scores geven ook inzicht in het onderwerp veiligheid en gezondheid. De scores van de infrastructuur beleggingen op dit onderwerp laten ook een verbetering zien. APG zal de GRESB scores van de beleggingsportefeuille aangrijpen om gesprekken aan te gaan met als doel om meer inzicht te krijgen in het onderwerp veiligheid en gezondheid.

Patrick Kanters, Managing Director Global Real Assets: “APG investeert voor zijn pensioenfondsklanten in vastgoed en infrastructuur, indien het aan de hoge eisen op het gebied van rendement, risico, kosten en uiteraard esg-criteria voldoet. In de afgelopen jaren zijn we er in geslaagd om in nauwe samenwerking met de managers van onze investeringen de beleggingen nadrukkelijk verder te verduurzamen. De komende jaren gaan we verder op deze ingeslagen weg.”

Volgende publicatie:
APG actief op Global Climate Action Summit San Francisco

APG actief op Global Climate Action Summit San Francisco

Gepubliceerd op: 14 september 2018

APG heeft de afgelopen tien jaar geen investeringen meer gedaan in kolengestookte elektriciteitscentrales en zal in de toekomst niet investeren in nieuwe kolen-gerelateerde infrastructuur.

 

San Francisco, 13 september 2018; Als een vooraanstaande pensioeninvesteerder beschouwt APG klimaatverandering als een structureel langetermijnrisico voor de wereldeconomie. Op de Global Climate Action Summit in San Francisco zijn verschillende vertegenwoordigers van APG aanwezig en actief. Gerard van Olphen, voorzitter raad van bestuur van APG, gaf een inzicht in de Nederlandse aanpak om zeer ambitieuze doelen te bereiken bij het terugdringen van emissies: "We leiden de bijdrage van de Nederlandse financiële sector aan de ambitieuze doelstelling van onze regering om de uitstoot in 2030 bijna met de helft te verminderen. We hebben de CO2-uitstoot van onze aandelenportefeuille al met 25% verminderd."

Als een van 's werelds grootste eigenaren van infrastructuur activa heeft APG de afgelopen tien jaar geen investeringen gedaan in kolengestookte elektriciteitscentrales en zal in de toekomst niet investeren in nieuwe kolen-gerelateerde infrastructuur. Namens onze klant ABP hebben we tegen 2020 5 miljard euro geïnvesteerd in hernieuwbare energie.

We willen onze klanten en hun deelnemers een goed pensioen bieden in een duurzame wereld.

Volgende publicatie:
APG en Corsair nemen meerderheidsbelang in Spaanse tolwegbeheerder Itínere

APG en Corsair nemen meerderheidsbelang in Spaanse tolwegbeheerder Itínere

Gepubliceerd op: 10 september 2018

APG en fondsen gemanaged door Corsair Infrastructure Partners (“Corsair”) zijn overeengekomen een belang te nemen in, en hebben rechten uitgeoefend met betrekking tot, de acquisitie van een 59,2% meerderheidsbelang in Itínere Infraestructuras S.A. (“Itínere”) tegen een waardering van € 1.300 miljoen (op 100%-basis). Itínere is een belangrijke Spaanse infrastructuuronderneming die vijf volledig operationele tolwegconcessies in Noord-Spanje beheert.

 

Eerder vandaag werden overeenkomsten getekend en rechten uitgeoefend om deze belangen over te nemen van Gateway Infrastructure Investments, L.P., een fonds gemanaged door Corsair, en verscheidene minderheidsaandeelhouders. APG en Corsair zijn voornemens een oplossing voor alle aandeelhouders te faciliteren. APG en Corsair verwachten de diverse transacties tegen eind 2018 af te kunnen ronden, zodra de autoriteiten en mededingingsinstanties de benodigde goedkeuringen hebben verleend.

Ron Boots, Head of European Infrastructure van APG: “Wij zoeken constant naar aantrekkelijke infrastructuurbeleggingen in heel Europa, waarmee we stabiele en lange termijn rendementen voor onze pensioenfondsklanten en hun deelnemers kunnen realiseren. De 552 kilometer aan tolwegen die Itínere beheert, zijn vitale infrastructuur en volledig operationeel. Daarom zijn we heel tevreden over de overeenkomst die we vandaag sloten om samen met Corsair een meerderheidsbelang in deze onderneming te nemen.”

Hari Rajan, Head of Corsair Infrastructure Partners: “Wij zijn verheugd om door middel van onze samenwerking met APG en de investeerders in onze fondsen Itínere naar de volgende fase te brengen. Itínere is een uniek bedrijf met een zeer attractief netwerk van tolwegen, ervaren management en getalenteerde werknemers. Daarnaast is het bedrijf van groot belang geweest voor Corsair’s infrastructuur portefeuille. We kijken er naar uit om samen met APG het bedrijf te ondersteunen in haar toekomstige activiteiten in de Spaanse markt.”

Deutsche Bank trad op als exclusief financieel adviseur van APG.

Over Corsair
Corsair Capital is opgericht in 1992 en is een wereldwijde gespecialiseerde investeerder. Corsair heeft een zeer gewaardeerd private equity platform dat heeft geïnvesteerd in bijna alle subsectoren van de financial services sector, waaronder wealth & asset management, payments & financial technology, services, insurances en banking & specialty finance. Sinds haar oprichting heeft het bedrijf voor een bedrag van $8 miljard geïnvesteerd. Corsair heeft daarnaast een global infrastructure equity sponsorship en een investment management business, Corsair Infrastructure Partners, die is opgericht in 2015 en een infrastructuur fonds heeft van $2.9 miljard. Meer informatie over Corsair Infrastructure Partners is te vinden op www.corsair-infrastructure.com.

Over Itínere
Itínere Infraestructuras S.A. is de op een na grootste tolwegexploitant in Spanje en beheert 5 tolweg concessies in Noord-Spanje, te weten Audasa, Aucalsa, Autoestradas, Audenasa en AP-1, met een totale lengte van 552 kilometer.  Itínere is het Spaanse tolwegplatform met de langste gemiddelde resterende concessie-looptijd (ca. 22 jaar). De portefeuille omvat ook een minderheidsbelang in Acega (18%) en een managementcontract (Gebisa). Daarnaast heeft Itínere ook een belang in Bip & Drive, wat een leidend bedrijf is op het gebied van elektronische tolsystemen in Spanje. Itínere heeft haar hoofdkantoor in de Spaanse hoofdstad Madrid.

Volgende publicatie:
Verslag Verantwoord Beleggen 2017

Verslag Verantwoord Beleggen 2017

Gepubliceerd op: 24 juli 2018

De beleggingen van APG die bijdragen aan de duurzame ontwikkelingsdoelen van de Verenigde Naties zijn in 2017 toegenomen tot €55,3 miljard. Vandaag publiceren we als APG ons Verslag Verantwoord Beleggen 2017, waarin we voor het eerst weergeven hoeveel van onze beleggingen die we namens onze klanten doen, bijdragen aan zaken als armoedebestrijding, goed onderwijs en betaalbare en schone energie. Lees voor meer informatie hierover en over onze andere stappen op het gebied van verantwoord beleggen ons Verslag Verantwoord Beleggen 2017.

 

Bekijk hier het verslag

Volgende publicatie:
Duurzame beleggingen groeien tot ruim €55 miljard

Duurzame beleggingen groeien tot ruim €55 miljard

Gepubliceerd op: 24 juli 2018

Vandaag publiceren we als APG ons Verslag Verantwoord Beleggen 2017, waarin we voor het eerst weergeven hoeveel van onze beleggingen die we namens onze klanten doen, bijdragen aan zaken als armoedebestrijding, goed onderwijs en betaalbare en schone energie.

 

Al een aantal jaren zoeken we voor onze klanten naar beleggingen die niet alleen een goed rendement kunnen opleveren, maar ook bijdragen aan een duurzamere wereld. In 2016 is besloten om daarvoor de 17 duurzame ontwikkelingsdoelen van de Verenigde Naties als uitgangspunt te nemen. In 2017 en begin 2018 is in kaart gebracht welke beleggingen aan deze doelen bijdragen. Eind 2017 heeft APG bijna 12% van het totale beheerd vermogen (€470 miljard) in deze doelen belegd. Eind 2016 was dat nog 10%.

 

Windmolens en microfinanciering

Het doel waaraan APG het meeste bijdraagt, is ‘duurzame steden en gemeenschappen’ (€24,5 miljard euro). Hieronder vallen niet alleen de vastgoedbeleggingen die hoog scoren in het jaarlijkse duurzaamheidsonderzoek van GRESB. Via aandelen van de Deense windmolenproducent Vestas draagt APG bij aan het doel ‘betaalbare en schone energie’, via aandelen van de microfinancieringsbank Rakyat Indonesia aan armoedebestrijding.

 

Stemmen op 4.300 vergaderingen

In het verslag staan ook de vorderingen die worden gemaakt bij de invoering van het insluitingsbeleid. Dit moet ervoor zorgen dat vanaf 2020 we als APG het vermogen van onze klanten alleen nog beleggen in aandelen en obligaties van bedrijven die voldoende scoren bij verantwoord ondernemen (koplopers). En ook in bedrijven die duidelijke vorderingen willen maken op dit terrein (beloftes). Ook is er aandacht voor hoe we als aandeelhouder stemde over meer dan 47.000 voorstellen op zo’n 4.300 vergaderingen wereldwijd.

Lees het hele Verslag Verantwoord Beleggen 2017 hier.

Volgende publicatie:
Marcel Prins over alternatieve gegevens bij institutioneel beleggen

Marcel Prins over alternatieve gegevens bij institutioneel beleggen

Gepubliceerd op: 25 juni 2018

Marcel Prins (COO APG AM) publiceerde samen met Ashby Monk en Dane Rook van Stanford University een leidend artikel over het gebruik van alternatieve gegevens in institutioneel beleggen.

 

Omdat alternatieve gegevens langzamerhand gemeengoed zijn geworden in de financiële sector, kunnen institutionele beleggers er baat bij hebben om te heroverwegen hoe ze omgaan met alternatieve datasets. In het bijzonder zouden ze kunnen profiteren van een heroverweging van 1) de waarde propositie van alternatieve gegevens, 2) hoe ze alternatieve gegevens karakteriseren en 3) hoe ze toegang hebben tot alternatieve gegevens.
 
Het artikel beschrijft alternatieve gegevens als waarde propositie en behandelt ook het omzetten van alternatieve gegevens in bronnen van operationele beleggingswinst. Het artikel is gepubliceerd in het tijdschrift, The Institutional Investor. Lees hier het hele artikel (in het Engels).

Volgende publicatie:
Bijdrage APG aan duurzame financieringsstrategie EU

Bijdrage APG aan duurzame financieringsstrategie EU

Gepubliceerd op: 20 juni 2018

APG’s hoofd Responsible Investment & Governance, Claudia Kruse, heeft met de High Level Expert Group (HLEG) on Sustainable Finance gewerkt aan een blauwdruk voor een duurzame financieringsstrategie voor de EU.

 

In een video-interview, dat op 20 juni is vertoond tijdens een discussiebijeenkomst over ‘de uitdagingen van het meten van verduurzaming’, gaat Kruse in op haar werk voor de HLEG en duurzaam beleggen bij APG. Organisator van de bijeenkomst is Fondsnieuws, een journalistiek platform dat zich richt op beleggingsprofessionals.

 

In het interview wordt duidelijk dat de Europese Commissie werk wil maken van het stimuleren van duurzaam beleggen, en wat er nodig is om voortgang te boeken. De EU zet in op een uniform classificatiesysteem voor duurzaam beleggen, waarmee het een einde wil maken aan de definitiekwestie daarover. Een positieve ontwikkeling volgens Kruse, aangezien meer kapitaal naar duurzame beleggingen zou kunnen worden verschoven als marktpartijen meer duidelijkheid zouden hebben over wat wel en niet als duurzaam wordt gezien.

 

Klanten hebben eigen duurzaamheidsdoelstellingen
In het gesprek met Fondsnieuws schetst Kruse een beeld van de praktijk van duurzaam beleggen bij APG. Ze licht toe dat APG werkt in opdracht van klanten die hun eigen duurzaamheidsdoelstellingen hebben geformuleerd. De meest omvattende doelstelling  is de toepassing van het zogeheten insluitingsbeleid. In dit beleid wordt van de bedrijven waarin wordt belegd verwacht dat ze handelen volgens de richtlijnen voor verantwoord ondernemen van de Verenigde Naties. Deze gaan over mensenrechten, arbeidsrechten, anti-corruptie en milieu.

 

Doelstellingen ruimschoots overtroffen
Inmiddels belegt APG voor zijn opdrachtgevers een aanzienlijk bedrag in duurzame ontwikkeling (55,3 miljard euro eind 2017) en wordt er richting 2020 toegewerkt naar 61,5 miljard euro. De doelstelling van 25% reductie in de CO2-uitstoot van de aandelenportefeuille voor 2020 was aan het einde van 2017 al ruimschoots bereikt. Voor 2020 wil APG in opdracht voor 5 miljard euro in duurzame energie belegd hebben, waarvan eind 2017 al 4 miljard euro was gerealiseerd. Ook de doelstelling voor beleggingen in onderwijs en communicatietechnologie (1,6 miljard euro in 2020) werd al ruimschoots overtroffen.

 

Als grootste uitdaging ziet Kruse het borgen van de betrouwbaarheid van de duurzaamheidsdata voor een omvangrijke en diverse beleggingsportfolio (480 miljard euro). APG heeft dan ook veel geïnvesteerd in systemen om die data in zijn beleggingsprocessen te kunnen integreren.

Volgende publicatie:
APG draagt bij aan oplossen Ierse woningnood

APG draagt bij aan oplossen Ierse woningnood

Gepubliceerd op: 18 juni 2018

In het Financieele Dagblad van vandaag staat een artikel over een grote vastgoedinvestering van APG in Cherrywood, Ierland. Hier is APG een joint venture aangegaan met de Amerikaans projectontwikkelaar Hines, om onder meer ruim 1200 volledig onderhouden huurappartementen in het nieuwe stadscentrum te ontwikkelen.

 

Er is in die regio momenteel een groot te kort aan woningen. Het betreft de grootste investering van APG in Ierland tot nu toe. De totale ontwikkelingskosten van het project bedragen ongeveer €450 miljoen. 

 

APG belegger Paul van Stiphout: ”‘We kijken ook naar andere projecten in Dublin, vooral waar het huurwoningen in het middensegment betreft, omdat we daar ook in andere landen goede resultaten mee boeken. Wij hebben er vertrouwen in dat dit project op lange termijn een goed rendement oplevert.’’

 

Slim beleggen voor goede rendementen

Door slim te beleggen bouwt APG aan goede rendementen voor pensioenfondsklanten en deelnemers. Dat is belangrijk, want verreweg het grootste deel van een pensioen wordt gerealiseerd door rendement op beleggingen.

 

Lees op de website van FD het hele artikel (inloggen vereist).

Volgende publicatie:
De groene revolutie komt naar ons toe

De groene revolutie komt naar ons toe

Gepubliceerd op: 11 mei 2018

In de jongste editie van het vakblad Fondsnieuws een interview met APG’s Claudia Kruse over Duurzaam Beleggen en nieuwe Europese regels om duurzaam beleggen te bevorderen. Claudia Kruse is bij APG Managing Director Responsible Investment & Governance.

 

Zij was als expert betrokken bij de High Level Expert Group (HLEG) die voor de Europese Commissie aanbevelingen opstelde om de financiële sector een grotere rol te laten spelen bij de overgang naar een duurzame economie. Een uniform classificatiesysteem, zoals de HLEG voorstelde, is hiervoor een belangrijke voorwaarde en aanjager.

 

Lees het volledige artikel hier (inlog vereist).

Volgende publicatie:
Gerard van Olphen te gast bij BNR Zakendoen

Gerard van Olphen te gast bij BNR Zakendoen

Gepubliceerd op: 2 mei 2018

Op woensdag 2 mei was Gerard van Olphen te gast in het programma BNR Zakendoen van BNR Nieuwsradio. In gesprek met Thomas van Zijl en Paul Laseur sprak hij onder meer over beleggingsrendement, duurzaam beleggen, bonussen en de mogelijke gevolgen van een ander pensioenstelsel voor de pensioenuitvoerder.

 

Ook werd nog eens benadrukt dat Nederland samen met Denemarken een van de beste pensioenstelsels van de wereld heeft.

 

Beluister het interview hier.

Volgende publicatie:
Interview Ronald Wuijster met Financieele Dagblad

Interview Ronald Wuijster met Financieele Dagblad

Gepubliceerd op: 9 april 2018

Ronald Wuijster gaat in een interview met FD in op uitdagingen waar APG op het gebied van pensioenbeleggen mee te maken heeft.

 

Kansen
APG ziet als langetermijnbelegger kansen voor goede rendementen in onder meer vastgoed en infrastructuur. Door in die markten ook zelf mogelijkheden te creeeren zou extra rendement voor deelnemers gerealiseerd kunnen worden. “Ondernemend beleggen”, noemt Wuijster dat.

 

Beleggen via eigen kantoren
Ook blijft APG inzetten op beleggen via eigen kantoren, zoals in Hong Kong en New York. Dat is goedkoper en beter, aldus Wuijster: “Als je het intern uitvoert, hoef je niet de winstmarges van een commerciële aanbieder te betalen.”

 

Duurzaamheid zit in APG cultuur
Over duurzaamheid zegt Wuijster dat het een integraal onderdeel is van de beleggingsfilosofie van APG is: “Bij ons is dat geïntegreerd in het beleid van alle portefeuillemanagers, het zit in de cultuur en in de beleggingsaanpak.”  

 

APG is de grootste pensioenuitvoerder van Nederland en beheert €475 miljard aan pensioenvermogen voor 4,5 miljoen Nederlanders. 

 

Lees het hele interview hier (login vereist).

Volgende publicatie:
Investering APG zorgt voor versterking Afsluitdijk

Investering APG zorgt voor versterking Afsluitdijk

Gepubliceerd op: 21 maart 2018

Rijkswaterstaat gunt de versterking van de Afsluitdijk definitief aan consortium Levvel, waar onder andere APG in participeert. Dit heeft de dienst afgelopen vrijdag bekendgemaakt. De opdracht kent een waarde van €550 miljoen en behelst ontwerp, bouw, financiering en 25 jaar onderhoud van de ruim 85 jaar oude waterkering.

 

Van Oord trekt binnen het consortium op met vermogensbeheerder Aberdeen Standard Investments en APG. Gezamenlijk hebben deze bedrijven een aandeel van 46%. BAM en pensioenuitvoerder PGGM hebben eveneens een aandeel van 46%. Adviesbureau Rebel participeert voor 8% in het project.
 
Jan-Willem Ruisbroek, Head of Global Infrastructure Investment Strategy: “APG investeert graag in Nederlandse infrastructuur, indien aan onze hoge eisen op het gebied van rendement, risico, kosten en duurzaamheid wordt voldaan. Van deze investering in het versterken van de Afsluitdijk profiteren alle Nederlanders. Bovendien kwalificeert deze belegging zich als een Sustainable Development Investment (SDI). Daarbij is ook het rendement voor onze pensioenfondsdeelnemers aantrekkelijk.”
 
De werkzaamheden aan de Afsluitdijk starten in het najaar van 2018 en zullen in 2023 zijn afgerond. Nadat de dijk is opgeknapt, kan hij een storm weerstaan die eens in de tienduizend jaar voorkomt. Ook wordt de afvoercapaciteit vergroot: de spuisluizen worden uitgebreid en er worden pompen ingebouwd.
 
Lees hier meer over het project.

Volgende publicatie:
APG over het Europese actieplan op gebied van duurzame financiering

APG over het Europese actieplan op gebied van duurzame financiering

Gepubliceerd op: 9 maart 2018

Op 8 maart publiceerde de Europese Commissie een actieplan op gebied van Sustainable Finance. Dit is geïnspireerd door het rapport van de EU High Level Expert Group on Sustainable Finance (HLEG), aangesteld door de Commissie. Claudia Kruse, Managing Director Responsible Investment & Governance bij APG, maakte onderdeel uit van deze expert group die meer dan een jaar heeft gewerkt om een aantal inhoudelijke, weloverwogen aanbevelingen te doen. De groep is blij met het alomvattende en duidelijke antwoord van de Commissie.

 

Claudia Kruse: "Bij APG zetten we ons dagelijks in om deelnemers van pensioenfondsklanten een goed pensioen in een duurzame wereld te geven. APG is ervan overtuigd dat alleen een financieel stelsel met duurzaamheid als kern het voor burgers en beleggers mogelijk maakt om bij te dragen aan duurzame ontwikkeling. Als toonaangevende en verantwoorde investeerder, draagt APG, namens haar klanten, actief bij aan dit doel. APG verwelkomt het EU-actieplan voor financiering van duurzame groei en dankt de Europese Commissie voor hun vastberadenheid en ambitie op dit thema."

 

APG zal blijven bijdragen aan het Europese strategie voor financiering duurzame groei door middel van onze engagement met beleidsmakers, de financiële sector, het maatschappelijk middenveld en de bedrijven waarin we investeren, om de mogelijkheden die duurzame financiering voor onze economie en deelnemers biedt te maximaliseren.

Om dialoog en betrokkenheid rond dit thema te faciliteren, organiseert APG op 14 maart een evenement om het Nederlandse perspectief op European Action on Sustainable Finance met de Commissie en de Nederlandse financiële sector, te bespreken.

Volgende publicatie:
Ronald Wuijster spreekt tijdens FT Climate Finance Summit over duurzaam investeren

Ronald Wuijster spreekt tijdens FT Climate Finance Summit over duurzaam investeren

Gepubliceerd op: 7 februari 2018

Ronald Wuijster spreekt tijdens FT Climate Finance Summit over duurzaam investeren

 

Wuijster sprak over het beleid en de overtuiging dat APG als pensioenbelegger moet bijdragen aan een duurzame toekomst. Want, zo zei Wuijster: “Laten we eerlijk zijn, het is goed om een pensioen te hebben, maar het is moeilijk om ervan te genieten als je huis onder water komt te staan als gevolg van klimaatverandering, of als je je zorgen maakt over de toekomst van je kinderen en kleinkinderen. Fiduciaire plicht is voor ons het creëren van financiële waarde, maar ook het creëren van duurzame waarde op de lange termijn.”

In zijn lezing behandelde Wuijster enkele voorbeelden van het duurzame beleggingsbeleid van APG, zoals de actieve dialoog met de bedrijven waarin wordt geïnvesteerd, echt groene investeringen en de wijze waarop risico’s van klimaatverandering worden gemanaged in APG’s investeringsbeslissingen. Basis hiervoor is het beleid van APG waarbij niet alleen wordt gekeken naar rendement, risico en kosten maar ook naar duurzaamheid en verantwoord ondernemerschap. In 2020 wil APG voor minimaal 58 miljard euro aan beleggingen hebben die niet alleen financieel aantrekkelijk zijn maar ook bijdragen aan de VN-doelen.

 

Al Gore

Ook had Wuijster een gesprek met voormalig Vice President Al Gore. In 2004 was Gore mede-oprichter van Generation Investment Management. Een lange termijn duurzame investeerder met ruim 18 miljard Dollar onder beheer. In een klein half uur bespraken beide duurzame investeerders hun aanpak en best practices. Met als gedeelde ambitie voorop te kunnen blijven lopen in duurzaam beleggen.

 

Een goed pensioen in een duurzame wereld

Volgende publicatie:
APG zet kunstmatige intelligentie in voor duurzaam beleggen

APG zet kunstmatige intelligentie in voor duurzaam beleggen

Gepubliceerd op: 2 februari 2018

APG neemt de data analytics-activiteiten op het gebied van duurzaam beleggen over van Deloitte Nederland. Dit bedrijfsonderdeel staat bekend om haar grote expertise en kennis op het snijvlak van kunstmatige intelligentie, big data en duurzaam beleggen. De dertien medewerkers gaan in een zelfstandig bedrijfsonderdeel voor APG aan de slag. De overname leidt voor APG tot een aanmerkelijke versnelling in de toepassing van kunstmatige intelligentie en big data voor duurzaam en verantwoord beleggen.

 

Het nieuwe APG-team moet beursgenoteerde ondernemingen identificeren die een belangrijke bijdrage leveren aan oplossingen voor klimaatverandering of voor problemen op het gebied van gezondheidszorg en onderwijs. Het team is een belangrijke aanvulling op de bestaande expertise binnen APG op het gebied van kunstmatige intelligentie en big data. De technische infrastructuur en de slimme algoritmes van het team zijn volledig operationeel en sluiten zeer goed aan op de huidige beleggingsactiviteiten van APG.

 

Het nieuwe bedrijfsonderdeel is ook een uitstekende aanvulling op andere innovatieve initiatieven van APG, zoals Kandoor, een slim digitaal platform waar mensen met al hun financiële vragen terechtkunnen. APG realiseert hiermee een verdere versterking van haar innovatieve kracht en zorgt zo voor een optimale kruisbestuiving van high tech kennis waar pensioenfondsen en hun deelnemers zo maximaal mogelijk van profiteren.

Ronald Wuijster, lid van de raad van bestuur van APG a.i., verantwoordelijk voor asset management: “We zijn voortdurend op zoek naar innovatieve en duurzame beleggingskansen om voor deelnemers het hoogste rendement tegen de laagst mogelijke kosten te realiseren. Door gebruik te maken van de unieke kennis van dit team op het gebied van big data en kunstmatige intelligentie worden we daar nog beter in.”

 

Gerard van Olphen, voorzitter raad van bestuur van APG: “Door slim en goed te beleggen dragen we bij aan zoveel mogelijk pensioenwaarde voor de deelnemers van de pensioenfondsen waarvoor wij werken. Daarmee bieden we pensioenfondsen en hun deelnemers meer grip op hun financiële toekomst.”

 

Innovatieve pensioenuitvoering

De overname van de data analytics-activiteiten op het gebied van duurzaam beleggen is slechts één van de vele initiatieven van APG op het gebied van innovatie. APG investeert volop in nieuwe technologie, zowel op het gebied van beleggingen als in de pensioenuitvoering.

Zo wordt kunstmatige intelligentie ook ingezet om betere service aan deelnemers van pensioenfondsen te verlenen. Door een speciaal team zijn algoritmes gebouwd waarbij onder meer gebruik wordt gemaakt van contacthistorie, persoonsgegevens, pensioengegevens en online clickgedrag van grote groepen deelnemers. Door deze informatie te combineren voor verschillende doelgroepen, is met grote mate van zekerheid te voorspellen wanneer ze over welk onderwerp contact opnemen met het pensioenfonds. Deze inzichten worden gebruikt om de deelnemers van pensioenfondsen proactief te benaderen, maar ook om efficiënter en effectiever met de deelnemers te communiceren.

 

APG maakte eerder dit jaar bekend dat het samen met PGGM de eerste fase van een experiment met een blockchaintoepassing voor pensioenadministratie succesvol te hebben doorlopen. Deze technologie belooft op termijn meer flexibiliteit en lagere kosten voor pensioenfondsen en hun deelnemers. De werkzaamheden vinden voor een groot deel plaats op de Smart Services Campus in Heerlen.

Volgende publicatie:
"Niet de impact van Apple op China, maar de impact van Alibaba op Europa”

"Niet de impact van Apple op China, maar de impact van Alibaba op Europa”

Gepubliceerd op: 5 januari 2018

APG start binnenkort met beleggen in Chinese aandelen. De investeringen worden gedaan in samenwerking met E Fund, één van de grootste beleggers van China. Na ondertekening van het investeringscontract met E Fund gaf Gerard van Olphen een interview aan de Chinese zakenkrant China Securities Journal.

 

Kansen voor langetermijninvesteringen in China

Omdat China geleidelijk aan een toenemende invloed heeft op de wereldeconomie en investeerders rondom de wereld, is Gerard van mening dat de markttrend is verschoven. ”In de afgelopen twintig jaar hebben Europeanen besproken welke impact grote bedrijven zoals Apple en Philips hadden op China. Maar nu bespreken we wat de impact van Alibaba zal zijn op Europa” zegt Van Olphen.

 

Duurzame en verantwoorde focus

Van Olphen geeft aan dat APG op zoek is naar slimme manieren om deel te nemen aan de Chinese markt. In juni 2016 ondertekende APG een intentieverklaring met één van de grootste beleggers van China, E Fund. Deze samenwerking heeft als doel elkaar te versterken en gebruik te maken van elkaars expertise op het gebied van pensioenbeheer en vermogensbeheer. Beiden hebben het afgelopen jaar vooruitgang geboekt op het gebied van kennisuitwisseling en meer. In september werd de eerste China-aandelenstrategie met een duurzame en verantwoorde focus aangekondigd.

“Samen met E Fund zetten we deze eerste stap, maar we zijn ervan overtuigd dat dit zeker niet de laatste stap zal zijn.” Hij voegt eraan toe dat de toekomst van de Chinese economie zich zal richten op de verschuiving van kwantiteitsgroei naar kwaliteitsgroei.

 

Pensioenontwikkeling moet op de lange termijn zijn gericht 

Pensioenbeheerders die inkomen voor later beheren moeten een langetermijnblik hebben met een beleggingshorizon van twintig, dertig en zelfs veertig 40 jaar, stelt Van Olphen. Verder suggereert hij dat China van Nederland kan leren op het gebied van de huidige pensioenhervormingen. Een pensioendekking van 90 - 95% van de hele populatie moet worden geambieerd. Om dat te kunnen realiseren moet men worden gestimuleerd door middel van betere toegang tot beleggingskennis, regelgeving die verplicht/dwingt en bepaalde belastingstructuren. Op die manier kan pensioen vanuit het langetermijnperspectief worden bekeken en kan het geld worden gespaard als inkomen voor later en niet als inkomen voor nu.

 

Volgende publicatie:
Sustainable development investments (SDIs)

Sustainable development investments (SDIs)

Gepubliceerd op: 7 juli 2017

APG heeft, samen met PGGM, een methodiek ontwikkeld om 13 van 17 VN-doelen te vertalen in concrete beleggingskansen. Zij verwijzen naar deze methodiek in de zogenaamde taxonomies. Meer informatie hierover in een interview in IPE met Claudia Kruse en Els Knoope van APG.

 

Start van diepgaande dialoog

De taxonomieën zijn het resultaat van het onderzoek van APG en PGGM naar potentiële beleggingen voor duurzame ontwikkeling. APG en PGGM overbruggen daarmee het gat tussen de VN-doelen en concrete beleggingskansen. Volgens Claudia Kruse, managing director voor verantwoord beleggen en governance bij APG, is het de bedoeling om de gedachtenwisseling te beginnen met een discussie over een marktstandaard voor beleggingen in duurzame ontwikkeling (sdi’s). ‘De taxonomieën zijn zeker niet perfect. Maar we hopen dat dit het begin is van een diepgaande dialoog tussen de vermogenseigenaren over hoe we dit verder kunnen ontwikkelen terwijl we er ervaring mee opdoen.’

 

Steun van andere fondsen

APG en PGGM hebben hun classificatie en ondersteunend materiaal gedeeld met diverse andere organisaties. Volgens hen hebben de vier grootste Zweedse pensioenfondsen en het Australische pensioenfonds voor de bouwnijverheid (Construction and Building Unions Superannuation Fund) expliciet hun steun uitgesproken. Els Knoope, senior specialist ESG bij APG, zei dat het de bedoeling is het werk te delen met externe managers om hen aan te moedigen beleggingsmogelijkheden te ontwikkelen op basis van de normen van APG en PGGM. ‘We zien steeds meer producten verschijnen die nog niet zijn wat wij bedoelen. Daarom hopen we dat het helpt als we gezamenlijk verder ontwikkelen.’

 

Meer informatie

Volgende publicatie:
Pensioenbelegger worstelt met duurzame toekomst

Pensioenbelegger worstelt met duurzame toekomst

Gepubliceerd op: 30 mei 2017

Fabrikanten van clusterbommen zitten al lang niet meer in de portefeuille van pensioenfondsen, maar inmiddels spelen ook de CO2-uitstoot, arbeidsomstandigheden en het bonusbeleid een rol bij beleggingsbesluiten. En de fondsen kiezen als machtig aandeelhouder vaker voor de dialoog om bedrijven aan te sporen te veranderen.

 

De moraal heeft een prominente plek gekregen bij de beleggers van APG, die in totaal €451 miljard pensioengeld beheren. Onder druk van zijn grootste klant ambtenarenpensioenfonds ABP, belegt de vermogensbeheerder tegenwoordig duurzaam: mensenrechten en milieu wegen mee bij beleggingsbeslissingen.

 

"Het is de bedoeling dat we in 2020 alleen nog beleggen in bedrijven en landen die duurzaamheid hoog in het vaandel hebben, of eraan werken om duurzaam te worden', zegt Ronald van Dijk, directeur kapitaalmarkten bij APG Asset Management. 'Dat betekent dat het aantal namen in onze portefeuilles flink kleiner zal worden, en dat er dus bedrijven zullen afvallen."

 

CO2-uitstoot

APG en ABP lopen weliswaar voorop met dit koplopersbeleid, maar zijn bepaald niet de enige in Nederland die de draai naar duurzaam maken. Zo heeft het pensioenfonds PME voor de metaal- en elektrotechniek, onlangs aangekondigd dat het 10% van het vermogen wil inzetten om de wereld tot een betere plek te maken en dat het de CO?-uitstoot met 25% wil verlagen. Zorgfonds PFZW mikt op €20 mrd aan investeringen voor een betere wereld en een halvering van de CO?-uitstoot. Volgens toezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB) zit inmiddels de helft van de pensioenspaarders bij een pensioenfonds dat duurzaam belegt.

 

Ook wereldwijd is er een omslag gaande. Volgens de Global Sustainable Investment Alliance, (GSIA) een platform voor duurzame beleggers, wordt inmiddels wereldwijd bijna $23.000 mrd duurzaam belegd door institutionele beleggers, ruim een kwart van het totaal. Dat betekent overigens niet dat al dit geld in zonnepanelen en microkredieten wordt gestoken. De GSIA telt alle vormen van duurzaam beleggen bij elkaar op, dus een pensioenfonds dat alleen clusterbommen uitsluit telt ook mee.

 

Wat is duurzaam beleggen eigenlijk?

Dit roept de vraag op: wat is duurzaam beleggen nou eigenlijk? En gaat de wereld verbeteren en geld verdienen voor de pensioenspaarders wel samen? Het bezoek aan APG, ook op wereldschaal een grote speler op het gebied van pensioenbeleggingen, illustreert de worsteling van vermogensbeheerders wereldwijd met het onderwerp.

Beleggers die tot nu toe alleen gericht waren op rendement en risico, moeten nu ineens bedrijven doorlichten op CO?-uitstoot, arbeidsomstandigheden en bonusbeleid. ‘Het is een uitdaging, zeker bij de beleggingscategorieën waar nooit zo op duurzaamheid werd gelet, zoals bedrijfsobligaties en de investeringen op basis van algoritmes’, aldus Van Dijk van APG.

Om de omslag te maken zijn dit jaar beleggingsteams uitgebreid en vier duurzaamheidsspecialisten toegevoegd. In totaal werken er nu 14 specialisten op het gebied van duurzaamheid bij APG, in 2007 was dat er nog één. Bij de beleggingen op basis van algoritmes proberen ze nu de duurzaamheidscriteria in de wiskundige modellen te fietsen. ‘Daar is een aantal slimme koppen mee bezig’, aldus Van Dijk.

 

Lees meer:

 

Volgende publicatie:
Nieuwe benchmark beleggers over mensenrechtenbeleid bedrijven

Nieuwe benchmark beleggers over mensenrechtenbeleid bedrijven

Gepubliceerd op: 17 maart 2017

Vandaag wordt in Londen de nieuwe verantwoord beleggen benchmark CHRB gepresenteerd. Samen met de VBDO, Avivia en Nordea Wealth management heeft APG het initiatief genomen om het mensenrechtenbeleid van bedrijven in kaart te brengen en met elkaar te vergelijken.

 

Tot nu toe aangewezen op eigen onderzoek

Claudia Kruse, directeur global responsible investment & governance bij APG: "APG deed al zelf onderzoek. Deze benchmark zorgt voor meer standaardisatie en maakt het voor meer beleggers toegankelijk. Dit zal ervoor zorgen dat APG in een breder front kan optrekken." De benchmark wordt nu gesteund door 87 beleggers als PGGM, MN, Kempen CM, Robeco, Actiam, Amundi en BNP Paribas IP. Claudia: "APG zal dit gebruiken bij het engagement dat wij met bedrijven hebben."

 

Meetlat in potentie voor 500 beursgenoteerde bedrijven

Op dit moment worden er 98 bedrijven uit drie risicosectoren (landbouw, mijnbouw en kleding) op basis van honderd indicatoren beoordeelt in de benchmark. Dit aantal bedrijven zal in de toekomst uitgebreid worden naar 500.

 

Resultaten 2016

De scores van de bedrijven over 2016 zijn, met een gemiddeld score van slechts 29%, redelijk laag. Relatief goede scores worden behaald door:

  • Marks & Spencer en Unilever (landbouw)
  • M&S, Adidas en Hennis & Mauritz (kleding)
  • Rio Tinto en BHP Biliton (mijnbouw)

 

 

Bedrijven waarvan de scores relatief tegenvallen zijn:

  • McDonald’s en Walmart (landbouw)
  • Costco, Macy’s en Kohl’s (kleding)
  • Coal India en China Petroleum (mijnbouw)

 

Meer informatie:

Volgende publicatie:
Groeiend bewustzijn geïntegreerde verslaglegging

Groeiend bewustzijn geïntegreerde verslaglegging

Gepubliceerd op: 24 november 2016

In 2016 heeft de Autoriteit Financiële Markten (AFM) een drietal themaonderzoeken uitgevoerd, gericht op de jaarverslaggeving van een selectie van beursgenoteerde ondernemingen.

 

Bewustzijn groeit

Het AFM-onderzoek laat zien dat de meerderheid van de ondernemingen verdere stappen in de goede richting zet op het gebied van geïntegreerde verslaggeving. Dit is van belang omdat een meer geïntegreerde wijze van besturen, met meer oog voor de bijdrage aan de strategische doelen, alsmede het beheersen van de daaraan verbonden risico’s, ondernemingen sterker maakt. Dit leidt naar verwachting tot meer maatschappelijk verantwoorde investeringen en bevordert een duurzaam financieel welzijn.

Ten opzichte van voorgaande jaren wordt in toenemende mate gerapporteerd over meer dan financiële informatie. Zo is er steeds meer aandacht voor het waardecreatiemodel, de stakeholdersdialoog en de materialiteitsanalyse. Geïntegreerde verslaggeving zal naar verwachting bijdragen aan de strategische aansturing binnen de onderneming en heeft hiermee meer impact dan enkel het afleggen van verantwoording.

 

Maatschappelijke impact van hun investeringsbeslissingen

Beleggers en andere stakeholders hebben in toenemende mate behoefte aan niet-financiële informatie. Verantwoord beleggen impliceert ook dat verantwoording wordt afgelegd door institutionele beleggers over de maatschappelijke impact van hun investeringsbeslissingen. Ook ziet de AFM dat zelfregulering plaats maakt voor regelgeving en dat de FSB, de banktoezichthouders en de EU het voortouw nemen bij het verder vorm geven hiervan. De AFM roept ondernemingen op in te spelen op deze nationale en internationale ontwikkelingen en verdere stappen te zetten op het gebied van geïntegreerde verslaggeving. De implementatie van de EU-richtlijn niet-financiële informatie in de Nederlandse wetgeving, die van toepassing is vanaf boekjaar 2017 zal hierbij naar verwachting een verdere stimulans zijn.

Volgende publicatie:
APG verzesvoudigt beleggingen in green bonds

APG verzesvoudigt beleggingen in green bonds

Gepubliceerd op: 16 november 2016

In de eerste negen maanden van 2014 heeft APG voor 279 miljoen euro belegd in ‘green bonds’. Daarmee heeft APG de waarde van deze groene obligaties in zijn portefeuille in vergelijking met begin dit jaar verzesvoudigd.

 

Wat zijn green bonds?

Green bonds zijn relatief nieuwe producten voor grote beleggers. Green bonds zijn leningen die gebruikt worden voor het financieren van duurzame projecten. Ze worden uitgeven door bedrijven, overheden en tussenpersonen als investeringsbanken die het geld weer verder lenen. Op 1 januari 2014 had APG twee beleggingen in green bonds ter waarde van bijna 54 miljoen. Inmiddels zijn het er elf met een totale waarde van 333 miljoen. Deze groei was mogelijk doordat er relatief veel van dit soort obligaties op de markt kwamen die aan de eisen van APG konden voldoen, bijvoorbeeld door het bieden van een marktconform rendement. Ook zijn ze groter in omvang waardoor ze onder meer beter verhandelbaar zijn.

 

Door middel van de green bonds draagt APG wereldwijd bij aan een groot aantal duurzame projecten. Zo wordt het vermogen van APG ingezet voor windmolenparken in Nicaragua en India (via een bond van de Nederlandse Financieringsmaatschappij voor Ontwikkelingslanden (FMO)). Ook worden er microkredieten mee verstrekt voor kleine ondernemers in Cambodja, India, Sri Lanka en Kirgizië. Dankzij een green bond van de Nederlandse Waterschapsbank kan het vermogen van APG gebruikt worden voor infrastructurele werken die de Nederlandse waterschappen de komende jaren moeten uitvoeren om ervoor te zorgen dat het land goed beschermd blijft als de waterspiegel stijgt.

 

Beleid om actief te zoeken naar duurzame beleggingen

De toename van het aantal green bonds past in het beleid van APG om actief te zoeken naar duurzame beleggingen. Daarbij gaat het om beleggingen die niet alleen een goed rendement opleveren tegen een aanvaardbaar risico maar ook bijdragen aan het oplossen van maatschappelijke problemen, als bijvoorbeeld klimaatverandering.

De green bonds zijn een deel van de duurzame beleggingen van APG. Eind 2013 had APG voor ongeveer 15,5 miljard euro vermogen beleggingen met hoge duurzaamheidswaarde. Het grootste deel hiervan is duurzaam vastgoed. Ongeveer een miljard euro is belegd in hernieuwbare energieopwekking. In het kader van de Klimaattop die eind september 2014 plaatsvond in New York heeft APG aangekondigd de beleggingen in duurzame energie in drie jaar tijd te willen verdubbelen.

 

Lees meer over verantwoord beleggen bij APG.